Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ ашаған аҙығы тураһында

Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ ашаған аҙығы тураһында

Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ ашаған аҙығы тураһында

Ул һәр ваҡыт, ниндәй аҙыҡ бар, шуны ашаған һәм унан баш тартмаған. Әгәр ҙә финик кенә булһа, уны икмәкһеҙ ашаған. Әгәр ҙә бойҙай йәки арпа икмәге булһа, шуның менән туҡланған. Тәм-том йәки балдан да баш тартмаған. Икмәкһеҙ һөт кенә эсеп тә ҡәнәғәт булған.

Ул иләнмәгән арпа ононан бешерелгән икмәкте ашар булған. Өс көн дауамында туйғансы бойҙай икмәге ашамаған.

Рәсүлүллаһтың ﷺ яратҡан аҙығы ит булған. “Ул ишетеү һәләтен яҡшырта һәм был донъяла ла, әхирәттә лә бар аҙыҡтарҙың хужаһы булып һанала”, − тип әйтер булған Пәйғәмбәребеҙ ﷺ .

Аллаһ Рәсүле ﷺ ҡабаҡты ла яратып ашаған. «Был − минең ағайым Мутая улы Юныс ғәләйһис-сәләмдең үҫемлеге» − тигән ул.

Шулай уҡ ул: «Йә, Ғәйшә, аҙыҡ бешергәндә һауытҡа ҡабаҡты күберәк һалығыҙ. Ысынында, ул хәсрәтле кешенең күңелен күтәрә» − тигән.

Пәйғәмбәребеҙ ﷺ һунарсылар алып килгән ҡош итен ашаған. Һарыҡтың ботон һәм ҡалаҡ һөйәген яратҡан. Ул бөйөрҙө бәүел эргәһенә яҡын урынлашҡаны өсөн ашамаған. Шулай уҡ һарыҡ итенең ете урынын ашамаған: енси ағзаһын, йомортҡалығын, бәүел ҡыуығын, биҙҙәрен, аналығын, ҡанын һәм талағын. Улар Пәйғәмбәрҙә ﷺ ерәнеү тойғоһо тыуҙырған.

Ул ﷺ шулай уҡ һарымһаҡ менән һуған ашамаған. Пәйғәмбәребеҙ ﷺ бер ҡасан да аҙыҡты тәнҡитләмәгән. Әгәр ҙә аҙыҡ оҡшаһа – ашаған, оҡшамаһа – теймәгән.

Ул терһәге менән бер нәмәгә лә таянып ашамаған һәм өҫтәл артында ултырмаған. Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ хеҙмәтсеһе Әнәс еткереүенсә, улар иҙәндә ашъяулыҡ йәйеп туҡланған.

Рәсүлүллаһ ﷺ ашаған саҡта ике ҡулын да файҙаланған. Бер көндө ул, уң ҡулы менән финик ҡабып, һөйәген һул усына йыйып торғанда, эргәһенән һарыҡ үтеп барған. Пәйғәмбәребеҙ ﷺ уға финик һөйәктәрен күрһәткән, һарыҡ шул саҡта уға яҡынлашып, уның усындағы һөйәктәрҙе бөткәнсе ашай, шунан ғына китә.

Пәйғәмбәребеҙ ﷺ ашағандан һуң, һәр бармағын бер-бер артлы ялап бөтмәйенсә, ҡулын таҫтамалға һөртмәгән. «Аҙыҡтың ниндәй өлөшөндә бәрәкәт икәне билдәһеҙ», − тип әйтер булған.

Ашап бөткәндән һуң ул: «Йә, Аллаһым, беҙҙе ашатҡаның, туйҙырғаның, эсергәнең өсөн, һыуһынды ҡандырғаның өсөн барса маҡтауҙар Һиңә. Һине данлап бөтөрлөк түгел, уны ҡалдырырлыҡ түгел һәм артыҡ түгел», - тип доға ҡылған.

Пәйғәмбәребеҙ ﷺ икмәк һәм бигерәк тә ит ашағандан һуң ҡулдарын ентекле итеп йыуған. Шунан артып ҡалған һыу менән битен һыпырған.

(Дауамы бар. Башы гәзиттең үткән һандарында)

Әбү-Бәкр Әл-Аймаҡиҙың «Фазаилүл Хәбиб» китабынан, Ләйсән Бәхтиева әҙерләне

2026-02-01 (Шәғбән, 1447 йыл.) №2.


Башҡорт халҡында бала тыуғас башҡарылған йолалар

«Башҡорттарҙа матур йолалар бар», – тигән башҡорт халҡының йолалары менән ҡыҙыҡһынған венгр ғалимы Йозеф Торма. Башҡа халыҡтарҙағы кеүек үк, башҡорттар араһында ла, ғаиләлә баланың донъяға килеүе ҙур шатлыҡ һаналған. Баланың донъяға килеүен ҡаршылауға әҙерләнеү, әсә ауырға ҡалғас...


ДОҒАЛЫ ЙОРТ

Ауыҙ асҡанда уҡыла торған доға «Аллаһүммә ләкә сумтү үә бикә әмәнтү үә ғәләйкә тәүәккәлтү үә ғәлә ризҡиҡә әфтартү фәғ-фирли – Йә Ғаффәру, мә ҡаддәмтү үә мә әххартү». Мәғәнәһе: «Эй, Раббым! Һинең Ризалығың өсөн генә ураҙа тоттом. Һиңә генә иман килтерҙем. Эштәремде тик...


Тәбүтте ҡайтарыу

Тәбүттең (һандыҡ, табут) тарихын ҡыҫҡаса һөйләп үтәйек.   Әҙәм ғәләйһиссәләм Ожмахтан ергә күсерелгәс, Ғаләмдәр Раббыһы уға тәбүт бирә. Уның оҙонлоғо − өс, киңлеге ике беләк үлсәме була, тип әйтелә «Ас-Сауи» һәм «Ғәраис» китаптарында. Һандыҡ Ожмахтағы шәмшәз...


Китә алмайым...

  Пакистандан бер ғалим нурлы Мәҙинә ҡалаһына Пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд ﷺ мәсетенә, уның ҡәберенә зыярат ҡылырға килә.   Бер көн ул ҡунаҡхана алдындағы майҙансыҡҡа, ҡоштарҙы ашатырға тип, икмәк валсыҡтары алып сыға. Күпмелер ваҡыттан ул ҡоштарға тип һалынған валсыҡтарҙы йыйып алып ашаған бәләкәй...


Фани донъя – командировка ғына

Яңыраҡ ҡына билдәле дин әһеленең интервьюһын уҡып ултырғайным. Уның бигерәк тә: «Фани донъя – командировка ғына, ваҡыты еткәс, барыбыҙ ҙа мәңгелек йорт – Әхирәткә ҡайтабыҙ», – тигән һүҙҙәре күңелдә ҡалды һәм уйға һалды. Ысынлап та, иртәме, һуңмы, бар йән эйәһе:...