Мөшриктәрҙең мосолмандарҙы йәберләүе

Мөшриктәрҙең мосолмандарҙы йәберләүе

Мөшриктәрҙең тәүге мосолмандарҙы нисек итеп эҙәрлекләүҙәре һәм төрлөсә язалауҙарын белгәс, хаҡ диндәгеләр күҙ йәштәрен тыя алмай. Бигерәк тә ярлы һәм яҡлаусыһыҙ кешеләргә ауыр була.

 

Умая ибне Хәләф үҙенең ҡоло Билал ибне Рабахты төрлө язалар менән интектерә. Эҫе көндә Умая уны ут ҡеүек ҡыҙған ҡомға ятҡыра ла күкрәгенә ауыр таш һала һәм: «Әгәр Мөхәммәдтән ﷺ баш тартмаһаң, үлгәнсе ошонда ятасаҡһың», − ти. Ләкин Билал, уны күпме генә ғазапламаһындар, «Бер! Бер!» (йәғни «Аллаһ бер!») тигәнде ҡабатлауҙан туҡтамай.

Был хәлгә бер ваҡыт Әбүбәкер шаһит була. Ул шунда уҡ Билалды һатып ала һәм Аллаһ ризалығы өсөн уны ҡоллоҡтан азат итә. Ул шулай уҡ, ислам ҡабул иткәне өсөн, мәжүсиҙәр тарафынан быуып алынған Әмир ибне Фухайраны һатып ала һәм азатлыҡ бирә.

Тәүге мосолмандар араһында тимерсе Хәббәб ибне Арат та була, уны Мөхәммәдкә ﷺ пәйғәмбәрлек килгәнгә тиклем үк әсирлеккә алған булалар. Мәжүсиҙәр уны ҡот осҡос ғазаптарға дусар итә: исламдан баш тартыуын талап итеп, арҡаһына ҡыҙған тимер менән баҫалар. Ләкин ул үҙ һүҙендә ныҡ тора. Ахырҙа, уны бәйләп, ҡыҙыу күмер өҫтөнә һалалар һәм эсенә баҫып һикерергә тотоналар.

Бай ҡорайыш ғаиләһендә үҫкән Сәғид ибне Халид бер ваҡыт төш күрә: атаһы уны Тамуҡҡа табан һөйрәгәндә, Пәйғәмбәр ﷺ уны ҡотҡара. Ошонан һуң Сәғид исламды ҡабул итә. Атаһы уны, Мөхәммәд ﷺ диненән баш тарт, тип, таяғы һынғансы туҡмай. Аҙаҡ һарайға бикләп ҡуя, бер нсә көн ашарға бирмәй. Әммә Сәғид Мөхәммәдтән ﷺ һәм уның диненән баш тартмай. Ярһыған атай улына: «Мин һине башҡаса ашатмаясаҡмын, − ти. Сәғид: «Аллаһ кешеләрҙе ашата», − ти.

Иманға килгән Ғоҫман ибне Ғаффанды атаһы менән бер туған ағаһы пальма япраҡтарынан эшләнгән септәгә төрөп, төтөнгә тонсоҡһон өсөн, аҫтына ут яға. Бай ғаиләлә үҫкән Мусғәб ибне Ғүмәйр ҙә ислам динен ала. Әсәһе, был турала белгәс, уны өйҙән ҡыуып сығара, Мусғәб бер нимәһеҙ урамда тороп ҡала.

Ғәммәр ибне Йәсир һәм уның ата-әсәләре лә ислам ҡабул итә. Бының өсөн Әбүджәһил үҙенең фекерҙәштәре менән уларҙы Мәккә ситенә сығаралар ҙа ҡыҙған ҡомға һалып, оҙаҡ язалайҙар. Быны күргән Пәйғәмбәр ﷺ: «Эй Йәсир ғаиләһе, түҙегеҙ, ысынында, һеҙгә Ожмах вәғәҙә ителгән», − ти.

