Намыҫын аҡсаға алмаштырған

Намыҫын аҡсаға алмаштырған

Намыҫын аҡсаға алмаштырған

Был хәл Һиндостанда Британия хаҡимлыҡ итә башлаған йылдарҙа була.

Инглиз офицеры, баҙар буйлап йөрөгәндә, бер сауҙагәр менән бәхәскә инә. Һүҙ артынан һүҙ китә, һәм ул һатыусыға һуғып ебәрә, ә тегеһе яуапһыҙ ҡалмай, бының үҙенә тондора. Бындай ҡыйыулыҡҡа шаҡ ҡатҡан офицер, частҡа ҡайтып, хәлде командирына һөйләй: йәнәһе, беҙ уларҙы еңдек, ә улар нимә ҡылана... Командир иһә шундай кәңәш бирә: яңынан сауҙагәр янына барып, уны маҡтарға, батыр кеше икәнһең, тип һоҡланыу белдерергә һәм сауҙа эшен үҫтереү өсөн аҡса бирергә ҡуша. Офицер командиры ҡушҡанды үтәй: һатыусыны эҙләп таба, маҡтай һәм шул заман өсөн байтаҡ ҡына аҡса бирә. Күпмелер ваҡыт үткәс, командир офицерҙан сауҙагәр менән эштең нисек тамамланыуын һорай. Тегеһе, һеҙ ҡушҡанса эшләнем, ти. “Ә хәҙер, − ти командир, − бар ҙа сауҙагәргә элекке һымаҡ һуғып ебәр”. Икенсе көндө офицер баҙарға китә. Күрә: теге сауҙагәр үҙенең кибетен асып ебәргән, күренеп тора − эштәре алға киткән бының. Офицер бының янына килә лә, һуғып ебәрә. Теге иһә бер һүҙ ҙә өндәшмәй, буйһоноусан ҡиәфәттә, йыуаш ҡына баҫып тора. Офицер быға бик ғәжәпләнә һәм частҡа ҡайтып, бөтәһен дә командирына һөйләй. Ә командир яуап бирә: “Элек уның һаҡларлыҡ бер нимәһе лә юҡ ине − намыҫынан башҡа, һәм ул шуны яҡлап, һиңә ҡул күтәргән. Ә хәҙер ул, һин биргән аҡсаға байып киткәс, шул байлыҡты юғалтырға теләмәй. Ул намыҫын аҡсаға алмаштырҙы”.

“Нур-ул Ислам” календарынан

Әлфиә Батталова әҙерләне

2026-05-01 (Зөлҡағиҙә, 1447 йыл.) №5.


Цифрлы аҡылһыҙлыҡ

Хәҙерге заман технологиялары һәм социаль селтәрҙәр үҫеше менән быға тиклем булмаған яңы психик ауырыуҙар килеп сыҡты. Әле ун биш йыл элек был психик ауырыу тураһында бер кем дә белмәне. Һүҙем – цифрлы аҡылһыҙлыҡ тураһында. Интернетҡа, телефонға, социаль селтәргә бәйле булғанға уны шулай...


Күркәм холоҡ – ярты бәхет

Үткәндәргә һис үпкә юҡ, Үткәндәр сыныҡтырҙы. Сымырылыҡҡа өйрәтте Бер илаҡ ҡына ҡыҙҙы.   Ҡанда булмағас ҡатылыҡ, Яһиллыҡ та бер тамсы, Гел үҙемә эләгеп торҙо Арҡа һыҙырыр ҡамсы... Күркәм холоҡ – ярты бәхет, Йәшәү өндәүем – ошо. Кеше күң(е)лен ҡалдырмағас, Иңемдә –...


Ҡорбан салыу Аллаһу Тәғәләгә яҡынайта!

«Ҡорбан» һүҙе ғәрәп телендәге «ҡаруба» һүҙенән алынған. Был һүҙ яҡынайыу тигән мәғәнәне бирә. Дин тотҡан кешеләрҙең маҡсаты – Аллаһу Тәғәләгә яҡынайыу, Уның ﷻ рәхмәтенә ирешеү.   Раббыһының ризалығы өсөн ҡорбан салдырған кеше, оло фазиләттәргә...


Хиджама – онотолоп барған сөннәт

«Хиджама» һүҙе ғәрәп телендәге «әл-хаджм» тамырынан килеп сыҡҡан, ул «һеңдереү», «һурып алыу» кеүек мәғәнәгә эйә. «Әл-хиджама» иһә “ҡан сығарыу”ҙы аңлатҡан төшөнсә. Халыҡ медицинаһындағы был ысул элек-электән бик күп...


Стәрлебаш мәҙрәсәһе

Стәрлебаш – элек-электән үҙенең мәҙрәсәләре менән дан тотҡан. Архив материалдары буйынса, Стәрлебашта тәүге мәҙрәсә 1720 йылда асыла. Уға Дәүләт Думаһы ағзаһы Мөхәмәтшакир Туҡаев нигеҙ һала.   Мәҙрәсәлә көслө дин әһелдәре белем бирә. Әммә мәҙрәсә Ниғмәтулла Биктимер улы Туҡаев (1772-1844 й.) һәм...