Пәйғәмбәрлектең тәүге билдәләре тураһында

Пәйғәмбәрлектең тәүге билдәләре тураһында

Артабан Хәдижә Мөхәммәд ﷺ Менән Бергә Үҙенең Вараҡа Исемле Ике Туған Ағаһына Юллана. Ул Һуҡыр, Ғәрәптәр Араһында Христиан Динен Ҡабул Иткән Һәм Инжилды (библияны) Яҡшы Белгән Оло Йәштәге Аҡһаҡал Була.

Хәдижә ағаһына: «Туғаныңды тыңла әле», − ти. Пәйғәмбәребеҙ ﷺ нимә күргән, барыһын да һөйләп бирә. Вараҡа: «Был Намус (Ябраил), Мусаға ла ул килгән, – ти. – Эх, әгәр ҙә йәш булһам, халҡың һине ҡыуған саҡта, һиңә ярҙам итер өсөн мин бар көсөмдө һалыр инем», – ти. «Ә ниңә, улар мине ҡыуасаҡмы ни?» − тип һорай Пәйғәмбәр ﷺ. «Эйе», − тип яуап бирә Вараҡа.

Һуңынан Хәдижә Рәсүлебеҙгә ﷺ: «Ябраил һинең янға килгәс, миңә белгертә алырһыңмы?» − ти. Ул: «Эйе» − тип яуап бирә.

Ябраил күренгәс тә, Мөхәммәд ﷺ ҡатынына әйтә. Хәдижә уға: «Минең һул янбашҡа ултыр», − ти. Ул ултыра. «Һин уны күрәһеңме?» − тип һорай. «Эйе», − ти Пәйғәмбәребеҙ ﷺ. «Минең итәккә ултыр», − ти. Ул ултыра. «Уны күрәһеңме?» − тип һорай Хәдижә. «Эйе» − ти. Шунан Хәдижә башынан яулығын сисә. «Һин уны күрәһеңме? » − тип һорай. Ул: «Юҡ», − ти. Шунан Хәдижә әйтә: «Сабыр бул һәм ҡыуан! Аллаһ менән ант итәм! Ул ысынлап та фәрештә, шайтан түгел».

Был хәлдән һуң Пәйғәмбәребеҙ ﷺ Аллаһу Тәғәләнең ҡушҡандарын үтәргә әҙер була. Көнө-төнө һындарға ғибәҙәт ҡылыуҙан баш тартырға саҡыра. Ул үҙенең бар көсөн, дәртен, тырышлығын кешеләрҙе Ожмахҡа илтеүсе хаҡ юлға күндереүгә бағышлай.

Пәйғәмбәребеҙҙең әхлағы һәм унда тәкәбберлектең булмауы

Ҡайһы саҡта Рәсүлебеҙ ﷺ өҫтөнә бәрхәт ябылған ишәктә һыбай йөрөгән, һәм, үҙененең юғары дәрәжәһенә ҡарамай, артына кеше ултыртҡан. Ул аяҡ кейемен йүнәткән, өҫ кейемен ямаған, өйҙәгеләргә хужалыҡ эштәрендә булышҡан, улар менән бергә ит тураған.

Пәйғәмбәрбеҙ ﷺ кешеләр араһында иң оялсаны булған, берәүҙең дә йөҙөнә ҡарамаған. Уны ҡол саҡырһа ла, ирекле кеше саҡырһа ла, саҡырыуҙы ҡабул итеп, барған. Уға бүләккә хатта бер йотом һөт йәки ҡуян бото бирһәләр ҙә алған һәм улар менән бергә ашаған.

Рәсүлебеҙҙең ﷺ хеҙмәтселәре булған, ул уларҙан ашаған аҙығы менән дә, кейгән кейеме менән дә айырылмаған. Фәҡирҙе фәҡирлеге өсөн кәмһетмәгән, байҙы байлығы өсөн күтәрмәгән. Ул бер ҡасан да ҡатынын да, хеҙмәтсеһен дә ҡәһәрләмәгән. Тыйылғанды (хәрәм эш) күрһә, өндәшмәй ҡалмаған.

