Ислам диненең тирә-яҡ мөхитте һаҡлауға ҡарашы

Ислам диненең тирә-яҡ мөхитте һаҡлауға ҡарашы

Тирә-яҡ мөхиттең юғары тиҙлектә һәләк була барыуының тағы бер сәбәбе- ағастарҙы ҡырҡыу.

Ҡәҙерле туғандар! Урман ҡырҡыу – тирә-яҡ тәбиғәтте һәләк итеүгә йүнәлтелгән намыҫһыҙлыҡ. Күҙ алдына килтерегеҙ, элек урмандар майҙаны 37 миллион квадрат километр тәшкил итһә, хәҙерге ваҡытта урман майҙаны 24 миллион квадрат километр! Бер йылда Австрия майҙаны менән сағыштырырлыҡ территорияла урман ҡырҡыла! Йыл һайын 18 миллион гектар үҫемлектәр территорияһы сүлгә әйләнә!

Планетаға ерҙәрҙең сүллеккә әйләнеү ҡурҡынысы янай: иҫәпһеҙ-һанһыҙ мал көтөү ҡоро дала һәм саванналарҙың үҫемлектәр донъяһын юҡ итә, һәм уларҙа ярымсүллек һәм сүллек һыҙаттары барлыҡҡа килә башлай. Ер эшкәрткәндә тонналап пестицидтар, химик ашламалар ҡулланыу ағастарҙы, тропик үҫемлектәрҙе тамыры менән аҡтарыу ҙа ерҙәрҙе бөтөрә.

Был осраҡ буйынса Аллаһу Тәғәлә әйткән:” Кем үҙенә Аллаһ тарафынан күндерелгән ниғмәтте үҙгәртһә, йәки алмаштырһа, Аллаһтың язаһы бик ҡаты буласаҡ!”( “Бәҡара” сүрәһе, 211-се аят.) Беҙҙең заманда кеше ер йөҙөндә намыҫһыҙлыҡ таратҡан өсөн яза ала. Тәбиғәтте бысратыу – намыҫһыҙлыҡ!

Һөйөклө пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләмдең тирә- яҡ мөхиткә бәйле нәсихәте: Ерҙе эшкәрт, эшкәртелмәгән ерҙе үҙеңдә тотма. Джәбирҙең, Аллаһ унан риза булын, һүҙҙәренән тапшырыла: «Кемдең ере бар, эшкәртһен, йәки үҙенең туғанына бирһен». Ер һөрөлгән булырға тейеш, ер эшкәртеүҙең файҙаһын һанап бөтөрлөк түгел. Был эшмәкәрлек тәбиғәткә лә ыңғай йоғонто яһай. Бөтәһе 90 илдең ерҙәре сүллеккә әйләнеү ҡурҡынысы алдында тора. Йыл һайын ауыл хужалығы продукцияһын етештереү 40%-ҡа кәмей.

Пәйғәмбәребеҙ, саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм , әйткән: «Кем хужаһы булмаған ерҙе кәртәләп алып эшкәрткән, уның ул ерҙе мираҫ итеп алыу хоҡуғы бөтәһенекенән дә ҙурыраҡ». (Хәҙис Ғәйшәнәнe , тапшырыла)

Тимәк, Пәйғәмбәрҙең нәсихәттәренә ҡарағанда, әгәр кеше буш ятҡан уңдырышһыҙ һөрөлмәгән ерҙе һуғарып, эшкәртеп алһа, ул ер уныҡына әйләнә. Ул бит ерҙе йәшеллек менән ҡапланһын, сәскә атһын өсөн ала, ә яңы үҫешкән илдәрҙәге һымаҡ, киреһенсә булһын өсөн түгел.

(Дауамы бар. Башы гәзиттең үткән һанында).

РУССАНАН ЗИФА ИЛБАҠТИНА ТӘРЖЕМӘЛӘНЕ,

Сибай ҡалаһы

2026-02-01 (Шәғбән, 1447 йыл.) №2.


Сабир хәҙрәт

2005 йылдың яҙ башы. Башҡортостан телевидениеһынан Ғафури районы Сәйетбаба ауылында төшөрөләсәк «Ҡуласа» тапшырыуы тураһында хәбәр килгәс, тыуған ауылыма юлландым. «Ҡуласа» тапшырыуының авторы һәм алып барыусыһы Әлфиә Сәлимйән ҡыҙы Батталова тапшырыуҙың темаһын һәм маҡсатын...


Картуф һуты

Ашҡаҙан, эсәк ауырыуҙары осраҡтарында картуф һуты алыштырғыһыҙ дауа. Ул яҡшы антисептик. Шулай уҡ, быуындар һыҙлап, хәрәкәт итеү ҡыйынлашҡанда, тире ауырыуҙары йонсотҡанда, ауыртыуҙы баҫа, күҙәнәктәрҙең яңырыуына булышлыҡ итә.   Табип менән кәңәшләшкәндән һуң, балаларға ла, ауырлы, бала имеҙгән...


Яҡты йондоҙ булып балҡыны ла...

«Райондашым, ауылдашым Балаҡатай егете Фәнил Байышевҡа 15 ғинуарҙа 70 йәш тулған булыр ине. Шул тиклем яҡшы кеше, зур өмөттәр бағлаған йәш ғалимдың ғүмере ҡыҫҡа булды, ижадының башында тиерлек өҙөлдө. Әммә ул, күптәр үҙ ғүмерендә тиҫтә йылдар буйы атҡарған эште бер нисә йылда эшләп, үҙенең...


Фани донъя – командировка ғына

Яңыраҡ ҡына билдәле дин әһеленең интервьюһын уҡып ултырғайным. Уның бигерәк тә: «Фани донъя – командировка ғына, ваҡыты еткәс, барыбыҙ ҙа мәңгелек йорт – Әхирәткә ҡайтабыҙ», – тигән һүҙҙәре күңелдә ҡалды һәм уйға һалды. Ысынлап та, иртәме, һуңмы, бар йән эйәһе:...


ДОҒАЛЫ ЙОРТ

Ауыҙ асҡанда уҡыла торған доға «Аллаһүммә ләкә сумтү үә бикә әмәнтү үә ғәләйкә тәүәккәлтү үә ғәлә ризҡиҡә әфтартү фәғ-фирли – Йә Ғаффәру, мә ҡаддәмтү үә мә әххартү». Мәғәнәһе: «Эй, Раббым! Һинең Ризалығың өсөн генә ураҙа тоттом. Һиңә генә иман килтерҙем. Эштәремде тик...