Ислам диненең тирә-яҡ мөхитте һаҡлауға ҡарашы

Ислам диненең тирә-яҡ мөхитте һаҡлауға ҡарашы

Тирә-яҡ мөхиттең юғары тиҙлектә һәләк була барыуының тағы бер сәбәбе- ағастарҙы ҡырҡыу.

Ҡәҙерле туғандар! Урман ҡырҡыу – тирә-яҡ тәбиғәтте һәләк итеүгә йүнәлтелгән намыҫһыҙлыҡ. Күҙ алдына килтерегеҙ, элек урмандар майҙаны 37 миллион квадрат километр тәшкил итһә, хәҙерге ваҡытта урман майҙаны 24 миллион квадрат километр! Бер йылда Австрия майҙаны менән сағыштырырлыҡ территорияла урман ҡырҡыла! Йыл һайын 18 миллион гектар үҫемлектәр территорияһы сүлгә әйләнә!

Планетаға ерҙәрҙең сүллеккә әйләнеү ҡурҡынысы янай: иҫәпһеҙ-һанһыҙ мал көтөү ҡоро дала һәм саванналарҙың үҫемлектәр донъяһын юҡ итә, һәм уларҙа ярымсүллек һәм сүллек һыҙаттары барлыҡҡа килә башлай. Ер эшкәрткәндә тонналап пестицидтар, химик ашламалар ҡулланыу ағастарҙы, тропик үҫемлектәрҙе тамыры менән аҡтарыу ҙа ерҙәрҙе бөтөрә.

Был осраҡ буйынса Аллаһу Тәғәлә әйткән:” Кем үҙенә Аллаһ тарафынан күндерелгән ниғмәтте үҙгәртһә, йәки алмаштырһа, Аллаһтың язаһы бик ҡаты буласаҡ!”( “Бәҡара” сүрәһе, 211-се аят.) Беҙҙең заманда кеше ер йөҙөндә намыҫһыҙлыҡ таратҡан өсөн яза ала. Тәбиғәтте бысратыу – намыҫһыҙлыҡ!

Һөйөклө пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләмдең тирә- яҡ мөхиткә бәйле нәсихәте: Ерҙе эшкәрт, эшкәртелмәгән ерҙе үҙеңдә тотма. Джәбирҙең, Аллаһ унан риза булын, һүҙҙәренән тапшырыла: «Кемдең ере бар, эшкәртһен, йәки үҙенең туғанына бирһен». Ер һөрөлгән булырға тейеш, ер эшкәртеүҙең файҙаһын һанап бөтөрлөк түгел. Был эшмәкәрлек тәбиғәткә лә ыңғай йоғонто яһай. Бөтәһе 90 илдең ерҙәре сүллеккә әйләнеү ҡурҡынысы алдында тора. Йыл һайын ауыл хужалығы продукцияһын етештереү 40%-ҡа кәмей.

Пәйғәмбәребеҙ, саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм , әйткән: «Кем хужаһы булмаған ерҙе кәртәләп алып эшкәрткән, уның ул ерҙе мираҫ итеп алыу хоҡуғы бөтәһенекенән дә ҙурыраҡ». (Хәҙис Ғәйшәнәнe , тапшырыла)

Тимәк, Пәйғәмбәрҙең нәсихәттәренә ҡарағанда, әгәр кеше буш ятҡан уңдырышһыҙ һөрөлмәгән ерҙе һуғарып, эшкәртеп алһа, ул ер уныҡына әйләнә. Ул бит ерҙе йәшеллек менән ҡапланһын, сәскә атһын өсөн ала, ә яңы үҫешкән илдәрҙәге һымаҡ, киреһенсә булһын өсөн түгел.

(Дауамы бар. Башы гәзиттең үткән һанында).

РУССАНАН ЗИФА ИЛБАҠТИНА ТӘРЖЕМӘЛӘНЕ,

Сибай ҡалаһы

2026-06-01 (Зөлхизә, 1447 йыл.) №6.


Шәм тотҡан һуҡыр

Ҡараңғы төндә ҡулына шәм, яурыны аша көршәк аҫҡан тома һуҡыр кеше юлдан килә. Уны бер кеше ҡыуып етә лә: – Һин һуҡырға көн ни, төн ни – барыбер бит, һинең күҙҙәреңдә бары тик ҡараңғылыҡ. Һинең шәм тотоп йөрөүеңдән ни фәтүә? – тип һораған. Һуҡыр кеше йылмайған да сабыр ғына...


«Хажда үҙеңде Аллаһ ҡаршыһында итеп тояһың...»

Изге ерҙәрҙә оло хаж ғибәҙәтен имен-аман үтәгән мосолмандар төркөм-төркөм булып тыуған яғына ҡайта башланы. Бөгөн телевидение һәм радио журналисы, йәмәғәт эшмәкәре, ике тапҡыр изге ерҙәрҙә булып хаж һәм ғөмрә ғәмәлдәрен үтәп ҡайтҡан Морат Нәжип улы Лоҡманов менән ошо оло яуаплылыҡ талап иткән...


Әжәл менән яғалашҡанда

Бер кем дә үлемдән ҡасып ҡотола алмай һәм уның ҡасан килерен дә белә алмай. Иртәгә, иртәнән һуңға килергә мөмкин. Бушҡа ғына әйтмәгәндәрҙер, вафатың − күҙең менән ҡашың араһында, тип. Тимәк, был фани донъя һәр кемдең ваҡытлыса йәшәйеш урыны, ә Әхирәт – мәңгелек йортобоҙ.   Шуның...


ҺОРАУҘАР ҺӘМ ЯУАПТАР

Әйтегеҙ әле, зинһар: ҡатынына «атайың менән әсәйеңдән алып китәм дә, улар менән аралашмаясаҡһың» тигән шарт ҡуйған ир кешегә уның хаҡ түгеллеген һәм был осраҡта ундай шарттың ҡуйылмаҫҡа тейешлеген нисек аңлатырға? Ирегеҙҙең һеҙгә, атай-әсәйең менән аралашма, тип шарт ҡуйыуы дөрөҫ...


Ирем өйҙә ҡунмай

Тормош иптәшем һуңғы ваҡытта әсәһе менән өләсәһенә күп иғтибарын бүлә. Шуға күрә мин үҙемде икенсе планда һымаҡ тоям. Ул шундай мөнәсәбәтте улар алдындағы яуаплылыҡ менән аңлата: атаһы вафат булғас, әсәһе яңғыҙ ҡалды, улар ярҙамға мохтаж, ти. Хәҙер ирем төнөн өйҙә ҡунмай, өй, балалар – барыһы...