Мосолмандың Аллаһу Тәғәлә алдындағы вазифалары
Әҙәм пәйғәмбәрҙең юҡтан бар ителеүе, кешелектең был донъяға Әҙәм пәйғәмбәр менән әсәбеҙ Һауанан таралыуы, тәбиғәттең кеше файҙаһы өсөн яратылыуы һәм башҡа күп ниғмәттәр – барыһы ла Аллаһу Тәғәләнең көсө, байлығы, хикмәте һәм рәхмәте. Кешелекте күркәм һүрәттә бар иткән һәм уны бөтә йән эйәләренән дә юғары ҡуйған Аллаһу Тәғәләгә ҡарата кешенең вазифалары бар.
Кеше Аллаһу Тәғәлә ﷻ биргән ниғмәттәр (тән ағзалары, тәбиғәт байлыҡтары, ризығы, мал-тыуары, ғаиләһе һ.б.) өсөн шөкөр итеп, Аллаһу Тәғәлә бойорған вазифаларҙы үтәргә бурыслы:
- Аллаһу Тәғәләнең барлығына һәм берлегенә тел менән әйтеп, ысын күңел менән Уға ширек (кемделер йәки нимәнелер аралаштырыу, ҡатнаштырыу; мәжүсилек, политеизм) кил-термәй ышаныу;
- Аллаһу Тәғәләгә ҡиәфәт, урын, сик, тараф бирмәйенсә, Уның асылы (сущность) тураһында фараз ҡылмайынса, ысын күңелдән ышаныу;
- Аллаһу Тәғәләгә ҡарата булған мөхәббәтте бөтә нәмәнән дә өҫтөн ҡуйыу, йәғни Аллаһу Тәғәләгә ышаныу, Аллаһу Тәғәләне һөйөү һәм Аллаһу Тәғәләнән ҡурҡыу;
- Аллаһу Тәғәләгә итәғәт итеү, йәғни Уның бойорған ғибәҙәттәрен (намаҙ уҡыу, ураҙа тотоу, Ҡөрьән уҡыу һ.б.) үтәү;
- Аллаһу Тәғәләнән ҡурҡып илау;
- Аллаһу Тәғәлә биргән ниғмәттәргә (иман, һаулыҡ, ғаилә, мал-мөлкәт, эш, уҡыу һ.б.) шөкөр итеү, риза булыу;
- Аллаһу Тәғәлә тыймаған хәләл, изге эштәрҙә ихлас булыу:
- Аллаһу Тәғәлә тыйған харам, гонаһ эштәрҙән тыйылыу;
- Аллаһу Тәғәләне Уның 99 күркәм исемдәре менән һәр ваҡыт зекер итеү;
- Аллаһу Тәғәләгә һәр эштә тәүәккәллек ҡылыу;
- Аллаһу Тәғәләнең рәхмәтенән, мәрхәмәтенән өмөт өҙмәү;
- Аллаһу Тәғәләгә тәүбә-истиғфар итеү;
- Аллаһу Тәғәләгә һәр көн үҙебеҙҙе, ата-әсәләребеҙҙе, бала-ларыбыҙҙы, туғандарыбыҙҙы, хаҡ мосолмандарҙы Йәннәткә индереүҙе, ҡәбер һәм Йәһәннәм ғазаптарынан һаҡлауҙы һорап доға ҡылыу;
- Аллаһу Тәғәләгә ғибәҙәт ҡылғанда хушүғ (буйһоноусан, түбәнселекле ҡиәфәт) һәм ихсан (Аллаһты күреп торған кеүек ғибәҙәт ҡылыу. Әлбиттә, беҙ Уны күрмәйбеҙ, ләкин Ул беҙҙе күрә) хәлендә булыу.
Атап үтелгән вазифаларға ҡарата дәлилдәрҙе Ҡөрьәндең “Әл-Бәҡара”, “Әлү Ғимран”, “Ән-Ниса”, “Әл-Мәида”, “Әл-Әнғәм”, “Әл-Әғрәф”, “Әл-Әнфәл”, “Әт-Тәүбә”, “Юнус”, “Йософ”, “Рағд”, “Хижр”, “Нәхл”, “Әл-Исра”, “Зүмәр”, “Әш-Шура”, “Мөхәммәд”, “Хүджүрат”, “Әл-Хәшр”, “Талаҡ”, “Әл-Ихлас” сүрәләрендә, шулай уҡ Бохари, Мөслим, Тирмиҙи, ибне Мәджә, Әхмәт, Бәйһәҡи, Әбү Дауыт, Нәсәи, Хәким, Һәйҫәми, Табәрани, ибне Тәймиййә аша тапшырылған хәҙистәрҙә табырға була.
