Атайым тураһында яҡты иҫтәлек

Атайым тураһында яҡты иҫтәлек

Атайымдың бер туған ағаһы Сәмиғулла Ғилман улы Ҡоҙашев 1941 йылда уҡ яу яланында вафат булғас, ауырыу ғына әсәһе – Латифа ҡарсәйем бөгөлөп төшә. Атайымдың атаһы – Йылайыр районы Юлдыбай ауылы мәсетенең имамы Ғилман Ғәбит улы Ҡоҙашев: «Улым, әсәйең ауырый, минең дә хәл яҡшынан түгел, ағайыңдың да үле хәбәре килде, беҙҙе ҡарар кәрәк, башың йәш әле», – тип әйтһә лә, атайым, Камил Ғилман улы Ҡоҙашев, 1943 йылда үҙ теләге менән һуғышҡа китә. Күп михнәттәр күреп, 1947 йылда ғына тыуған ауылы Юлдыбайға әйләнеп ҡайта.

 

Ата-әсәһенең диндар булыуы, көнө-төнө ҡылған доғалары, намаҙҙа булыуҙары ла ҙур көс биргәндер, ҡурсалағандыр, күрәһең. Һуғыштан һуңғы ауырлыҡтан мәрхүм булып ҡалған туғандарының мала-йын да тәрбиәгә алып үҫтерәләр. Ҡыяметдин ағай атайым менән ныҡ дуҫ, бик татыу инеләр.

Үкенескә ҡаршы, Ғилман мулла ҡартатайыбыҙ, Латифа ҡарсәйебеҙ ауырыу сәбәпле иртә донъя ҡуя. Беҙҙең яугир атайыбыҙ Иҫке Яҡуп ауылы ҡыҙы Фәғилә Сәйетбаттал ҡыҙына өйләнә, әсәйебеҙ менән биш балаға ғүмер бүләк итәләр. Әйткәндәй, ҡайныһы – Мәҡсүтов Сәйетбаттал Ғимран улы – Алкино ҡасабаһында хәрби хеҙмәткә әҙерлек ваҡытында ат ҡараусыһы булып эшләгән. Ә яуҙаш дуҫы, ҡайнағаһы Мәҡсүтов Илһаметдин Сәйетбаттал улы менән ғүмер буйы матур итеп ҡатышып йәшәне. Осрашһалар, бит алмалары буйлап әсе күҙ йәштәре тамыр ине ҡәҙерлеләребеҙҙең. Аҡыллы ла, сабыр ҙа, кеше йәнле лә булдылар, урындары ожмах түрҙәрендә булһын, ин шәә Аллаһ.

Атайыбыҙ һәр ваҡыт яугир дуҫтарын барлап, уларға аят бағышлар ине. Мәҡәл менән матур итеп һөйләр ине. Һәр ваҡыт, үҙеңдән башҡаны әүлиә итеп күр, тиер ине. Әсәйебеҙ иртә мәрхүм булғас, атайыбыҙ ҡыҙҙарында донъя көттө, 2013 йылда гүр эйәһе булды.

Еңеү яҙҙарын ғорурланып, тулҡынланып ҡаршылайбыҙ, яугирҙәребеҙ алдында баш эйәбеҙ. Аллаһ бойорһа, Украинала барған һуғыш тамамланһын, әсәләрҙең күҙ йәше түгелмәһен, йәш ғүмерҙәр ҡыйылмаһын, балаларыбыҙ тулы ғаиләлә һау һәм тәртипле, иманлы булып үҫһендәр. Аяҙ күк йөҙө аҫтында тыныслыҡта йәшәргә насип булһын, Раббым!

Атайыбыҙ күп гәзит-журнал алдырҙы, күп уҡыны, мулла ҡартатайыбыҙҙың ғәрәпсә Ҡөрьән китабы әле лә һаҡлана. Бала саҡта икмәген аҙ ашаманым, тип ҡартатайыбыҙҙың тирмәнен дә оҙаҡ йылдар ҡәҙерләп һаҡланы. Былтыр «Торатау» музейына бүләк итеп ҡуйҙыҡ.

