Ауылға тарала икмәк еҫе

Ауылға тарала икмәк еҫе

Ауылыбыҙ матур, ҙур. Кистәрен йәмле урамдарҙан (донья мәшәҡәтенән арынып) бер йәйәү йөрөп килеү үҙе бер сәйәхәт.

Аймағыбыҙға йәм өҫтәп, бала саҡтан таныш еҫ тарала, ул да булһа инде − баҫыуҙарыбыҙҙа үҫкән бойҙайҙы Ҡалҡан тирмәнендә тарттырып алынған ондан ҡомалаҡта ҡабартып бешерелгән өй икмәге еҫе...

Күрше урамда торған Алишер ағай менән Минзәлә апайҙың икмәк бешереп етештереүҙәре яңылыҡ түгел инде. Өс йыл самаһы үтеп тә китте Алишер ағайҙың ике ҙур ташты йышып тирмән ҡороп ҡуйғанына. Игенде лә быйыл улар, 12 гектар ерҙе эшкәртеп, үҙҙәре үҫтерҙе. Икмәк инде уларҙа – күңелең ниндәйен теләй: кунжут менән, тмин орлоғо менән, зәйтүн майында бешкән, ҡара емеш менән, йөҙөм менән, өрөк менән хатта сәтләүек менән бешкәне бар. Рецептарҙың төрлөһөн өйрәнеп, Литовский, Белорусский, Цельнозерновой тигәндәрен дә бешерәләр. Сәләмәт ризыҡ етештереү менән ҡыҙыҡһынып, өйрәнергә теләп килгәндәрҙе кире бороп сығармай, асыҡтан-асыҡ барыһын һөйләп, аңлатып, күрһәтеп бирәләр. Шуға күрә улар бешергән хәләл икмәк − иң тәмлеһе, файҙалы һәм туҡлыҡлы! Аҙнаһына, ҡамыр сүпрәһендә бешкән 300 тиҫтә икмәк үҙебеҙҙең генә яҡта түгел, күрше район кибеттәренә лә таралып, кәштәләрҙә оҙаҡ ятмай. Ололарҙың: «Бындай татлы ризыҡты бала саҡтан бирле ауыҙ иткән юҡ ине әле» тиеүҙәре, ошондай оло эшкә иң мөһим баһа булып торалыр инде. Уның араһында беҙҙең халҡыбыҙҙың милли ашы булып торған талҡанды ла барлай улар: һолонан, арпанан һәм миксланғандары ла бар. Был ризыҡты шулай уҡ Өфө ҡалаһына ла еткерәләр.

Милләтебеҙҙең ҡоронда мөһим урын алған ит һурпаһын йәмләндергән туҡмасын да ҡырҡып һаталар, таҙа ондо ла, мәкинәле ондо ла, кем теләй, шул ала ала.

Етештергән продукцияларын үҙ ауылыбыҙ, ҡала магазиндарына һатыуға ҡуялар.Ауыл халҡының күбеһе, өҫтәл йәме булған ризыҡты көтөп алып өйҙәренән дә килеп ала.

Минзәлә апай, ҡалала үҫеүенә ҡарамаҫтан, ауыл тормошона мөкиббән китеп йәшәй. Балалар үҫтереү менән бергә, күңеленә ятҡан эш менән дә шөғөлләнә – сыр етештерә. Ауылыбыҙҙа малсылыҡ менән шөғөлләнгән ғаиләләр күп, етештергән аҡ һөттәрен ихласлап, Минзәлә апайыбыҙ менән килешеп, килтереп уға тапшыралар.

