Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ ашаған аҙығы тураһында

Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ ашаған аҙығы тураһында

Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ ашаған аҙығы тураһында

Ул һәр ваҡыт, ниндәй аҙыҡ бар, шуны ашаған һәм унан баш тартмаған. Әгәр ҙә финик кенә булһа, уны икмәкһеҙ ашаған. Әгәр ҙә бойҙай йәки арпа икмәге булһа, шуның менән туҡланған. Тәм-том йәки балдан да баш тартмаған. Икмәкһеҙ һөт кенә эсеп тә ҡәнәғәт булған.

Ул иләнмәгән арпа ононан бешерелгән икмәкте ашар булған. Өс көн дауамында туйғансы бойҙай икмәге ашамаған.

Рәсүлүллаһтың ﷺ яратҡан аҙығы ит булған. “Ул ишетеү һәләтен яҡшырта һәм был донъяла ла, әхирәттә лә бар аҙыҡтарҙың хужаһы булып һанала”, − тип әйтер булған Пәйғәмбәребеҙ ﷺ .

Аллаһ Рәсүле ﷺ ҡабаҡты ла яратып ашаған. «Был − минең ағайым Мутая улы Юныс ғәләйһис-сәләмдең үҫемлеге» − тигән ул.

Шулай уҡ ул: «Йә, Ғәйшә, аҙыҡ бешергәндә һауытҡа ҡабаҡты күберәк һалығыҙ. Ысынында, ул хәсрәтле кешенең күңелен күтәрә» − тигән.

Пәйғәмбәребеҙ ﷺ һунарсылар алып килгән ҡош итен ашаған. Һарыҡтың ботон һәм ҡалаҡ һөйәген яратҡан. Ул бөйөрҙө бәүел эргәһенә яҡын урынлашҡаны өсөн ашамаған. Шулай уҡ һарыҡ итенең ете урынын ашамаған: енси ағзаһын, йомортҡалығын, бәүел ҡыуығын, биҙҙәрен, аналығын, ҡанын һәм талағын. Улар Пәйғәмбәрҙә ﷺ ерәнеү тойғоһо тыуҙырған.

Ул ﷺ шулай уҡ һарымһаҡ менән һуған ашамаған. Пәйғәмбәребеҙ ﷺ бер ҡасан да аҙыҡты тәнҡитләмәгән. Әгәр ҙә аҙыҡ оҡшаһа – ашаған, оҡшамаһа – теймәгән.

Ул терһәге менән бер нәмәгә лә таянып ашамаған һәм өҫтәл артында ултырмаған. Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ хеҙмәтсеһе Әнәс еткереүенсә, улар иҙәндә ашъяулыҡ йәйеп туҡланған.

Рәсүлүллаһ ﷺ ашаған саҡта ике ҡулын да файҙаланған. Бер көндө ул, уң ҡулы менән финик ҡабып, һөйәген һул усына йыйып торғанда, эргәһенән һарыҡ үтеп барған. Пәйғәмбәребеҙ ﷺ уға финик һөйәктәрен күрһәткән, һарыҡ шул саҡта уға яҡынлашып, уның усындағы һөйәктәрҙе бөткәнсе ашай, шунан ғына китә.

Пәйғәмбәребеҙ ﷺ ашағандан һуң, һәр бармағын бер-бер артлы ялап бөтмәйенсә, ҡулын таҫтамалға һөртмәгән. «Аҙыҡтың ниндәй өлөшөндә бәрәкәт икәне билдәһеҙ», − тип әйтер булған.

Ашап бөткәндән һуң ул: «Йә, Аллаһым, беҙҙе ашатҡаның, туйҙырғаның, эсергәнең өсөн, һыуһынды ҡандырғаның өсөн барса маҡтауҙар Һиңә. Һине данлап бөтөрлөк түгел, уны ҡалдырырлыҡ түгел һәм артыҡ түгел», - тип доға ҡылған.

Пәйғәмбәребеҙ ﷺ икмәк һәм бигерәк тә ит ашағандан һуң ҡулдарын ентекле итеп йыуған. Шунан артып ҡалған һыу менән битен һыпырған.

(Дауамы бар. Башы гәзиттең үткән һандарында)

Әбү-Бәкр Әл-Аймаҡиҙың «Фазаилүл Хәбиб» китабынан, Ләйсән Бәхтиева әҙерләне

2026-04-01 (Шәүүәл, 1447 йыл.) №4.


Иҙел әүлиәһе Гөлбан инәй

Үләндәр, сәскәләр шыбырлауын, ҡоштар телен аңлау борондан булған. Ҡош юлын, йондоҙ юлын, һыу юлын, ел юлының да серен яҡшы белгән боронғолар.   Мәләүез районы Үрге Бикҡужа ауылында (халыҡ телендә Сорғаяҙ) Иҙел буйы әүлиәһе Гөлбаныу Шәмсетдин ҡыҙы Ишбаева (1882-1977) ла тәбиғәт телен аңлаған....


Хакимдарҙың золомлоғонан ҡурҡҡан кеше әйтә торған доға

«Аллааһүммә раббәс-сәмәәүәәтис-сәбғи үә раббәл-ғәршил-ғәҙыиим, күн лии жәәран мин (ошо ерҙә кемдән ҡурҡһа, шуның исемен атау кәрәк) үә әхзәәбиһии мин халәәьиҡик, ән йәфрута ғәләййә әхәдүн минһүм әү йәтғаа, ғәззә жәәрукә үә жәллә ҫәнәәьүк, үә ләә иләәһә илләә әнт». Мәғәнәһе: «Эй Аллаһ, ете күктең...


Ҡыҙым истерикаға бирелә

Үҫмер ҡыҙымдың әхирәттәре яңы телефондар, ҡиммәтле кейем-һалым, төрлө сәйәхәттәре менән маҡтанғанда, ул быны ауыр кисерә, көйә, ҡайһы саҡта илап та ала. Үҙе лә быға ояла, сөнки ундай әйберҙәрҙе ала алмауын аңлай. Шул уҡ ваҡытта ул туҡ, кейеме лә бар, барыһы ла өр-яңы, зауыҡлы. Әммә мин уны яңғыҙ...


Айҙы уртаға ярыу

Бер үк ваҡытта мөшриктәр һаман да Пәйғәмбәрҙән ﷺ мөғжизә (пәйғәмбәрлек билдәһе) күрһәтеүен талап итә: «Һин беҙгә, Аллаһтың бөтә илселәре лә халыҡҡа үҙҙәренең пәйғәмбәрлек билдәһен (мөғжизә) күрһәткән, тип һөйләнең. Муса пәйғәмбәрҙең таяғы булған, Сәлих пәйғәмбәрҙең − дөйәһе, Ғайса...


ҺОРАУҘАР ҺӘМ ЯУАПТАР

Әгәр миңә эт ҡағылһа, намаҙ алдынан кейемемде алмаштырырға кәрәкме? Эт үҙе нәжес (бысраҡ) хайуан түгел. Әммә уның шайығы нәжес. Шуға күрә: 1) әгәр һеҙ эткә ҡағылып та, уның шайығы кейемегеҙгә теймәһә, һеҙгә йыуынырға ла, кейем алыштырырға ла кәрәкмәй; шул килеш намаҙ уҡый алаһығыҙ (әгәр ҙә...