Ғәйбәткә ышанмағыҙ!

Ғәйбәткә ышанмағыҙ!

Морат Солтан, ябай ғына итеп кейенеп, кешеләрҙең ниндәй хәстәрҙәр менән йәшәгәнен белеү маҡсатында, урамдарҙа, баҙар тирәләрендә йөрөргә яратҡан. Бер төндө һаҡсы менән урамдан үткәндә ерҙә ятҡан ир кешене күрәләр.

 

Солтан был кешенең үлгән килеш бында ятыуына, үтеп  китеүселәрҙең бер нисек тә иғтибар итмәүенә, ерләү тураһында хәстәрлек күрмәүенә ғәжәпләнә. Ул был кешенең кем икәнен, ҡайҙа йәшәгәнен, ғаиләһе тураһында һораша. «Бер бәхетһеҙ бәндә, эскесе һәм зинасы», – тигән яуап ишетә. «Әллә ул кеше Мөхәммәд ﷺ өммәтенән түгелме? Әйҙәгеҙ, уны өйөнә илтәйек», – ти.

Иренең мәйетен күреү менән ҡатыны илап ебәргән.

«Аллаһтың һөйөклө бәндәһе, тоғро юлда булдың, мин быға шаһитлыҡ ҡылам», – тигән ҡатын илай-илай. Солтан ғәжәпләнеп: «Нисек ул Аллаһтың тоғро бәндәһе булһын, кешеләр уның тураһында икенсе фекерҙә, уның үлеме тураһында ҡайғырып торорға ла кәрәкмәй», – тигән.

«Мин был турала белә инем. Минең ирем һәр көн шарапсының өйөнә барып, күпме булдыра ала, шунса шарап һатып алып ҡайта ине. Ҡайҡас, кеше йөрөмәгән ергә алып барып түкте. «Мин бөгөн ошо шарапты эсеп гонаһҡа батасаҡ күпме мосолманды ҡотҡарҙым», – тиер ине.

Һәр төн зина менән кәсеп итеүсе ҡатынға барып аҡса бирә лә таңға тиклем ишегеңде яп, тип ҡайта ине. «Әлхәмдүлилләһ, бөгөн нисә кешене зинанан һаҡлап ҡала алдым», – тип ҡыуана ине. Ә кешеләр уның шарап һатып алғанын, зинасы ҡатын менән һөйләшкәнен генә күрҙеләр һәм ғәйбәт тараттылар.

Бер ваҡыт мин уға: «Әгәр үлеп китһәң, мосолмандар араһынан һине кәфенләп, йыназа уҡып оҙатыусы ла булмаҫ бит», – тинем. Ә ул йылмайып: «Борсолма, мине ил етәксеһе һәм ғалимдар ерләйәсәк», – тине».

Йәшкә төйөлгән күҙҙәрен һөртөп Солтан Морат үҙенең кем икәнен танытып: «Аллаһ исеме менән ант итәм, ул дөрөҫ әйткән, иртәгә беҙ уны шәриғәт ҡушҡанса ерләйәсәкбеҙ», – тигән. Шулай булған да. Йыназала шәйехтар, ғалимдар ҡатнашҡан. 

Ниндәй маҡсат менән нимә эшләнә, ниндәй ниәт менән эш башҡарыла икәнен белмәй тороп, һығымта яһарға ашыҡмайыҡ. Ғәйбәткә ышанмайыҡ!

 

(Ислам календарынан)

2026-03-01 (Рамаҙан, 1447 йыл.) №3.


Шайтан яҙмалары

Хәлдәр нисек, таҡыр баш? Мәжит кисә, бөҙрәханаға барып, сәсен ҡырҙырып ҡайтҡан икән. Бөгөн иптәштәре янына сыҡҡас, мин уның ялтас башын күреп ҡалдым. Һа-һа-һа! Үәт, мин илаттым уны! Һа-һа-һа! Ә беләһегеҙме, нисек килеп сыҡты? Хәҙер һөйләйем. Мин уның дуҫына: «Сәйет! Мәжитте таҡыр баш, тип...


Нимә ул оялсанлыҡ?

Исламдағы «хая» (оялсанлыҡ) тигән төшөнсә бер ҡасан да кешене насарлыҡҡа этәрмәҫ. Дин ғалимдары әйтеүенсә, хая – ул Аллаһу Тәғәлә алдында йәки кешеләр алдында ғәйеп эш ҡылып ҡуйыуҙан ҡурҡыу сәбәпле, күңелдә тыуған баҫалҡылыҡ, тыйнаҡлыҡ. Был күркәм, юғары әхлаҡи сифат кешенең күңел...


Ике бөйөк шәхес дуҫлығы

1891 йылдан ҡазый булып һайланған Ризаитдин Фәхретдинов, Аҡмулла менән был һөйләшеүҙән һуң, мөфтөй Мөхәмәтйәр Солтановтың ризалығын алып, уның менән осрашыу мәжлесе ойоштора. Мәжлестә шағир Мөхәмәтсәлим Өмөтбаев, Хайрулла ахун һ.б. ҡатнаша. Ғәҙәттәгесә, зыялылар өсөн М. Өмөтбай менән Аҡмулла...


«Ҡөрьән менән көнөм бәрәкәтле үтә!..»

Изге Рамаҙан – Ҡөрьән айы. «Ҡөрьәнде өйрәнгән һәм Ҡөрьәнде өйрәткән кешеләр – арағыҙҙағы иң хәйерле кешеләр», – тиелә хәҙистә. Изге Китапты уҡыу – оло ғибәҙәт. Ҡөрьән уҡыуҙың ни ҡәҙәр әһәмиәтле икәнлеген иҫебеҙгә төшөрөп үтәйек. Рубрикабыҙҙың ҡунағы –...


Иманлы силсәүит

«Батырҙың даны алдан йөрөй» тигән бик шәп бер мәҡәл бар башҡорт халҡында. Батырҙың ғына түгел, йүнле етәксенең дә даны алдан йөрөйҙөр, тип уйлайым. Һәр хәлдә үҙе менән осрашҡанға тиклем Йылайыр районының Ҡашҡар ауыл биләмәһе башлығы Зөһрә Рәфҡәт ҡыҙы Зәйнуллина тураһында күптән хәбәрҙар...