Мосолмандарҙың Аркамдың өйөндә йыйылыуы

Мосолмандарҙың Аркамдың өйөндә йыйылыуы

Пәйғәмбәрлек осоро башланыуға бишенсе йыл китә. Тәүге мосолмандарҙы йәберләү, эҙәрлекләү көндән-көн көсәйә. Айырыуса ҡорайыштарҙың ҡолдарына һәм ярлыларға ауыр була. Шуға күрә Аллаһ Рәсүле ﷺ уларға ислам ҡабул итеүҙәрен белдермәҫкә ҡуша һәм улар менән йәшерен осраша башлай.

 

Осрашыу өсөн Мәккәләге абруйлы һәм хөрмәтле кешеләрҙең береһе булған Арҡам ибне Әбүләрҡам әл-Мәхзүмиҙең өйөн һайлай. Арҡамдың өйө кеше күҙенән алыҫта − Мәккәнең көнсығыш яғында, Сафа ҡалҡыулығы артында, Ҡәғбә күренеп торған ерҙә − урынлашҡан була.

Арҡамдың өйөндә тәүге мосолмандар үҙҙәрен мөшриктәрҙән яҡлаулы һиҙгән. Аллаһ Рәсүле ﷺ мосолмандарға ислам тураһында тыныс һәм иркенләп һөйләй алған. Һөйөклө Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ ҡарамағы һәм рухи тәрбиәһе аҫтында мосолмандар араһында туғандарса мөнәсәбәт урынлаша. Кешеләр, ҡорайыштарҙан йәшеренеп, Арҡамдың өйөнә киләләр һәм ислам ҡабул итәләр.

Пәйғәмбәребеҙ ﷺ Изге Ҡөрьән аяттарын уҡый һәм аңлата. Сәхәбәләр Пәйғәмбәр ﷺ менән йыш һәм оҙаҡ итеп бергә була алғандарына ҡыуаналар, уны йотлоғоп тыңлайҙар. Аллаһ Илсеһенең ауыҙынан сыҡҡан һәр бер һүҙҙе мосолмандар ятлап ала.

Пәйғәмбәр ﷺ үҙе был ваҡытта кешеләрҙе асыҡтан-асыҡ исламға саҡырыуын дауам итә һәм мәжүсиҙәрҙең күҙ алдында Ҡәғбә янында намаҙ уҡый.

Бер ваҡыт Пәйғәмбәребеҙ ﷺ Ҡәғбә эргәһендә намаҙ ҡыла. Яҡында торған мөшриктәрҙән берәү: «Кемегеҙ, Мөхәммәд ергә эйелгәндә, уның арҡаһына малдың эс-ҡарынын ырғыта ала?» − тип һорай. Араларынан иң әшәкеһе − Ғүҡбә ибне Әбүмүғайт: «Мин!» − ти. Ул дөйә эсәктәрен алып килә. Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ сәждәгә киткәнен көтөп тора ла, ҡорайыштарҙың күҙ алдында Аллаһ Рәсүленең ﷺ арҡаһына малдың эсәктәрен һала. Мөшриктәр хахылдашып көлә. Ә Пәйғәмбәр ﷺ башын күтәрмәй, сәждәлә ҡала. Шул арала йүгереп килеп еткән Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ ҡыҙы Фатима атаһының арҡаһынан эсәктәрҙе алып ташлай.

Намаҙҙан һуң Аллаһ Рәсүле ﷺ, ҡулдарын күтәреп: «Йә Аллаһ, ҡорайыштарға яза бир!» − тип өс тапҡыр ҡабатлай. Шунан Пәйғәмбәр ﷺ исемләп һанап сыға: «Йә Аллаһ, Әбделджәһилгә, Ғүтбә ибне Рабияға, Шәйбә ибне Рабияға, Вәлид ибне Ғүтбәгә, Өмәй ибне Хәләфкә һәм Ғүҡбә ибне Әбүмүғайтҡа яза бир». Был доға мөшриктәргә бик ныҡ тәьҫир итә.

Аҙаҡ Пәйғәмбәребеҙ ﷺ сәхәбәһе Абдуллаһ ибне Мәсғүд: «Ул көндө Пәйғәмбәребеҙ ﷺ кемдәрҙең исемен атаған, бөтәһе лә Бәҙер һуғышында үлтерелде. Мин уларҙың ҡоҙоҡ эсенә ырғытылған мәйеттәрен үҙем күрҙем», − тип һөйләй.

 

 

 

Магомед Гамзаевтың «Мөхәммәд Пәйғәмбәр» китабынан

2026-02-01 (Шәғбән, 1447 йыл.) №2.


Тәбүтте ҡайтарыу

Тәбүттең (һандыҡ, табут) тарихын ҡыҫҡаса һөйләп үтәйек.   Әҙәм ғәләйһиссәләм Ожмахтан ергә күсерелгәс, Ғаләмдәр Раббыһы уға тәбүт бирә. Уның оҙонлоғо − өс, киңлеге ике беләк үлсәме була, тип әйтелә «Ас-Сауи» һәм «Ғәраис» китаптарында. Һандыҡ Ожмахтағы шәмшәз...


Сафланыу айы Рамаҙан

  Беҙҙе бәләкәйҙән таҙалыҡҡа, бөхтәлеккә өйрәттеләр. Өҫ-башың таҙа, бөхтә булырға тейеш, тип йыш әйтә торғайны өләсәйем. Таҙалыҡ, тәртип – уңыштың нигеҙе. Кейем-һалым бысранһа, уны тиҙ генә йыуып, кейергә була. Ә бына күңел бысранһа, хатта бәләкәй генә тап төшһә лә, уны таҙартыуы ауыр...


Мал тотоу – ҡот тотоу

(йәки әсәйемдең ауылдаш ҡатындың күҙһенгән һыйырын миңә нисек тәрбиәләргә өйрәтергә тырышыуы)   Электән һәр оҫта үҙ һөнәрен өйрәнсеккә ҡалдырған. Нәҫелдән килгән оҫталыҡмы, ҡайҙалыр, йә кемдәндер өйрәнгәнһеңме – мөһим түгел. Эшеңде дауам итеүсе үҙ һөйәгең булһа, тағы ла яҡшылыр...


ДОҒАЛЫ ЙОРТ

Ауыҙ асҡанда уҡыла торған доға «Аллаһүммә ләкә сумтү үә бикә әмәнтү үә ғәләйкә тәүәккәлтү үә ғәлә ризҡиҡә әфтартү фәғ-фирли – Йә Ғаффәру, мә ҡаддәмтү үә мә әххартү». Мәғәнәһе: «Эй, Раббым! Һинең Ризалығың өсөн генә ураҙа тоттом. Һиңә генә иман килтерҙем. Эштәремде тик...


Башҡорт халҡында бала тыуғас башҡарылған йолалар

«Башҡорттарҙа матур йолалар бар», – тигән башҡорт халҡының йолалары менән ҡыҙыҡһынған венгр ғалимы Йозеф Торма. Башҡа халыҡтарҙағы кеүек үк, башҡорттар араһында ла, ғаиләлә баланың донъяға килеүе ҙур шатлыҡ һаналған. Баланың донъяға килеүен ҡаршылауға әҙерләнеү, әсә ауырға ҡалғас...