Атаһын яуға оҙатҡан ҡыҙ

Атаһын яуға оҙатҡан ҡыҙ

Атаһын яуға оҙатҡан ҡыҙ

Был тормошта һоҡланғыс ғүмер юлы үткән, бар булмышы менән башҡаларға үрнәк булған кешеләр аҙ түгел. Шундайҙарҙың береһе – Таулыҡай ауылында йәшәгән Вәспиямал Сафа ҡыҙы Исхаҡова.

Ул 1936 йылдың 1 майында ошо ауылда йәшәгән Гөлъяныш инәй менән Сафа олатайҙың ишле ғаиләһендә уртансы бала булып донъяға килә. Ҡыҙғанысҡа күрә, был парҙың биш балаһы кескәй сағында мәрхүм була. Күп тә үтмәй һуғыш башлана. Сафа олатай тәүгеләрҙән булып яуға алына. Биш йәшлек Вәспиямал атаһын Баймаҡҡа тиклем оҙатып барыуын бөгөнгөләй хәтерендә йөрөтә. “Мин тиҙҙән ҡайтырмын. Әсәйең менән донъяны матур итеп көтөгөҙ!” – тигән һүҙҙәрен әле лә онотмай. Ҡурҡыныс һуғыш кемдәрҙе генә атайһыҙ ҡалдырманы. Гөлъяныш инәй ҙә 1942 йылда иренең “хәбәрһеҙ юғалды” тигән ҡағыҙын ала. Әммә ул ғүмере буйы тормош иптәшенең ҡайтыуын өҙөлөп көтөп йәшәй. Һуғыш Вәспиямалды бик иртә ҙурайта. Ул әсәһенең берҙән-бер ярҙамсыһына әйләнә. Мәктәпте бөткәс тә үҫмер ҡыҙ колхоз баҫыуына эшкә төшә. Тилбер ҡыҙыҡай әсәһенә шүрек әҙерләүҙә лә ярҙам итә.

“Норманы үтәһәң, өҫтәп 1 кг бойҙай бирә торғайнылар”, – ти ул. Ниндәй генә заманда йәшәмәһен, кешене хеҙмәт менән намыҫ биҙәй, йәшәүгә көсдәрт бирә. Был йәһәттән Вәспиямал еңгәй бер эштән да наҙланып тормай. Бала саҡта колхозда бесән эшләй, малайҙарҙан һис ҡалышмай, ат тырмаһында йөрөй, аҙаҡ быҙау ҡарай, һауынсы була. Хатта хаҡлы ялда ла колхозсыларға икмәк бешереүе, һөт йыйыусы булыуы әле лә күҙ алдымда тора. Ғүмер үтә тора. Вәспиямал еңгәй үҙ ауылының егете Әмир ағайға сығып, 20 йылға яҡын ғүмер итә. Иптәше баҡыйлыҡҡа күскәс, яңғыҙ тороп ҡалған ҡатын шул йылда мәрхүмә булған Гөлнур еңгәйҙең ете балаһын үҫтерешергә ниәт итеп, Әхәт ағайға тормошҡа сыға. Бер ҡыҙ табып, үҙе лә әсә булыу бәхетенә ирешә. Тормош һынауҙарын иңгә – иң терәшеп үткәргән был күркәм пар бына 43 йыл татыу ғүмер итә. Әхәт Ғабитулла улы ғүмере буйы үҙ колхозында намыҫлы эшләп, хаҡлы ялға сыҡҡан хеҙмәт ветераны. Үҙҙәренең өлгөһөндә балаларын эшһөйәр итеп тәрбиәләп, үҙ аллы тормошҡа аяҡ баҫтырҙылар. Улдары менән ҡыҙҙары үҙ яртыларын табып, атаәсә йөҙөнә ҡыҙыллыҡ килтермәй, бәрәкәтле ғүмер кисерә.

