Хәләл икмәк ниндәй булырға тейеш?

Хәләл икмәк ниндәй булырға тейеш?

Икмәк донъяла иң популяр аҙыҡ. Бөгөн уның әллә күпме төрҙәре, сорттары бар. Һуңғы ваҡытта икмәктә лә хәләл билдәһен күрергә була.

Бер уйлап ҡараһаң, батон менән булкаларҙа ниндәй тыйылған матдаләр булырға мөмкин, тигән һорау тыуырға ихтимал. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, хәҙерге икмәктәр беҙҙең ата-бабаларыбыҙ ашаған икмәктән ҡырҡа айырыла. Яңы технологиялар үҫешкән һайын бешерелгән аҙыҡ та хәләл булмаған ингридиенттар көндән-көн күбәйә. Шуға ла икмәк-күмәсте һатып алғанда ошоларға иғтибар итергә кәрәк.

Майҙар

Икмәкте етештергәндә, йыш ҡына малдың йәки үҫемлек майҙарын, шулай уҡ кондитер майын да (уның составына йыш ҡына сусҡа майы инә) ҡушалар. Бынан сығып, малдың майы ҡушылған күмәстәрҙән баш тартырға кәрәк, сөнки уларҙың хәрәм булыуы бик мөмкин.

Алкоголь

Коньяк йәки ликер аҙыҡҡа үҙенсәлекле тәм өҫтәй, араҡы ҡамырҙың текстураһын үҙгәртә, уны көпшәкле итә. Шулай уҡ торт менән сәйгә ҡушып эскән тәм-томдарға ла алкоголле эсемлек һеңдерәләр. Бынан сығып, икмәк менән кондитер аҙыҡтарында алкоголь булһа, уларҙы мосолмандарға ашау тыйыла.

Ферменттар

Был матдаләрҙе икмәк етештергәндә бик йыш ҡулланалар. Улар ондоң сифатын яҡшырта. Был бигерәк тә эшҡыуарҙар өсөн отошло. Сөнки ул компоненттар икмәктең етештереү хаҡын арзанайта. Был ферменттарҙы ҡайһы саҡта сусҡаның ашҡаҙан аҫты биҙҙәренән етештерәләр. Улар мосолмандар өсөн хәрәм. Әгәр ҙә шәриғәт ҡанундары буйынса салынған малдан эшләнгән ферменттар булһа, уларҙы ҡулланырға була.

Эмульгаторҙар

Е471 һәм Е472 эмульгаторҙарын икмәк составында күрергә була.Улар моно- һәм диглицерид май кислоталары, глицерин, диацетилвин һәм май кислоталары эфирҙары. Улар май эшкәртелгәндән һуң ҡалған ҡалдыҡтар. Был эмульгаторҙарҙы насар сифатлы һәм шыйыҡ елемсәһе булған онға ҡушалар. Улар сығыштары менән ике төрлө була, йәғни, мал йәки үҫемлек майынан эшләнеүе был икмәктең хәләлме, түгелме икәнлеген билдәләй.

L-цистеин

L-цистеин – аҙыҡ өҫтәмәһе Е-920. Уны икмәк аҙыҡтарына ондоң етешһеҙлектәрен йәшерер өсөн һәм күмәстәр ҡарап тороуға матур булһын өсөн ҡушалар. Е-920 икмәктә бушлыҡ һәм ярыҡ булмауына булышлыҡ итә, ҡамыр баҫыу ваҡытын ҡыҫҡарта, һәм аҙыҡтың күләмен арттыра. L-цистеинды лаборатория шарттарында синтезлаһалар, уны ҡулланырға була. Күбеһенсә, уны осһоҙ ысул менән етештерәләр: кеше сәстәренән, ҡош ҡанаттарынан, һыйыр мөгөҙҙәренән эшләйҙәр. Бындай ысуллы аҙыҡ өҫтәмәһе хәрәм.

