Пәйғәмбәрлектең тәүге билдәләре тураһында

Пәйғәмбәрлектең тәүге билдәләре тураһында

Артабан Хәдижә Мөхәммәд ﷺ Менән Бергә Үҙенең Вараҡа Исемле Ике Туған Ағаһына Юллана. Ул Һуҡыр, Ғәрәптәр Араһында Христиан Динен Ҡабул Иткән Һәм Инжилды (библияны) Яҡшы Белгән Оло Йәштәге Аҡһаҡал Була.

Хәдижә ағаһына: «Туғаныңды тыңла әле», − ти. Пәйғәмбәребеҙ ﷺ нимә күргән, барыһын да һөйләп бирә. Вараҡа: «Был Намус (Ябраил), Мусаға ла ул килгән, – ти. – Эх, әгәр ҙә йәш булһам, халҡың һине ҡыуған саҡта, һиңә ярҙам итер өсөн мин бар көсөмдө һалыр инем», – ти. «Ә ниңә, улар мине ҡыуасаҡмы ни?» − тип һорай Пәйғәмбәр ﷺ. «Эйе», − тип яуап бирә Вараҡа.

Һуңынан Хәдижә Рәсүлебеҙгә ﷺ: «Ябраил һинең янға килгәс, миңә белгертә алырһыңмы?» − ти. Ул: «Эйе» − тип яуап бирә.

Ябраил күренгәс тә, Мөхәммәд ﷺ ҡатынына әйтә. Хәдижә уға: «Минең һул янбашҡа ултыр», − ти. Ул ултыра. «Һин уны күрәһеңме?» − тип һорай. «Эйе», − ти Пәйғәмбәребеҙ ﷺ. «Минең итәккә ултыр», − ти. Ул ултыра. «Уны күрәһеңме?» − тип һорай Хәдижә. «Эйе» − ти. Шунан Хәдижә башынан яулығын сисә. «Һин уны күрәһеңме? » − тип һорай. Ул: «Юҡ», − ти. Шунан Хәдижә әйтә: «Сабыр бул һәм ҡыуан! Аллаһ менән ант итәм! Ул ысынлап та фәрештә, шайтан түгел».

Был хәлдән һуң Пәйғәмбәребеҙ ﷺ Аллаһу Тәғәләнең ҡушҡандарын үтәргә әҙер була. Көнө-төнө һындарға ғибәҙәт ҡылыуҙан баш тартырға саҡыра. Ул үҙенең бар көсөн, дәртен, тырышлығын кешеләрҙе Ожмахҡа илтеүсе хаҡ юлға күндереүгә бағышлай.

Пәйғәмбәребеҙҙең әхлағы һәм унда тәкәбберлектең булмауы

Ҡайһы саҡта Рәсүлебеҙ ﷺ өҫтөнә бәрхәт ябылған ишәктә һыбай йөрөгән, һәм, үҙененең юғары дәрәжәһенә ҡарамай, артына кеше ултыртҡан. Ул аяҡ кейемен йүнәткән, өҫ кейемен ямаған, өйҙәгеләргә хужалыҡ эштәрендә булышҡан, улар менән бергә ит тураған.

Пәйғәмбәрбеҙ ﷺ кешеләр араһында иң оялсаны булған, берәүҙең дә йөҙөнә ҡарамаған. Уны ҡол саҡырһа ла, ирекле кеше саҡырһа ла, саҡырыуҙы ҡабул итеп, барған. Уға бүләккә хатта бер йотом һөт йәки ҡуян бото бирһәләр ҙә алған һәм улар менән бергә ашаған.

Рәсүлебеҙҙең ﷺ хеҙмәтселәре булған, ул уларҙан ашаған аҙығы менән дә, кейгән кейеме менән дә айырылмаған. Фәҡирҙе фәҡирлеге өсөн кәмһетмәгән, байҙы байлығы өсөн күтәрмәгән. Ул бер ҡасан да ҡатынын да, хеҙмәтсеһен дә ҡәһәрләмәгән. Тыйылғанды (хәрәм эш) күрһә, өндәшмәй ҡалмаған.