Дәһшәтле һуғышты уҙған атайыбыҙ балта эшенә, йорт һалыуға ла оҫта булды, был эштәрҙә ауылдаштарына ла ихлас ярҙамлашты. Өлкәнәйеберәк китһә лә, мал салыуға ҡулы йомшаҡ, тип саҡырып торҙолар.

Үҙе ныҡ, сыныҡҡан кеше булды, бер ваҡытта ла дарыу ашаманы, мәтрүшкәле сәй, ҡоротло һурпа йәнемә дауа, тиер ине. Йәш сағында бейеүгә маһир булды. Сәхнәләрҙә төшкән фотоһүрәттәре әле лә һаҡлана. Боронғо йырҙарҙы матур башҡарыр ине. Аҡыллы, зиһенле булды, һәр ваҡыт аят бағышлатып, Ҡөрьән сүрәләрен яттан уҡып ултырҙы.

Тәртипле, сабыр, йомшаҡ күңелле булыуын әле булһа һоҡланып иҫкә алабыҙ. «Аллаһ Хаҡ, Аллаһҡа шөкөр, Аллаһҡа рәхмәт!» – тип кенә торор ине. Беҙҙең балаларыбыҙ ҙа уны тик өлгөлө яҡтан иҫкә алалар.

 

Зилә Ҡоҙашева-Кәримова

Йылайыр районы

2026-04-01 (Шәүүәл, 1447 йыл.) №4.


Ахырзаман – аяҡ аҫтында

Бала саҡта: «Үлем – күҙ менән ҡаш араһында, ахырзаман – аяҡ аҫтында», – тигән һүҙҙәрҙе өләсәй ауыҙынан йыш ишетергә тура килде. Нух пәйғәмбәрҙең туфан һыуынан, тереклектәр донъяһын һаҡлап алып ҡалыуы ла һүҙ урауында аңға һеңдерелде.   Яҙғы ташҡын осоронда, Нөгөш...


Айҙы уртаға ярыу

Бер үк ваҡытта мөшриктәр һаман да Пәйғәмбәрҙән ﷺ мөғжизә (пәйғәмбәрлек билдәһе) күрһәтеүен талап итә: «Һин беҙгә, Аллаһтың бөтә илселәре лә халыҡҡа үҙҙәренең пәйғәмбәрлек билдәһен (мөғжизә) күрһәткән, тип һөйләнең. Муса пәйғәмбәрҙең таяғы булған, Сәлих пәйғәмбәрҙең − дөйәһе, Ғайса...


Хакимдарҙың золомлоғонан ҡурҡҡан кеше әйтә торған доға

«Аллааһүммә раббәс-сәмәәүәәтис-сәбғи үә раббәл-ғәршил-ғәҙыиим, күн лии жәәран мин (ошо ерҙә кемдән ҡурҡһа, шуның исемен атау кәрәк) үә әхзәәбиһии мин халәәьиҡик, ән йәфрута ғәләййә әхәдүн минһүм әү йәтғаа, ғәззә жәәрукә үә жәллә ҫәнәәьүк, үә ләә иләәһә илләә әнт». Мәғәнәһе: «Эй Аллаһ, ете күктең...


Рәхмәтлемен Һиңә, Аллаһ Раббым!

Бисмиллалап, наҙлап, һәр бер таңды Башлайым мин изге намаҙҙан. Ғүмерҙәрем булһа, уҡырмын, тип, Һорайым мин ихлас Хоҙайҙан. Ғүмерҙәрҙе бирһәң, Хаҡ Тәғәләм, Һаулығын да миңә йәлләмә, Шатлыҡ-ҡыуаныстар килгән һайын, Ихласлыҡтан донъя йәмләнә. Ҡыуандырып атай-әсәйҙәрҙе, Һөйөндөрөп...


Халыҡ әйтһә – хаҡ әйтә

Намыҫлы кеше – ырыҫлы кеше. Яҡшы менән юлдаш булһаң – эшең бөтөр, Яман менән юлдаш булһаң – башың бөтөр. Нәфсе шайтан – аҡыл иман Иҫән саҡта йөрөп ҡал, был донъяны күреп ҡал. Аҡсаң булмаһа ла, выжданың булһын. Сәләм бирмәгән бер оятлы, яуап бирмәгән мең оятлы. Күлдең...