Ғазаптарға түҙә алмай, Йәсир йән бирә, һәм ул ислам тарихында дине өсөн шәһит булған беренсе кеше була. Уның ҡатыны ла Әбүджәһил ҡулынан һәләк була һәм ислам дине юлында шәһит киткән беренсе ҡатын була. Уларҙың улдары Ғәммәрҙе боттарҙы (һынташтарҙы) таныуын талап итеп, һыуға батыралар. Ғәммәр түҙмәй, улар теләгән һүҙҙе әйтә. Ул шунда уҡ Пәйғәмбәребеҙгә ﷺ йүгереп килә, илай-илай тәүбә итә һәм, булған хәлде һөйләп бирә. Ҡайһы берәүҙәр, Ғәммәр мөртәткә әйләнгән (диненән баш тартҡан), тиҙәр. Ләкин Аллаһ Рәсүле ﷺ уның тураһында: «Ул башынан үксәһенә тиклем иман менән (Аллаһҡа ышаныс менән) тулы», − тигән.

 

Магомед Гамзаевтың «Мөхәммәд Пәйғәмбәр» китабынан

2026-04-01 (Шәүүәл, 1447 йыл.) №4.


Ҡыҙым истерикаға бирелә

Үҫмер ҡыҙымдың әхирәттәре яңы телефондар, ҡиммәтле кейем-һалым, төрлө сәйәхәттәре менән маҡтанғанда, ул быны ауыр кисерә, көйә, ҡайһы саҡта илап та ала. Үҙе лә быға ояла, сөнки ундай әйберҙәрҙе ала алмауын аңлай. Шул уҡ ваҡытта ул туҡ, кейеме лә бар, барыһы ла өр-яңы, зауыҡлы. Әммә мин уны яңғыҙ...


«Беҙ урман башҡорто булабыҙ...»

Быйыл башҡорт шағиры һәм мәғрифәтсеһе Ғәли Соҡоройҙоң тыуыуына 200 йыл. Баҫмабыҙҙың бөгөнгө ҡунағы − күренекле шәхестең ижадын, тормошон өйрәнгән билдәле ғалим, филология фәндәре докторы Миңлеғәли Нәҙерғолов.   – Миңлеғәли Хөсәйен улы, һеҙ бер сығышығыҙҙа Ғәли Соҡоройҙоң ижады менән студент...


Иҙел әүлиәһе Гөлбан инәй

Үләндәр, сәскәләр шыбырлауын, ҡоштар телен аңлау борондан булған. Ҡош юлын, йондоҙ юлын, һыу юлын, ел юлының да серен яҡшы белгән боронғолар.   Мәләүез районы Үрге Бикҡужа ауылында (халыҡ телендә Сорғаяҙ) Иҙел буйы әүлиәһе Гөлбаныу Шәмсетдин ҡыҙы Ишбаева (1882-1977) ла тәбиғәт телен аңлаған....


Рабиға әл-Ғәдәүиә тураһында ҡисса

Аҡыл үә нәфсе кимәле Хорасан шәһәрендә бер егет бар ине. Үҙе бик ғалим ине. Рабиға тигән ҡатындың көндәрҙән бер көн ире вафат булып, ҡатын тол ҡалды. Был ғалим егет үҙе өсөн Рабиғаның өйөнә яусы булып барҙы һәм әйтте: – Йә, Рабиға! Мин һиңә үҙем өсөн яусылыҡҡа килдем, һин мине ҡабул...


Шәүүәл айы

Рамаҙан айынан һуң Шәүүәл айы башлана. Рамаҙанда иһә һәр хаҡ мосолман күберәк изегелектәр эшләп ҡалырға ашыҡһа, тырышһа, Шәүүәл айы ла беҙгә ошо яҡшылыҡтарыбыҙҙы тағы ла арттырырға, байытырға мөмкинлек бирә. Бәлки, тотҡан ураҙаларҙа хата-кәмселектәр булғандыр, йә ҡайһы бер көндәре тороп ҡалғандыр,...