Организмды ураҙаға әҙерләү

Организмды ураҙаға әҙерләү

Рамаҙан айында беҙ таң атҡандан ҡояш байығанға тиклем ураҙа тотабыҙ. Көн дауамында ас тороу, туҡланыу режимы һәм йоҡо ваҡытының үҙгәреүе организм өсөн стресс булып тора. Шуның өсөн изге айға аяҡ баҫыр алдынан, шәхси тәжрибәмә таянып, үҙемдең кәңәштәрем менән уртаҡлашҡым килә.

  • Ураҙаға бер аҙна ҡалғас, туҡланыу рационын үҙгәртеү файҙалы буласаҡ. Атап әйткәндә, аҙыҡтың калорияһын һәм күләмен (бигерәк тә төшкө һәм киске аштарҙың) кәметеү, ҡамыр һәм татлы ризыҡтарҙы сикләү, газлы һыуҙы эсеүҙе туҡтатыу. Мәҫәлән, һеҙҙең ҡәҙимге рацион 2000 ккал һанала икән, уны 1500 ккал тиклем кәметеү кәрәк.
  • Зарарлы углеводтарҙы туҡланыу рационынан алып ташлап, иртәнге аш ваҡытында төрлө ярмалар ҡатнашмаһына (мультизлаковые) еләк-емеш ҡушып бешерелгән бутҡа менән ризыҡланыу.
  • Ҙур интервалдар менән көнөнә 3 тапҡыр туҡланыу (ураҙаға ике көн ҡалғас ризыҡ ҡабул итеүҙе 2 тапҡырға ҡалдырырға), аш ҡабул итеү араһындағы ҡапҡылап алыуҙарҙы туҡтатырға, был ашҡаҙан һуты бүленеүен кәметер.
  • Йәшелсә, еләк-емеш, көнбағыш, сәтләүек, кунжут, киноа, яҫмыҡ, (чечевица), фасоль, төрлө ярмалар ҡатнашмаһы, натураль һуттар, ит, һөт аҙыҡтары, сыр, аҡ май һәм зәйтүн майы кеүек минералдарға һәм витаминдарға бай булған ризыҡтарҙы рационға индереү. Икенсе төрлө әйткәндә, аҙыҡтың күләмен кәметеү микроэлементтар дефицитын тыуҙырырға тейеш түгел. Был осраҡта поливитаминдар ҡулланыу ҙа үҙен аҡлай. Ошондай әҙерлек эштәре алып барғанда беҙҙең организм өсөн ураҙаға инеү еңелерәк буласаҡ. Шулай уҡ ураҙаға ингәнсе ҡандың дөйөм, биохимик, шәкәр күләмен асыҡлаусы анализдарын тапшырып ҡуйыу урынлы булыр. Был ураҙа тотоусының организмында ниндәйҙер тайпылыштар булған осраҡта, табиптарҙың күрһәтмәһен күҙ уңында тотоу өсөн кәрәк.

ӘЛФИӘ АЛТЫНБАЕВА

2026-02-01 (Шәғбән, 1447 йыл.) №2.


Тәбүтте ҡайтарыу

Тәбүттең (һандыҡ, табут) тарихын ҡыҫҡаса һөйләп үтәйек.   Әҙәм ғәләйһиссәләм Ожмахтан ергә күсерелгәс, Ғаләмдәр Раббыһы уға тәбүт бирә. Уның оҙонлоғо − өс, киңлеге ике беләк үлсәме була, тип әйтелә «Ас-Сауи» һәм «Ғәраис» китаптарында. Һандыҡ Ожмахтағы шәмшәз...


Шайтан яҙмалары

  Һинең унда ни эшең бар? Һа-һа-һа! Һа-һа-һа! Һа-һа-һа! Мин тәүҙә рәхәтләнеп көлөп алайым әле, шунан һуң һеҙгә бер ҡыҙыҡ һөйләрмен. Һа-һа-һа! Мин бәләкәй балаларҙы, үҫмерҙәрҙе һәм йәштәрҙе генә төп башына ултыртмайым бит ул, өлкән кешеләрҙе лә алйотландырам. Кешеләр, мин һеҙҙең...


ҺОРАУҘАР ҺӘМ ЯУАПТАР

Намаҙҙа «әмин» һүҙен әйтергә яраймы? Намаҙҙа «Әл-Фәтиха» сүрәһенән һуң «әмин» һүҙенең әйтелеше сөннәт. Пәйғәмбәребеҙ ﷺ һәм уның сәхәбәләре шулай эшләгән. Аллаһ Илсеһе ﷺ әйткән: ««Әл-Фәтиха» сүрәһенән һуң имам «әмин» тигәндә, һеҙ ҙә...


«Аллаһ Рәхмәтенә өмөтөбөҙҙө өҙмәйек!..»

Ғилем һәм тәрбиә, сабырлыҡ, изгелектәрҙе күп ҡыла торған Рамаҙан айы яҡынлаша. 19 февраль – нурлы айҙың тәүге көнө. Йәғни, 18 февралдә, ҡояш байыу менән, ураҙаға инәбеҙ. Бөгөнгө һөйләшеүебеҙ − шул уңайҙан, ураҙа хаҡында. Һорауҙарыбыҙға Көйөргәҙе районы Ермолаево ауылының «Рамаҙан» мәсете мөғәллиме...


Сабир хәҙрәт

2005 йылдың яҙ башы. Башҡортостан телевидениеһынан Ғафури районы Сәйетбаба ауылында төшөрөләсәк «Ҡуласа» тапшырыуы тураһында хәбәр килгәс, тыуған ауылыма юлландым. «Ҡуласа» тапшырыуының авторы һәм алып барыусыһы Әлфиә Сәлимйән ҡыҙы Батталова тапшырыуҙың темаһын һәм маҡсатын...