Юғалған алҡа

Юғалған алҡа

Һаулығын тикшертер өсөн ҡатынды райондан баш ҡалаға ебәрҙеләр. Һәм бына ул дауаханаға килеп етте, кәрәкле кабинет төбөндә сиратын көтөп ултыра. Оҙаҡ та тормай, табип саҡырҙы. Шәфҡәт туташы МРТ тикшереүе үтер алдынан алтын алҡа, сылбыр һәм ике балдаҡты һалып торорға ҡушты. Ҡатын, ашығып, бар биҙәүестәрен сисеп, сумкаһының артҡы кеҫәһенә алып ҡуйҙы. МРТ үтеп сыҡҡас та, ул байлыҡ иҫенә төшмәне әле.

 

Баш ҡалала булған эштәрен бөтөргәс, ҡайтырға сыҡты ҡатын. Автобуста кеше күп, сумкалар ҙа тулы. Юл оҙон, ҡайтып етергә йыраҡ әле. Ике сәғәттәй барғандан һуң, водитель ял итергә туҡтаны, пассажирҙар саф һауаға сыҡты, кемдер кафеға инеп китте. Ашығып, ҡатын да, сумкаһынан аҡсаһын алып, кафеға инеп, сәй эсергә булды. Кире автобусҡа ултырғанда, бар халыҡ йыйылып бөткәйне. Хәл алған, көр кәйефле пассажирҙар юлды дауам итте.

Бер аҙ барғас, ханым ҡапыл ғына байлыҡтарын иҫенә төшөрҙө лә, сумкаһының артҡы кеҫәһен аҡтара башланы. Ике алтын балдаҡ, сылбыр урынында, ә алҡаның береһе юҡ. Ул бөтә сумкаһын, эске һәм тышҡы кеҫәләрен соҡоп ҡараны, тик икенсеһе табылманы. Бик ныҡ кәйефе төштө, иларға етеште, күҙ йәштәре килеп тығылды, тик түҙҙе, уларға ирек бирмәне ҡатын. Ҡайҙа төшөрөп ҡалдырҙы икән бер алҡаны? Сумкаһының артҡы кеҫәһен ул автобуста ғына асып ҡараны, ашығып кафеға ингәндә, аҡса эҙләне, шунан сумканы ултырғысҡа ырғытҡайны. Шуға ла тағы ян-яғын, ултырғысты, улай-былай күсереп иҙәндә ултырған ҙур юл сумкаһының аҫты-өҫтөн ҡараны, тик алҡа күҙгә салынманы. Инде 18 йыл тағып йөрөгән алҡаһының һыңары юғалыуын бик әсенеп ҡабул итте ул.

Ғөмүмән, ҡатын-ҡыҙҙарҙың сөннәте – ул ҡолаҡ тиштереп, алҡа тағыу. Был ыҡсым ғына алтын алҡаны ла уға 30 йәшлек юбилейына ире бүләк иткәйне. Ярым ай формаһына ла, йәшенгә лә оҡшаған биҙәкле һырға ҡатынға бик оҡшаны. Бик күп көмөш, төрлө аҫыл ташлы алҡалар бүләккә алды. Тик бер нисә сәғәт кенә кейә алды уларҙы, сөнки башҡаларҙан ҡатындың ҡолаҡ остары ҡысытып, семетә башлай торғайны. Шуға ла байтаҡ йылдар ошо алтын алҡаларын ғына тағып йөрөнө, хатта йоҡлағанда ла һалманы.

Ошо хәтирәләргә бирелеп килә торғас, ҡатын бер аҙ тынысланды. Ярай, шатланып тағып йөрөнө, бушҡа ятманы бүләк алҡалар. Һәм бөгөн бөтә алтындарын бер юлы юғалтманы бит! Ҡолаҡ булһа, алҡаһы ғына табылыр әле. Ана, бик һирәк булһа ла, кейгән йөҙөктәр ҙә, сылбыр ҙа үҙ урынында. Уның былай ҙа алтынға бик иҫе китмәй: бар ни, юҡ ни. Бөтә бармаҡтарын шау тултырып, ялтыратып алтын балдаҡ кейгән ҡатындарҙы ла аңламай. Гүзәл заттың, әҙ генә булһа ла, алтыны булырға тейеш, тигән фекерҙән сығып ҡына алғайны ул ҡалған биҙәүестәрен. Мосолман ҡатын-ҡыҙҙары ла бит 85 грамдан артҡан алтынынан зәҡәт түләргә тейеш. Ә уның барлыҡ байлығы, алтын ялатылғандары менән бергә, 40 грамдан артманы. Һәм шул 40 грамлыҡ байлыҡтың иң ҡәҙерлеһе – алҡаның һыңары юғалды бөгөн.

