Ерҙә күргәндәр

Ерҙә күргәндәр

Ерҙә күргәндәр

Хөрәсәндә донъяға килгән бер баланың тәненең бер яғына «Ләә иләәһә илләә Аллааһу», ә икенсе яғына «Мөхәммәдүр-расүүлүллааһ» тип яҙылған була.

 

Был хәбәрҙе ишеткән кешеләр, баланы күреп, был яҙыуҙарҙың ысынлап та барлығына шаһит булды.

Ибне Мәрзук Абдуллаһ ибне Сухандан риүәйәт тыңлап ҡарайыҡ:

– Даръяның уртаһында инек. Көслө бер тулҡын беҙҙе Һинд утрауҙарының береһенә сығарып атты. Ул ерҙә хуш еҫле бер ҡыҙыл гөл күрҙек. Гөлдөң япраҡтарына аҡ төҫ менән Аллаһтың берлеге тураһында яҙылған ине. Ә бер аҡ гөлгә шундай уҡ яҙыу, әммә инде һары төҫ менән яҙылғанын күрҙек.

Ә хәҙер Ибне Арими ибне Али ибне Абдуллаһ Әл-Хашимит риүәйәтен тыңлап ҡарайыҡ.

– Һиндостан гөлбаҡсаларының береһендә мин ғәйәт хуш еҫле, ҡара төҫтәге бер гөлдө күрҙем. Гөл япраҡтарына аҡ төҫ менән тәүхид кәлимәһе (Аллаһ берлеге тураһында һүҙҙәр) һәм «Әбү Бәкер» һәм «Ғүмәр» исемдәре яҙылған ине. Мин башта шөбһәгә төшөп: Ҡыҙыҡ, махсус бер кеше тарафынан яҙылдымы икән?» – тип уйланым һәм әле таждары асылмаған бер гөлдө астым. Унда ла шул уҡ яҙыуҙарҙы күреп хайран ҡалдым. Был эш кеше ҡулы башҡарған эш түгел ине, сөнки унда йәшәүсе кешеләр таштарға ғына табына (мәжүсиҙәр), Аллаһу Тәғәләне белмәй ине.

Әбү Абдуллаһ ибне Мәтик һөйләй:

– Һинд йылғалары буйындағы Камилә тигән ергә юлым төштө. Ул ерҙә бәдәм ағасына оҡшаш ағастар күрҙем... Емештәренең береһен астым. Эсенән төрөлгән бер ҡағыҙ сыҡты. Өҫтөнә ҡыҙыл яҙыу менән тәүхид кәлимәһе яҙылған ине. Һиндостан халҡы был ағасты изге тип һанап, ямғыр яумаған йылдарҙа уға һыйынып, ямғыр һорайҙар ине.

Имам Йафли ҙа үҙенең «Рава ул рияхин» тигән әҫәрендә шул ағас һәм уның емеше тураһында яҙған.

Йафли:

«Был ваҡиғаны Әбү Яғҡуб Зыяға әйтеп биргән инем, ул былай тине:

– Шуға хайран ҡалдығыҙмы, әфәндем? Мин даръянан балыҡ тотҡанда шундайҙы тоттом, ҡурҡып, уны кире һыуға аттым. Балыҡтың бер яғына асыҡ итеп тәүхид кәлимәһенең беренсе өлөшө, икенсе яғына иһә ҡалған өлөшө яҙылған ине.

890 йылда бер йөҙөм тәлгәше килтерҙеләр. Өҫтөнә ҡара төҫ менән

«Мөхәммәд» исеме яҙылған ине.

Ибне Туғруғ « Нутх-әл-мәүхум» әҫәрендә былай тип яҙа: «Бер утрауҙа ҙур бер ағас күрҙем. Уның бик күп матур, хуш еҫле япраҡтары бар ине. Осраҡлы рәүештә ағастың бер япрағында ҡыҙыл һәм аҡ төҫ менән яҙылған ғәрәп телендәге «Аллаһтан башҡа Илаһ юҡ...» «Мөхәммәд Аллаһтың рәсүле...» «Аллаһ алдындағы гүзәл дин – Исламдыр...», тигән һүҙҙәрҙе күреп, хайран ҡалдым.

 

 

Г. Ичаловтың “Илаһи мөғжизәләр” китабынан

2026-04-01 (Шәүүәл, 1447 йыл.) №4.


Ҡыҙым истерикаға бирелә

Үҫмер ҡыҙымдың әхирәттәре яңы телефондар, ҡиммәтле кейем-һалым, төрлө сәйәхәттәре менән маҡтанғанда, ул быны ауыр кисерә, көйә, ҡайһы саҡта илап та ала. Үҙе лә быға ояла, сөнки ундай әйберҙәрҙе ала алмауын аңлай. Шул уҡ ваҡытта ул туҡ, кейеме лә бар, барыһы ла өр-яңы, зауыҡлы. Әммә мин уны яңғыҙ...


Ҡыҙыл ойоҡ

Бер заман бер урманда арыҫлан ауырыған. Был хәбәрҙе ишеткәс, барса януарҙар арыҫландың хәлен белергә ашыҡҡан.   «Бөтәһе лә миңә тоғро!» – тип уйлаған ғорур арыҫлан. Тик төлкө генә бер ҡайҙа ла күренмәгәс, бер аҙ кәйефе төшкән. «Төлкө ҡайҙа?» – тип...


«Беҙ урман башҡорто булабыҙ...»

Быйыл башҡорт шағиры һәм мәғрифәтсеһе Ғәли Соҡоройҙоң тыуыуына 200 йыл. Баҫмабыҙҙың бөгөнгө ҡунағы − күренекле шәхестең ижадын, тормошон өйрәнгән билдәле ғалим, филология фәндәре докторы Миңлеғәли Нәҙерғолов.   – Миңлеғәли Хөсәйен улы, һеҙ бер сығышығыҙҙа Ғәли Соҡоройҙоң ижады менән студент...


Айҙы уртаға ярыу

Бер үк ваҡытта мөшриктәр һаман да Пәйғәмбәрҙән ﷺ мөғжизә (пәйғәмбәрлек билдәһе) күрһәтеүен талап итә: «Һин беҙгә, Аллаһтың бөтә илселәре лә халыҡҡа үҙҙәренең пәйғәмбәрлек билдәһен (мөғжизә) күрһәткән, тип һөйләнең. Муса пәйғәмбәрҙең таяғы булған, Сәлих пәйғәмбәрҙең − дөйәһе, Ғайса...


Балаларға ҡағылышлы им-том йолалары

Әйтеп киткәнебеҙсә, хәҙерге ваҡытта бүҫер (өс йән), күкрәк шешен (мастопатия), тимерәү, күҙгә сыҡҡан арпаны һәм сөйәлде имләү, ҡот ҡойоу, мейе үлсәү кеүек йолаларҙы белгән кешеләр юҡ кимәлендә. Яңы тыуған сабый балалар өсөн бик кәрәкле был йолаларҙы белгән, балаларға шуның менән ярҙам күрһәткән...