Экологик яҡтан таҙа, тәмле сыр менән туҡланыу теләге бөгөн күмәртәләп етештереү кимәленә күтәрелгән. Ҡаймаҡлы, Российский, Голландский, Итальянский, Качетта тигән сыр төрҙәрен ул бар күңеле менән барлап, аҙнаһына 50 килограмм ризыҡ етештереп өлгөрә. Бар районға, күрше төбәктәрҙә, хатта Санкт-Петербургта ла даны танылған, сөнки уның хәләл ризығында, ароматизатор, консерванттар ҡулланылмай, үҙ ерендә, үҙ халҡынан һөт алып, барлыҡ ГОСТ-ҡа ярашлы талаптарын ҡәҙимләп башҡара ул эшен.

Ата-әсәһе кеүек намаҙға баҫҡан, ураҙа тотҡан балалары ла уларҙың ярҙамсыллыҡтарын, уңған-лыҡтарын ҡандарына һеңдереп үҫкән. Өлкән ҡыззары Фәриҙә – меди

цина академияһы студент-каһы, Йософ һәм Сафия Илсе урта мәктәбе уҡыусылары.

Бына ошолай тирә-яҡҡа йәм, бәрәкәт таратып йәшәй ауылыбыҙ уңғандары, иманлы ғаилә Алишер һәм Минзәлә Хәсәновтар.

Ләйсән Камалетдинова

Учалы районы, Илсе ауылы

2026-02-01 (Шәғбән, 1447 йыл.) №2.


Рамаҙан килде

Хатта ҡояш та йылмайҙы, Күңелгә шатлыҡ тулды. Һөйөнәйек, эй ҡәрҙәштәр, Рамаҙан айы килде!   Дуҫтар, беҙ сәхәр торайыҡ, Ҡөрьән хәтем ҡылайыҡ, Шайтандарҙы беҙ ҡыуайыҡ, Рамаҙан айы килде!   Ғәфләт ваҡыты түгел ул, Нәфрәт айы түгел ул. Аллаһ рәхмәтен яуҙырған Рамаҙан айы...


Картуф һуты

Ашҡаҙан, эсәк ауырыуҙары осраҡтарында картуф һуты алыштырғыһыҙ дауа. Ул яҡшы антисептик. Шулай уҡ, быуындар һыҙлап, хәрәкәт итеү ҡыйынлашҡанда, тире ауырыуҙары йонсотҡанда, ауыртыуҙы баҫа, күҙәнәктәрҙең яңырыуына булышлыҡ итә.   Табип менән кәңәшләшкәндән һуң, балаларға ла, ауырлы, бала имеҙгән...


Сафланыу айы Рамаҙан

  Беҙҙе бәләкәйҙән таҙалыҡҡа, бөхтәлеккә өйрәттеләр. Өҫ-башың таҙа, бөхтә булырға тейеш, тип йыш әйтә торғайны өләсәйем. Таҙалыҡ, тәртип – уңыштың нигеҙе. Кейем-һалым бысранһа, уны тиҙ генә йыуып, кейергә була. Ә бына күңел бысранһа, хатта бәләкәй генә тап төшһә лә, уны таҙартыуы ауыр...


ДОҒАЛЫ ЙОРТ

Ауыҙ асҡанда уҡыла торған доға «Аллаһүммә ләкә сумтү үә бикә әмәнтү үә ғәләйкә тәүәккәлтү үә ғәлә ризҡиҡә әфтартү фәғ-фирли – Йә Ғаффәру, мә ҡаддәмтү үә мә әххартү». Мәғәнәһе: «Эй, Раббым! Һинең Ризалығың өсөн генә ураҙа тоттом. Һиңә генә иман килтерҙем. Эштәремде тик...


Фани донъя – командировка ғына

Яңыраҡ ҡына билдәле дин әһеленең интервьюһын уҡып ултырғайным. Уның бигерәк тә: «Фани донъя – командировка ғына, ваҡыты еткәс, барыбыҙ ҙа мәңгелек йорт – Әхирәткә ҡайтабыҙ», – тигән һүҙҙәре күңелдә ҡалды һәм уйға һалды. Ысынлап та, иртәме, һуңмы, бар йән эйәһе:...