Бөгөн Исхаҡовтар 6 балаһының (икәүһе мәрхүм) 19 ейән-ейәнсәренән, 21 бүлә-бүләсәренән ҡәҙер-хөрмәт күреп, бәхетле ҡартлыҡ кисерә. Ошонан да оло бәхеттең булыуы мөмкинме һуң?! Оло йәштә булһалар ҙа, ҡул ҡаушырып ултыра торғандарҙан түгелдәр. Әхәт ағай йылдың-йылы, үҙе тәрбиәләп, һуғымға йылҡы һуя. Ҡыҙғанысҡа күрә, ул яңыраҡ ҡына баҡыйлыҡҡа күсте (йәне йәннәттә булһын). Ә уңған хужабикә баҡсаһында емерелеп үҫкән емеш-еләктән төрлө ҡайнатмалар эшләй. Өйө ҡотло, аш-һыуы татлы, йөҙө һәр саҡ яҡты уның. Вәспиямал еңгәй күптән инде дин юлында. Өләсәһе Гөлйыһан, әсәһе Гөлъяныш инәй кеүек намаҙын ҡалдырмай Аллаһу Тәғәләнең ҡушҡандарын үтәп, бәхетле ғүмер кисерә. Шуға ла зиһене аныҡ, күңеле күтәренке, иманы ныҡ хөрмәтле ағинәйҙең. Йәштәргә теләктәрен һорағас: “Тормош көткәндә, сабыр, күндәм һәм күркәм холоҡло булығыҙ, ундайҙарҙы Аллаһу Тәғәлә һөйә”, – тип яуап бирҙе ул. Маҡтауға лайыҡ ғүмер юлы үткән хөрмәтле ағинәйгә гел шулай ҡәҙер -хөрмәттә, именлектә - һаулыҡта ғүмер итергә насип булһын.

РӘЙСӘ ЯҠУПОВА,

Баймаҡ районы, Таулыҡай ауылы

2026-06-01 (Зөлхизә, 1447 йыл.) №6.


Аллаһ йорто иғтибар үҙәгендә

Ҡалабыҙҙағы Ишембай йәмиғ мәсете һуңғы йылдарҙа бар халыҡтың иғтибар үҙәгенә әйләнде тиһәк, хата булмаҫ. Үткәндәренә лә күҙ һалһаҡ, йөрәктә – йылы хәтирәләр генә. Оҙаҡ йылдар мәсетте имам-хатип Рәфҡәт хәҙрәт етәкләне, уның тырышлығы менән ҡалабыҙҙа иман йорто ҡалҡып сыҡты. Дини ғилем алып...


Шәм тотҡан һуҡыр

Ҡараңғы төндә ҡулына шәм, яурыны аша көршәк аҫҡан тома һуҡыр кеше юлдан килә. Уны бер кеше ҡыуып етә лә: – Һин һуҡырға көн ни, төн ни – барыбер бит, һинең күҙҙәреңдә бары тик ҡараңғылыҡ. Һинең шәм тотоп йөрөүеңдән ни фәтүә? – тип һораған. Һуҡыр кеше йылмайған да сабыр ғына...


Аллаһ ҡоло булыу − иң оло дәрәжә

Был һүҙҙе бәләкәйҙән ишетеп үҫтем: әсәйем ҡайһы саҡ, беҙ, балалар, берәй нәмәне яңылышыраҡ эшләһәк, асыуһыҙ ғына: «Иии Аллаһ ҡоло, нишләп улай иттең инде?», – тиер ине. Был һүҙ миңә «иии балаҡайым» һүҙенә синоним һымаҡ булып хәтерҙә ҡалған. Тик, үҫә төшкәс, ҡолдоң...


Ирем өйҙә ҡунмай

Тормош иптәшем һуңғы ваҡытта әсәһе менән өләсәһенә күп иғтибарын бүлә. Шуға күрә мин үҙемде икенсе планда һымаҡ тоям. Ул шундай мөнәсәбәтте улар алдындағы яуаплылыҡ менән аңлата: атаһы вафат булғас, әсәһе яңғыҙ ҡалды, улар ярҙамға мохтаж, ти. Хәҙер ирем төнөн өйҙә ҡунмай, өй, балалар – барыһы...


ҺОРАУҘАР ҺӘМ ЯУАПТАР

Әйтегеҙ әле, зинһар: ҡатынына «атайың менән әсәйеңдән алып китәм дә, улар менән аралашмаясаҡһың» тигән шарт ҡуйған ир кешегә уның хаҡ түгеллеген һәм был осраҡта ундай шарттың ҡуйылмаҫҡа тейешлеген нисек аңлатырға? Ирегеҙҙең һеҙгә, атай-әсәйең менән аралашма, тип шарт ҡуйыуы дөрөҫ...