Ерҙә күргәндәр

Ерҙә күргәндәр

Ерҙә күргәндәр

Хөрәсәндә донъяға килгән бер баланың тәненең бер яғына «Ләә иләәһә илләә Аллааһу», ә икенсе яғына «Мөхәммәдүр-расүүлүллааһ» тип яҙылған була.

 

Был хәбәрҙе ишеткән кешеләр, баланы күреп, был яҙыуҙарҙың ысынлап та барлығына шаһит булды.

Ибне Мәрзук Абдуллаһ ибне Сухандан риүәйәт тыңлап ҡарайыҡ:

– Даръяның уртаһында инек. Көслө бер тулҡын беҙҙе Һинд утрауҙарының береһенә сығарып атты. Ул ерҙә хуш еҫле бер ҡыҙыл гөл күрҙек. Гөлдөң япраҡтарына аҡ төҫ менән Аллаһтың берлеге тураһында яҙылған ине. Ә бер аҡ гөлгә шундай уҡ яҙыу, әммә инде һары төҫ менән яҙылғанын күрҙек.

Ә хәҙер Ибне Арими ибне Али ибне Абдуллаһ Әл-Хашимит риүәйәтен тыңлап ҡарайыҡ.

– Һиндостан гөлбаҡсаларының береһендә мин ғәйәт хуш еҫле, ҡара төҫтәге бер гөлдө күрҙем. Гөл япраҡтарына аҡ төҫ менән тәүхид кәлимәһе (Аллаһ берлеге тураһында һүҙҙәр) һәм «Әбү Бәкер» һәм «Ғүмәр» исемдәре яҙылған ине. Мин башта шөбһәгә төшөп: Ҡыҙыҡ, махсус бер кеше тарафынан яҙылдымы икән?» – тип уйланым һәм әле таждары асылмаған бер гөлдө астым. Унда ла шул уҡ яҙыуҙарҙы күреп хайран ҡалдым. Был эш кеше ҡулы башҡарған эш түгел ине, сөнки унда йәшәүсе кешеләр таштарға ғына табына (мәжүсиҙәр), Аллаһу Тәғәләне белмәй ине.

Әбү Абдуллаһ ибне Мәтик һөйләй:

– Һинд йылғалары буйындағы Камилә тигән ергә юлым төштө. Ул ерҙә бәдәм ағасына оҡшаш ағастар күрҙем... Емештәренең береһен астым. Эсенән төрөлгән бер ҡағыҙ сыҡты. Өҫтөнә ҡыҙыл яҙыу менән тәүхид кәлимәһе яҙылған ине. Һиндостан халҡы был ағасты изге тип һанап, ямғыр яумаған йылдарҙа уға һыйынып, ямғыр һорайҙар ине.

Имам Йафли ҙа үҙенең «Рава ул рияхин» тигән әҫәрендә шул ағас һәм уның емеше тураһында яҙған.

Йафли:

«Был ваҡиғаны Әбү Яғҡуб Зыяға әйтеп биргән инем, ул былай тине:

– Шуға хайран ҡалдығыҙмы, әфәндем? Мин даръянан балыҡ тотҡанда шундайҙы тоттом, ҡурҡып, уны кире һыуға аттым. Балыҡтың бер яғына асыҡ итеп тәүхид кәлимәһенең беренсе өлөшө, икенсе яғына иһә ҡалған өлөшө яҙылған ине.

890 йылда бер йөҙөм тәлгәше килтерҙеләр. Өҫтөнә ҡара төҫ менән

«Мөхәммәд» исеме яҙылған ине.

Ибне Туғруғ « Нутх-әл-мәүхум» әҫәрендә былай тип яҙа: «Бер утрауҙа ҙур бер ағас күрҙем. Уның бик күп матур, хуш еҫле япраҡтары бар ине. Осраҡлы рәүештә ағастың бер япрағында ҡыҙыл һәм аҡ төҫ менән яҙылған ғәрәп телендәге «Аллаһтан башҡа Илаһ юҡ...» «Мөхәммәд Аллаһтың рәсүле...» «Аллаһ алдындағы гүзәл дин – Исламдыр...», тигән һүҙҙәрҙе күреп, хайран ҡалдым.

 

 

Г. Ичаловтың “Илаһи мөғжизәләр” китабынан

2026-05-01 (Зөлҡағиҙә, 1447 йыл.) №5.


Стәрлебаш мәҙрәсәһе

Стәрлебаш – элек-электән үҙенең мәҙрәсәләре менән дан тотҡан. Архив материалдары буйынса, Стәрлебашта тәүге мәҙрәсә 1720 йылда асыла. Уға Дәүләт Думаһы ағзаһы Мөхәмәтшакир Туҡаев нигеҙ һала.   Мәҙрәсәлә көслө дин әһелдәре белем бирә. Әммә мәҙрәсә Ниғмәтулла Биктимер улы Туҡаев (1772-1844 й.) һәм...


Өләсәйем нәсихәттәре

Ғаиләлә татыулыҡ, именлек булһын өсөн Улың (ҡыҙың) менән килен (кейәү) араһына ата-әсә ҡыҫылмаһын. Кеше алдында иреңдең бәҫен төшөрмә, бигерәк тә балалар алдында уны кәмһетеп, мыҫҡыл итмә. Һин яманларһың да оноторһоң, ә башҡалар онотмай һәм, ирең алдында үҙеңдең дә абруйың төшәсәк. «Иптәшем...


Күркәм холоҡ – ярты бәхет

Үткәндәргә һис үпкә юҡ, Үткәндәр сыныҡтырҙы. Сымырылыҡҡа өйрәтте Бер илаҡ ҡына ҡыҙҙы.   Ҡанда булмағас ҡатылыҡ, Яһиллыҡ та бер тамсы, Гел үҙемә эләгеп торҙо Арҡа һыҙырыр ҡамсы... Күркәм холоҡ – ярты бәхет, Йәшәү өндәүем – ошо. Кеше күң(е)лен ҡалдырмағас, Иңемдә –...


Цифрлы аҡылһыҙлыҡ

Хәҙерге заман технологиялары һәм социаль селтәрҙәр үҫеше менән быға тиклем булмаған яңы психик ауырыуҙар килеп сыҡты. Әле ун биш йыл элек был психик ауырыу тураһында бер кем дә белмәне. Һүҙем – цифрлы аҡылһыҙлыҡ тураһында. Интернетҡа, телефонға, социаль селтәргә бәйле булғанға уны шулай...


ҺОРАУҘАР ҺӘМ ЯУАПТАР

Мине тренажер залы тураһында ике һорау борсой: 1. Күп кенә егеттәр тренажер залына йөрөй, ә унда динебеҙ ҡушҡанса кейенеп килгәндәр һирәк, шулай уҡ шундай урындарҙа ҡыҙҙар күп. Шул залға йөрөүҙән туҡтағыҙ, тип, ата-әсәләр үҙҙәренең балаларын тыя аламы? Үҙенең иренең шундай залға йөрөп...