Бер ваҡыт, һуғыш барған мәлдә: «Йә, Рәсүлуллаһ ﷺ, һин уларҙы ҡарғаһаң ине!» − тигәндәр. «Ысынында, мин рәхмәт өсөн ебәрелгәнмен, ә ҡарғаусы булараҡ түгел», − тигән Пәйғәмбәребеҙ ﷺ.

Ул кем менән осрашһа ла, бөтәһенә лә беренсе булып һаулыҡ биргән. Ул Аллаһу Тәғәләне иҫкә алмайынса баҫмаған да, ултырмаған да. Әгәр ул намаҙҙа саҡта янына берәйһе килһә, ул намаҙын тиҙләтеберәк уҡыған һәм кешегә боролоп: «Берәй йомошоң бармы?» − тип һораған. Уның менән эште тамамлап, бушағас, сәхәбәләрҙән берәйһе йәки икенсе бер кеше саҡырып, өндәшһә, ул һәр саҡ: «Ләббәйкә» (Бына мин һинең алдыңда, һиңә ярҙам итергә әҙермен), - тип әйтер булған.

(Дауамы бар. Башы гәзиттең үткән һандарында)

Әбү-Бәкр әл-Аймаҡиҙың «Фазаилүл Хәбиб» китабынан

2026-03-01 (Рамаҙан, 1447 йыл.) №3.


Нимә ул оялсанлыҡ?

Исламдағы «хая» (оялсанлыҡ) тигән төшөнсә бер ҡасан да кешене насарлыҡҡа этәрмәҫ. Дин ғалимдары әйтеүенсә, хая – ул Аллаһу Тәғәлә алдында йәки кешеләр алдында ғәйеп эш ҡылып ҡуйыуҙан ҡурҡыу сәбәпле, күңелдә тыуған баҫалҡылыҡ, тыйнаҡлыҡ. Был күркәм, юғары әхлаҡи сифат кешенең күңел...


Шайтан яҙмалары

Хәлдәр нисек, таҡыр баш? Мәжит кисә, бөҙрәханаға барып, сәсен ҡырҙырып ҡайтҡан икән. Бөгөн иптәштәре янына сыҡҡас, мин уның ялтас башын күреп ҡалдым. Һа-һа-һа! Үәт, мин илаттым уны! Һа-һа-һа! Ә беләһегеҙме, нисек килеп сыҡты? Хәҙер һөйләйем. Мин уның дуҫына: «Сәйет! Мәжитте таҡыр баш, тип...


«Ҡөрьән менән көнөм бәрәкәтле үтә!..»

Изге Рамаҙан – Ҡөрьән айы. «Ҡөрьәнде өйрәнгән һәм Ҡөрьәнде өйрәткән кешеләр – арағыҙҙағы иң хәйерле кешеләр», – тиелә хәҙистә. Изге Китапты уҡыу – оло ғибәҙәт. Ҡөрьән уҡыуҙың ни ҡәҙәр әһәмиәтле икәнлеген иҫебеҙгә төшөрөп үтәйек. Рубрикабыҙҙың ҡунағы –...


Ике бөйөк шәхес дуҫлығы

1891 йылдан ҡазый булып һайланған Ризаитдин Фәхретдинов, Аҡмулла менән был һөйләшеүҙән һуң, мөфтөй Мөхәмәтйәр Солтановтың ризалығын алып, уның менән осрашыу мәжлесе ойоштора. Мәжлестә шағир Мөхәмәтсәлим Өмөтбаев, Хайрулла ахун һ.б. ҡатнаша. Ғәҙәттәгесә, зыялылар өсөн М. Өмөтбай менән Аҡмулла...


Иремде юғалттым

Ауыр хәлгә дусар булдым – ҡапыл ғына ҡәҙерле иремде юғалттым. Беҙ 30 йылдан ашыу бергә йәшәнек, бер-беребеҙҙе аңлап, пландар төҙөнөк. Барлыҡ хыялдар бер мәлдә өҙөлдө. Артабан нисек йәшәргә икәнен аңламайым.   Р., Колпино ҡалаһы   Дин белгесе яуабы Был донъяға килгән һәр кеше Аллаһу Тәғәлә...