Таулыҡайҙар айыҡ тормош яҡлы!

Таулыҡайҙар айыҡ тормош яҡлы!

Баймаҡ районы Таулыҡай ауылы Юлай Ғәйнетдинов, Алһыу Бәхтиева кеүек халыҡ артистары, телевизион «Байыҡ» бәйгеһендә Гран-при алған Рим һәм Нияз Байегетовтар, Нурсилә Фәхретдинова һәм Илүзә Күсәрбаевалар менән генә түгел, тырыш, эшсән халҡы, бил бирмәҫ батырҙары менән дә хаҡлы рәүештә ғорурлана ала.

 

Ауылдың тарихына күҙ һалһаң, түбәндәгеләрҙе бәйән итеп була. Совет осоронан алда ауылда мәҙрәсә булған. Уны, 200-гә яҡын шәкерткә дини һәм доньяуи белем бирер өсөн Троицк ҡалаһында Зәйнулла Рәсүлевта белем алған ауылдашыбыҙ Хәлил хәҙрәт Рәхимов төҙөгән. Мәсет төҙөүгә ҙур күләмдә аҡса бүлеп, Имамбай исемле ҡаҙаҡ байы ярҙам иткән. Троицкиҙа белем алыу осоронда йәй көндәре Хәлил ҡаҙаҡ далаларында балаларға белем биргән.

Остаздарҙың остазы Хәлиулла хәҙрәт шәкерттәрен шиғыр яҙырға, бәйет-мөнәжәттәр ижад итергә, сәсәнлектә ярышырға өйрәткән. Үҙе әсбаптар яҙған, әҫәрҙәрен китап итеп баҫтырған. Хәҙрәттең «Әүлиәләрҙе аҙғындарҙан һаҡлау» тигән әле бер ҡайҙа ла өйрәнелмәгән китабы, дин әһеленең ейәне Рауил хажи әйтеүе буйынса, бөгөнгө көндә Сибай ҡалаһының имам-хатибы Әғләметдин хәҙрәттең архивында һаҡлана.

Ауылда дини белем көслө алып барылған ул заманда. Вәлиулла Шоңҡаров ир-аттарҙы Ҡөрьән серҙәренә өйрәтһә, ҡатыны Хәжәр абыстай ҡатын-ҡыҙҙарҙы уҡытҡан. Совет осоро, динде тыйып, муллаларҙы эҙәрлекләһә лә, ауылдаштар ислам диненән, ғөрөф-ғәҙәттәрҙән ситләшмәгән. Зәйнулла ишан мәҙрәсәһендә дини ғилем алған Хәббихужа улы Зәйнулла олатайҙан алған им-шифаларын ейән-ейәнсәрҙәре әле лә онотмай.

Ата-олаталарынан дини ғилем алған Таулыҡай халҡы ислам динен хуплай. Ауылда тәү башлап хаж ғәмәле үтәгән Ҡәнзәфәр Һағынбаев, Фәүзиә Кейекбаева, Зифа Ғүмәрова кеүек изге ерҙә булыусыларға өҫтәлеп, Салихов Рауил Сәлихов һәм Таңһылыу Салихова кеүек ауылыбыҙҙа айыҡ тормошто дәғүәт итеүселәрҙең булыуы һөйөнөслө.

Быйылғы йылда Таулыҡай ауылының, еңеүселәр рәтендә булып, «Айыҡ ауыл» республика бәйгеһе этабына үтеүе һис тә осраҡлы күренеш түгел. Беҙҙә элек-электән никах туйҙары, бәпескә исем ҡушыу, Ҡөрьән аштары үткәреү, ҡорбан салыу кеүек изге ғәмәлдәр даими башҡарыла килә. Халҡыбыҙ көндән-көн дингә ылыға. Хәлиулла хәҙрәттең исемен йөрөткән мәсетебеҙҙең ишеге һәр көн асыҡ, унда йома намаҙҙары уҡыла.

«Иман нуры» бәйгеләре даими үткәрелә. Дини сараларҙы үткәреүҙә «Ағинәйҙәр» ойошмаһы (етәксеһе Гөлнур Дәүләкәнова), «Хазина» (етәксеһе Зөлфирә Оморҙаҡова), «Ынйылар» (етәксеһе Гөлназ Сәғәҙәтова), «Уңғандар» (етәксеһе Хәнифә Ишалина), «Ялан сәскәләре» ансамблдәре (етәксеһе Миңдинур Яхина), ир-егеттәр ансамбле, мәктәп коллективы (етәксеһе Имамбаев Рифат Рәшит улы) һәм башҡа ойошмалар бер маҡсатта эш итәләр.

Төрлө бәйгеләрҙә еңеү яулаған ағинәйҙәр һәм хазиналар йәш быуынға, ғөрөф-ғәҙәттәрҙе, йолаларҙы тергеҙеүҙә ҙур эш башҡара. Мәҫәлән, дин әһеле Ғабдулла Сәидигә арналған респуб-лика кимәлендәге мөнәжәттәр бәйгеһендә ағинәйҙәрҙең Гран-при алыуы, республика «Бауырһаҡ» байрамында хазиналарҙың еңеүе, репрессия ҡорбаны Хәбиулла Ғәбитовҡа арналған шиғри бәйгелә ағинәйебеҙ Вәзимә Үҙәнбаеваның еңеүе, районда балаҫ һуғыу ярышында Мәзүнә Күсәрбаеваның Гран-при алыуы йәштәргә өлгө булып тора.

