Ғәҙелһеҙ килешеүҙе өҙөү

Ғәҙелһеҙ килешеүҙе өҙөү

(Дауамы. Башы гәзиттең үткән һандарында)

 

Пәйғәмбәрлек килгәндең унынсы йылында, мөхәррәм айында ҡорайыштар шулай ҙа был ҡырағай килешеүҙе өҙә. Беренсе булып Һишәм ибне Әмрҙең түҙемлеге бөтә. «Ҡасанға тиклем беҙ кәмһетелеүгә һәм ғазап сигеүгә дусар ителгән туғандарыбыҙҙың хәленә күҙ йомоп, түҙеп йәшәрбеҙ?» − тип ризаһыҙлыҡ белдерә Һишам һәм уның фекерҙәштәре, һәм улар был ғәҙелһеҙлеккә сик ҡуйырға ҡарар итә.

 

Икенсе көндө Зөһәйр ибне Әбүүмәйә Ҡәғбә янында йыйылған халыҡҡа өндәшә: «Эй Мәккә халҡы, беҙҙең ырыуҙаштарыбыҙ һәшимдәр һәм Бану Әбделмотталип халҡы, һатырға ла, һатып алырға ла мөмкинлеге булмайынса, аслыҡтан интеккәндә, беҙ туйғансы үҙ аҙығыбыҙҙы ашап, үҙ кейемдәребеҙҙе кейеп, тыныс ҡына шулай йөрөүҙе һаман да дауам итәйекме? Нисек тамағыбыҙға аш бара?! Әйҙәгеҙ, был ғәҙелһеҙ килешеү ҡағыҙын йыртып ырғытайыҡ!»

Шунда уҡ Әбүжәһил ҡысҡырып ебәрә: «Юҡты һөйләйһең! Бер кем дә, бер ҡасан да килешеү ҡағыҙын йыртмаясаҡ!» Ләкин эргәлә торған Зәмғә ҡаршы килә: «Беҙгә был килешеү яҙылған сағында уҡ оҡшамағайны». Әбүлбухтури, Мутғим ибне Ғәди, Һишәм ибне Әмр кешеләрҙе хәҙер үҡ был енәйәтсел килешеүҙе юҡ итергә саҡыра.

Шул ваҡыт улар янына Әбүталип килә һәм, Аллаһ ихтыяры менән килешеүҙе термиттар ашап бөтөүе, унда фәҡәт Аллаһу Тәғәләнең исеме генә ҡалыуы тураһында Пәйғәмбәр-ҙең ﷺ һүҙҙәрен еткерә. Әбүталип өҫтәп шуны әйтә: «Әгәр Мөхәммәдтең ﷺ әйткәндәре ялған булһа, беҙ уны һеҙгә бирәбеҙ. Әгәр һүҙҙәре дөрөҫ булһа, һеҙ килешеүегеҙҙе өҙәһегеҙ». Ҡорайыштар ризалаша һәм Мут-ғимды килешеү артынан Ҡәғбәгә ебәрә.

Ундағы хәл Пәйғәмбәрҙең ﷺ һүҙҙәрен кире ҡаҡҡыһыҙ раҫлай. Аллаһ исеме яҙылған урындан башҡа, килешеүҙең бер нимәһе лә ҡалмаған. Бөжәктәр, Аллаһ исеменә теймәйенсә, ҡағыҙҙың ҡалған өлөшөн кимереп бөткән. Пәйғәмбәрҙең ﷺ Әбүталипҡа әйткән хәбәре Аллаһу Тәғәләнең Һөйөклөһөнә ﷺ биргән пәйғәмбәрлек миссияһын раҫлаусы билдәләрҙең береһе була. Бының шулай икәнен ҡорайыштар үҙ күҙҙәре менән күрә. Ләкин ошонан һуң да улар иман килтермәй. Йөрәктәре ни ҡәҙәрем һуҡыр була икән кешеләрҙең − Аллаһ ҡәлебтәрен асмағас. Ошонан һуң кафырҙар үҙҙәренең әшәке килеше-үен өҙөргә мәжбүр була.

 

Магомед Гамзаевтың «Мөхәммәд Пәйғәмбәр» китабынан

2026-06-01 (Зөлхизә, 1447 йыл.) №6.


Аллаһ йорто иғтибар үҙәгендә

Ҡалабыҙҙағы Ишембай йәмиғ мәсете һуңғы йылдарҙа бар халыҡтың иғтибар үҙәгенә әйләнде тиһәк, хата булмаҫ. Үткәндәренә лә күҙ һалһаҡ, йөрәктә – йылы хәтирәләр генә. Оҙаҡ йылдар мәсетте имам-хатип Рәфҡәт хәҙрәт етәкләне, уның тырышлығы менән ҡалабыҙҙа иман йорто ҡалҡып сыҡты. Дини ғилем алып...


«Хажда үҙеңде Аллаһ ҡаршыһында итеп тояһың...»

Изге ерҙәрҙә оло хаж ғибәҙәтен имен-аман үтәгән мосолмандар төркөм-төркөм булып тыуған яғына ҡайта башланы. Бөгөн телевидение һәм радио журналисы, йәмәғәт эшмәкәре, ике тапҡыр изге ерҙәрҙә булып хаж һәм ғөмрә ғәмәлдәрен үтәп ҡайтҡан Морат Нәжип улы Лоҡманов менән ошо оло яуаплылыҡ талап иткән...


ҺОРАУҘАР ҺӘМ ЯУАПТАР

Әйтегеҙ әле, зинһар: ҡатынына «атайың менән әсәйеңдән алып китәм дә, улар менән аралашмаясаҡһың» тигән шарт ҡуйған ир кешегә уның хаҡ түгеллеген һәм был осраҡта ундай шарттың ҡуйылмаҫҡа тейешлеген нисек аңлатырға? Ирегеҙҙең һеҙгә, атай-әсәйең менән аралашма, тип шарт ҡуйыуы дөрөҫ...


Ирем өйҙә ҡунмай

Тормош иптәшем һуңғы ваҡытта әсәһе менән өләсәһенә күп иғтибарын бүлә. Шуға күрә мин үҙемде икенсе планда һымаҡ тоям. Ул шундай мөнәсәбәтте улар алдындағы яуаплылыҡ менән аңлата: атаһы вафат булғас, әсәһе яңғыҙ ҡалды, улар ярҙамға мохтаж, ти. Хәҙер ирем төнөн өйҙә ҡунмай, өй, балалар – барыһы...


Хаж ҡылыусыларҙы исламға саҡырыу

Пәйғәмбәрлек килгәндең ун беренсе йылында, хаж ҡылыу мәле еткәс, Пәйғәмбәребеҙ ﷺ, Әбүбәкер менән Ғәлиҙең оҙатыуында, хажиҙар туҡталған урынға бара.   Мина яланында ул үҙ-ара бирелеп һөйләшеп ултырған алты кеше эргәһенә килә. Улар Йәсрибтән килгән Хазрадж ырыуы кешеләре булып сыға. Үҙҙәре...