Шулай төрлө уйҙарға бирелеп килгән ҡатын үҙ алдына әкрен генә һөйләнә башланы:

– Эй, Раббым, ошо юғалған алҡамды тапҡан кеше уның мәнфәғәтен күрһен, изгелектә ҡулланһын! Раббым, Һин бөтә белеп тораһың: тимәк, был һырға кемгәлер нығыраҡ кәрәк, кемдер уға нығыраҡ мохтаж. Ул бәндәң минең бер һырғамды табып файҙаланһын, уға шатлыҡ килтерһен, донъяһына бәрәкәт бирһен, байлыҡ өҫтәһен! Бәләкәй генә табышты ла ҙур күреп, бик ҡыуанһын ине! Һәм ошоноң менән минең тормошомдағы ваҡ-төйәк юғалтыуҙар бөтһөн, бәлә-ҡазалар килмәһен, ауыр һынауҙар булмаһын! – тип, ул ихлас күңелдән теләне һәм, өҫтәп, белгән доға-аяттарҙы уҡып ҡуйҙы.

Ысын күңелдән доғалар уҡыны ҡатын. Әйтерһең дә, ул алҡаһын юғалтмаған, ә Аллаһ ризалығы өсөн мохтаж бәндәгә хәйергә биргән...

Бына автобус та тәғәйенләнгән ергә килеп етте. Ҡатын да әйберҙәрен ҡараштыра, йыйыштыра башланы. Автобустан төштө, тик үҙе лә аңғармаҫтан, кире боролдо, шунан эйелеберәк, ултырғыс аҫтын ҡараны. Һәм ни күрһен – уның юғалған алҡаһы саңлы иҙәндә ялтырап ята ине! Аптырап ҡарап ултырған башҡа пассажирҙарға табылған алҡаһын күрһәтеп, «Һырғам табылды! Аллаға шөкөр!» – тине лә, ҡатын автобустан төшөп ҡалды. Инде үҙе алтындай балҡыған хужабикә, юғалып, доғалар уҡылып бөтөлгән алҡаны ише янына, бәләкәй сумкаһының эске яҡ кеҫәһенә ипләп кенә һалып ҡуйҙы. Ә икенсе көндө, йыуылып, таҙартылып, тағы ла яңырып, ҡатындың ҡолағында балҡый ине тик үҙенә генә тағырға яҙған иң ҡәҙерле алҡалар.

2026-04-01 (Шәүүәл, 1447 йыл.) №4.


Иҙел әүлиәһе Гөлбан инәй

Үләндәр, сәскәләр шыбырлауын, ҡоштар телен аңлау борондан булған. Ҡош юлын, йондоҙ юлын, һыу юлын, ел юлының да серен яҡшы белгән боронғолар.   Мәләүез районы Үрге Бикҡужа ауылында (халыҡ телендә Сорғаяҙ) Иҙел буйы әүлиәһе Гөлбаныу Шәмсетдин ҡыҙы Ишбаева (1882-1977) ла тәбиғәт телен аңлаған....


Асығауыҙ

Кәрәк була: 230 г он 100 г ҡаймаҡ 70 г аҡ май 50 г шәкәр 1 йомортҡа 0,5 балғалаҡ сода (йәки 1 балғалаҡ ҡамыр йомшартҡыс) ванилин семтем тоҙ   Әҙерләү: Иләнгән онға ҡоро ингредиенттарҙы ҡушып болғатығыҙ. Һалҡын аҡ майҙы ҡырғыстан үткәрегеҙ ҙә он менән бер массаға ингәнсе ыуығыҙ....


ҺОРАУҘАР ҺӘМ ЯУАПТАР

Әгәр миңә эт ҡағылһа, намаҙ алдынан кейемемде алмаштырырға кәрәкме? Эт үҙе нәжес (бысраҡ) хайуан түгел. Әммә уның шайығы нәжес. Шуға күрә: 1) әгәр һеҙ эткә ҡағылып та, уның шайығы кейемегеҙгә теймәһә, һеҙгә йыуынырға ла, кейем алыштырырға ла кәрәкмәй; шул килеш намаҙ уҡый алаһығыҙ (әгәр ҙә...


Рабиға әл-Ғәдәүиә тураһында ҡисса

Аҡыл үә нәфсе кимәле Хорасан шәһәрендә бер егет бар ине. Үҙе бик ғалим ине. Рабиға тигән ҡатындың көндәрҙән бер көн ире вафат булып, ҡатын тол ҡалды. Был ғалим егет үҙе өсөн Рабиғаның өйөнә яусы булып барҙы һәм әйтте: – Йә, Рабиға! Мин һиңә үҙем өсөн яусылыҡҡа килдем, һин мине ҡабул...


Айҙы уртаға ярыу

Бер үк ваҡытта мөшриктәр һаман да Пәйғәмбәрҙән ﷺ мөғжизә (пәйғәмбәрлек билдәһе) күрһәтеүен талап итә: «Һин беҙгә, Аллаһтың бөтә илселәре лә халыҡҡа үҙҙәренең пәйғәмбәрлек билдәһен (мөғжизә) күрһәткән, тип һөйләнең. Муса пәйғәмбәрҙең таяғы булған, Сәлих пәйғәмбәрҙең − дөйәһе, Ғайса...