Ауылда дини-мәғрифәт гәзите «Әс-сәләм»де алдырып, яратып уҡыусылар ҙа байтаҡ. Абруйлы ағинәйебеҙ Фәүзиә хажиә, уны ауылдаштарыбыҙға таратып, сауаплы эш башҡара. 85 йәшенә ҡараған хажиә «Пәйғәмбәрҙәр тарихы», «Тәҡүәлеләр әҙәбе» кеүек дини китаптарҙы яратып уҡый.

Балалар – беҙҙең киләсәк. Ә киләсәк мәктәптән башлана. Ғаиләлә дингә ҡарата ыңғай тәрбиә алған уҡыусы балалар − мәктәптә лә төрлө ярыштарҙа еңеүселәр рәтендә.

«Урал батыр» эпосын яттан һөйләү, «Һаумы, һаумы, әкиәт!» бәйгеләрендә, «Иманлы ғаилә», хатта «Сабыр» исемле халыҡ-ара дини бәйгеләрҙә Иршат Яхин, Рәзинә Исхакова, Йәнгүзәл Сәйетова, Батыр Ғәзизов, Юлиә Абҙаҡова, Мәҙинә Йәноҙаҡоваларҙың I-се урын алыуҙары – дини тәрбиәнең сағылышы ул.

Кескәйҙәрҙең «Ынйылар» исемле театр коллективы ҙур уңыштарға өлгәште. Уның менән башланғыс синыф уҡытыусыһы Яхина Миңдинур Сәфәрғәле ҡыҙы етәкселек итә. Күптән түгел ауылдашыбыҙ Рәсәйҙең атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Нияз Байегетов исемендәге бейеү бәйгеһендә бейеүсенең бала сағын оҫта итеп сәхнәләштерҙе улар. Нияз ролен – Ниязбай Байегетов, ә уның әсәһе Шәрифьямал инәйҙе бүләсәре Сәйетова Йәнгүзәл оҫта итеп уйнаны.

«Айыҡ ауыл» конкурсы сиктәрендә үткән бөтә төр сараларҙың башында оҫта ойоштороусы биләмә башлығы Уразбаев Ҡәйүм Рәжәп улы һәм уның берҙәм командаһы тора. Улар: Гөлназ Сәғәҙәтова, Гөлгөнә Исхакова, Альбина Байегетова, Гөлназ Үҙәнбаева һәм депутатыбыҙ Әнүзә Азаматова.

Һеҙҙең изге эштәрегеҙҙә тик уңыштар, һаулыҡ, ғаилә бәхете насип итһен Аллаһу Тәғәлә!

 

Рәйсә Яҡупова,

Баймаҡ районы

2026-02-01 (Шәғбән, 1447 йыл.) №2.


Сафланыу айы Рамаҙан

  Беҙҙе бәләкәйҙән таҙалыҡҡа, бөхтәлеккә өйрәттеләр. Өҫ-башың таҙа, бөхтә булырға тейеш, тип йыш әйтә торғайны өләсәйем. Таҙалыҡ, тәртип – уңыштың нигеҙе. Кейем-һалым бысранһа, уны тиҙ генә йыуып, кейергә була. Ә бына күңел бысранһа, хатта бәләкәй генә тап төшһә лә, уны таҙартыуы ауыр...


Ике бөйөк шәхес дуҫлығы

Аҡмулла, ҡайҙарҙа ғына йөрөһә лә, тыуған яҡтарын һағына.   1872 йылдың көҙөндә Мифтахетдиндың тыуған ауылына ҡайтыуын яҡташтары, быуындан-быуынға күсереп, әле лә һөйләйҙәр. Тыуған ауылы эргәһендәге шишмә янында йөрәген ярып сыҡҡан тәрән һүҙле шиғырҙарын ҡағыҙға төшөрә.   Аңлауыбыҙса,...


ҺОРАУҘАР ҺӘМ ЯУАПТАР

Намаҙҙа «әмин» һүҙен әйтергә яраймы? Намаҙҙа «Әл-Фәтиха» сүрәһенән һуң «әмин» һүҙенең әйтелеше сөннәт. Пәйғәмбәребеҙ ﷺ һәм уның сәхәбәләре шулай эшләгән. Аллаһ Илсеһе ﷺ әйткән: ««Әл-Фәтиха» сүрәһенән һуң имам «әмин» тигәндә, һеҙ ҙә...


Тәбүтте ҡайтарыу

Тәбүттең (һандыҡ, табут) тарихын ҡыҫҡаса һөйләп үтәйек.   Әҙәм ғәләйһиссәләм Ожмахтан ергә күсерелгәс, Ғаләмдәр Раббыһы уға тәбүт бирә. Уның оҙонлоғо − өс, киңлеге ике беләк үлсәме була, тип әйтелә «Ас-Сауи» һәм «Ғәраис» китаптарында. Һандыҡ Ожмахтағы шәмшәз...


«Аллаһ Рәхмәтенә өмөтөбөҙҙө өҙмәйек!..»

Ғилем һәм тәрбиә, сабырлыҡ, изгелектәрҙе күп ҡыла торған Рамаҙан айы яҡынлаша. 19 февраль – нурлы айҙың тәүге көнө. Йәғни, 18 февралдә, ҡояш байыу менән, ураҙаға инәбеҙ. Бөгөнгө һөйләшеүебеҙ − шул уңайҙан, ураҙа хаҡында. Һорауҙарыбыҙға Көйөргәҙе районы Ермолаево ауылының «Рамаҙан» мәсете мөғәллиме...