Бер ваҡыт, һуғыш барған мәлдә: «Йә, Рәсүлуллаһ ﷺ, һин уларҙы ҡарғаһаң ине!» − тигәндәр. «Ысынында, мин рәхмәт өсөн ебәрелгәнмен, ә ҡарғаусы булараҡ түгел», − тигән Пәйғәмбәребеҙ ﷺ.

Ул кем менән осрашһа ла, бөтәһенә лә беренсе булып һаулыҡ биргән. Ул Аллаһу Тәғәләне иҫкә алмайынса баҫмаған да, ултырмаған да. Әгәр ул намаҙҙа саҡта янына берәйһе килһә, ул намаҙын тиҙләтеберәк уҡыған һәм кешегә боролоп: «Берәй йомошоң бармы?» − тип һораған. Уның менән эште тамамлап, бушағас, сәхәбәләрҙән берәйһе йәки икенсе бер кеше саҡырып, өндәшһә, ул һәр саҡ: «Ләббәйкә» (Бына мин һинең алдыңда, һиңә ярҙам итергә әҙермен), - тип әйтер булған.

(Дауамы бар. Башы гәзиттең үткән һандарында)

Әбү-Бәкр әл-Аймаҡиҙың «Фазаилүл Хәбиб» китабынан

2026-06-01 (Зөлхизә, 1447 йыл.) №6.


ҺОРАУҘАР ҺӘМ ЯУАПТАР

Әйтегеҙ әле, зинһар: ҡатынына «атайың менән әсәйеңдән алып китәм дә, улар менән аралашмаясаҡһың» тигән шарт ҡуйған ир кешегә уның хаҡ түгеллеген һәм был осраҡта ундай шарттың ҡуйылмаҫҡа тейешлеген нисек аңлатырға? Ирегеҙҙең һеҙгә, атай-әсәйең менән аралашма, тип шарт ҡуйыуы дөрөҫ...


Бай васыяты

Байлыҡта, етеш тормошта йәшәгән ҡарт кеше үлем түшәгендә ята. Уңышлы үткән ғүмеренең серен сисер өсөн улын саҡырған: «Минең үлемем яҡын. Тормошомда һәр саҡ, ниндәй генә ваҡиға булмаһын, миңә ярҙам икән серемде әйтеп ҡалдыраһым килә: -        беренсенән,...


Тәһәжжүд намаҙы доғаһы

Ибне Ғәббәстең әйтеүенсә (шаһитлығынса), төндә тәһәжжүд намаҙына торғанда, Пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд ﷺ ошо доғаны уҡыған: «Аллааһүммә ләкәл-хәмдү әнтә ҡаййимүс-сәмәәүәәти үәл-арды үә мән фииһиннә үә ләкәл-хәмдү әнтә нуурус сәмәәүәәти үәл-арды үә мән фииһиннә үә ләкәл-хәмдү әнтә...


«Хажда үҙеңде Аллаһ ҡаршыһында итеп тояһың...»

Изге ерҙәрҙә оло хаж ғибәҙәтен имен-аман үтәгән мосолмандар төркөм-төркөм булып тыуған яғына ҡайта башланы. Бөгөн телевидение һәм радио журналисы, йәмәғәт эшмәкәре, ике тапҡыр изге ерҙәрҙә булып хаж һәм ғөмрә ғәмәлдәрен үтәп ҡайтҡан Морат Нәжип улы Лоҡманов менән ошо оло яуаплылыҡ талап иткән...


Шәм тотҡан һуҡыр

Ҡараңғы төндә ҡулына шәм, яурыны аша көршәк аҫҡан тома һуҡыр кеше юлдан килә. Уны бер кеше ҡыуып етә лә: – Һин һуҡырға көн ни, төн ни – барыбер бит, һинең күҙҙәреңдә бары тик ҡараңғылыҡ. Һинең шәм тотоп йөрөүеңдән ни фәтүә? – тип һораған. Һуҡыр кеше йылмайған да сабыр ғына...