Өй икмәге

Һәр ҡатынға икмәк бешереү иң мөһим һөнәр. Ислам ҡанундарын үтәп бешерелгән икмәк, әлбиттә, сифатлы һәм хәләл буласаҡ. Өй икмәге һеҙҙең аҙыҡ сифатын ҡырҡа үҙгәртәсәк. Әгәр ҙә мөмкинлек булһа, ул икмәкте һатырға ла була. Күрше-күләндәр, таныштарығыҙ ундай икмәктән баш тармаясаҡтар, һеҙҙең даими клиенттарығыҙға әйләнәсәктәр.

Бөгөн икмәк етештереүселәр бешергән икмәктәренең сифаты тураһында уйланырға тейеш. Аллаһ изге Ҡөрьәндә лә: «Кешеләр! Һеҙ ерҙә бирелгән хәләлдән, таҙанан ашағыҙ, иблис юлына төшмәгеҙ. Ысынында, ул һеҙҙең асыҡ дошманығыҙ”, – тигән («Бәҡара” сүрәһе, 168-се аят).

Шулай итеп, мосолман йәмғиәте хәләл аҙыҡты дөрөҫ итеп етештереү һәм уға ныҡлы контроль булдырыу мәсьәләләрен күтәреп сығырға һәм уларҙы хәл итергә тейеш. Сөнки хәләл икмәк – ул беҙҙең киләсәк быуындың һаулығы ғына түгел, бәрәкәтле, сауаплы һәм килемле эш тә.

Аделина Хегай

2026-06-01 (Зөлхизә, 1447 йыл.) №6.


Аллаһ йорто иғтибар үҙәгендә

Ҡалабыҙҙағы Ишембай йәмиғ мәсете һуңғы йылдарҙа бар халыҡтың иғтибар үҙәгенә әйләнде тиһәк, хата булмаҫ. Үткәндәренә лә күҙ һалһаҡ, йөрәктә – йылы хәтирәләр генә. Оҙаҡ йылдар мәсетте имам-хатип Рәфҡәт хәҙрәт етәкләне, уның тырышлығы менән ҡалабыҙҙа иман йорто ҡалҡып сыҡты. Дини ғилем алып...


Ирем өйҙә ҡунмай

Тормош иптәшем һуңғы ваҡытта әсәһе менән өләсәһенә күп иғтибарын бүлә. Шуға күрә мин үҙемде икенсе планда һымаҡ тоям. Ул шундай мөнәсәбәтте улар алдындағы яуаплылыҡ менән аңлата: атаһы вафат булғас, әсәһе яңғыҙ ҡалды, улар ярҙамға мохтаж, ти. Хәҙер ирем төнөн өйҙә ҡунмай, өй, балалар – барыһы...


Бай васыяты

Байлыҡта, етеш тормошта йәшәгән ҡарт кеше үлем түшәгендә ята. Уңышлы үткән ғүмеренең серен сисер өсөн улын саҡырған: «Минең үлемем яҡын. Тормошомда һәр саҡ, ниндәй генә ваҡиға булмаһын, миңә ярҙам икән серемде әйтеп ҡалдыраһым килә: -        беренсенән,...


Тәһәжжүд намаҙы доғаһы

Ибне Ғәббәстең әйтеүенсә (шаһитлығынса), төндә тәһәжжүд намаҙына торғанда, Пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд ﷺ ошо доғаны уҡыған: «Аллааһүммә ләкәл-хәмдү әнтә ҡаййимүс-сәмәәүәәти үәл-арды үә мән фииһиннә үә ләкәл-хәмдү әнтә нуурус сәмәәүәәти үәл-арды үә мән фииһиннә үә ләкәл-хәмдү әнтә...


Мейе һелкенеүҙе Ҡөрьән аяттары менән дауалау

Ҡөрьән аяттары – шифалы, бөтә ауырыуҙарҙан дауа. Аллаһтың һүҙе, Изге Китабы менән дауалау борондан билдәле. Мәҫәлән, башҡорт халҡы элек-электән шифалы аяттар менән өшкөргән, имләгән, бүҫер ҡыуған, быуын ултыртҡан һәм башҡа сирҙәрҙән дауалаған, хәлдәрен шәбәйткән. Мәҫәлән, Миәкә яҡтарында...