Главная

Аялдиз вич кьена кIанзавайла

Аялдиз вич кьена кIанзавайла

Аялдиз вич кьена кIанзавайла

«ЦIийи хабаррай» «Вили китдал» къугъвазвай аял кьилери гзаф кьадарралди чпи-чеб кьиникьикай сифте малуматар гайила, ида халкьдиз хъиткьинай бомбадин гужлу таъсир авунай. Диде-бубайрик къалабулух акатнай ва абуру чпин аялар соцсетра квел машгъул ятIа, гуьзчивал ийиз гатIумнай. Амма са шумуд йис алатна ва секинсузвал тIимил жез башламишна.

 

Анжах аял кьилериз кьиникьихъ галаз къугъунрихъ итиж амазма. Группайрин тIварар ва къайдаяр дегиш жезва, гьаниз килигна абурун тешкилатчийрал ва иштиракчийрал гуьзчивал тухун четин жезва. 2023-йисуз аялар рекьизвайбур «Телеграмдиз» куьч хьана. Чпи-чеб рекьизвайбурун кIватIалдик экечIзавайбурун яш генани жегьил хьанва – цIуд йис.

«Зи руш Настядиз кIелиз, вири хизандихъ галаз ял ягъиз, мугьманриз физ кIанзавайди тир. Амма лап са тIимил вахтунда адакай маса инсан хьана. Ада вахаз гьараюнар ийизвай, кIелунихъ итиж амачир. Гьиниз физ хьайитIани, телефон гваз жедай. За фикирзавай, им вири яшдивай я, ам чIехи жезва. Гатуз ял ягъиз фена, амма гьал дегиш хьанач. Гуьзгуьдин вилер. Са кардихъни итиж амач. Зи руш гьакI дуьшуьш яз хьайи карди къутармишна. За ара-бир адавай телефон къачузвай, анжах ада захъай са жуьре вичин «Телеграм» чуьнуьхзавай. Амма са сеферда телефондиз хабар атана. Заз ам шаклу яз акуна. Зун рушавай, адаз хабар авачиз, телефон къачуниз ва адаз вуч къариб хабарар хквезватIа, кьил акъудуниз мажбур хьана. «Зегьле ракъурдай кичIевал» - и гафар зи гьалдикай лугьун патал тIимил я. Чпи-чеб кьиникьикай виридалайни чIуру жуьрейра малуматар рахкурзавай телеграм-канал. Зи Настядин цIуд йис я… гъавурда акьазвани? ЦIуд! Чун психологдин патав фена. Руша лагьана хьи, ада вичи-вич кьиникай фикирзавай» (Татьяна).

Къенин юкъуз ихьтин кьиса ван татай хьтин, ажайибди туш. Амма диде-бубайри са къайгъуни авачиз аялриз смартфонар багъишиз, зур йисалай садра, абуру телефонриз вуч ийизватIа, ахтармишиз ва абурун лап хъсан аялрин фагьумдиз чпи-чеб кьиникьин фикирар гьинай къвезва лугьуз, мягьтел жез давамарзава. Жуван аялар гьикI хатасуз ийида? Телефондал диде-бубайрин гуьзчивилин программа эциг. Ида михьиз ваъ, амма са кьадар хьайитIани зиян гузвай каналрикай аял хуьда. Ада гаджетар ишлемишзавай вахтунал кьадар эциг. Куь хизанда гьикьван вахт соцсетра хьуниз акъудзаватIа, адахъ галаз икьрар кутIуна ва ам кIевиз вилив хуьх. Телефон гваз къакъатна чара жез аялдиз къадагъа ая. Ам гьамиша куь вилик хьурай, эгер куьн фидай чка аваз хьайитIа, адавай телефон къахчу.

 

Сафия Фокина

2026-07-01 (Мугьаррам 1448 г.) №7.


Руьгь гьамга хьиз михьибур…

Лагьанач лугьумир!   Санал акъудиз бахчада йикъарни-йифер, Дустар хьанва къаргъаярни лифер. Гьа тегьерда дустар жезва кицIни кац, Шадвал ийиз, сада-садав вугуз пац. Алахъзавай масадан фу яванриз, И кар чешне туш са бязи инсанриз. *** Пеше кьунач, закай хьанач гъуьрчехъан, Алава яз,...


Гунагьрилай гъил къачун тlалабун

Аллагь Таалади лагьана: «…ва жуван гунагьдилай гъил къачун тIалаб ва иман гъанвай итимрин ва дишегьлийрин гунагьрилай гъил къачун тIалаб» («Мугьаммад» сура, 19-аят).   Аллагьди ﷻ гьакIни лагьана: «Аллагьдивай гъил къачун тIалаб, гьакъикъатда, Аллагь...


Аялриз Исламдин тербия гунин эдебар

Эгер аялрик хъсан эдебдин къайдаяр кутунвачтIа, диде-бубайриз уьмуьрда шад йикъар аквадач. И уьмуьрда инсандин бахтлувал ва бахтсузвал хъсан къилихдин несил тербияламишиз алакьунилай аслу я.   Виридаз тежрибадай малум я хьи, диде-бубдин кIвале гьихьтин секинвал жезватIа, эгер аялар тербия...


Итимдин далу

Заз, папаз хьиз, гъуьл кIвалахдал хкаж жедай ва агалкьунар жедай шартIар арадал гъиз кIанзава. Им хизандин сергьятра мумкин яни? Я тахьайтIа итим кIвалахдин рекьяй хкаж хьун анжах адан къилихдилай ва хсуси ерийрилай аслу яни? Бес гьа «далу» гьикI хьана кьван?   Алимдин...


СУАЛ-ЖАВАБ

Эгер бедендин тамам дастамаз (полное купание) къачудай чlавуз бедендин са пай чуьхуьн тавуна амукьайтIа, ахпа вири беден чуьхуьн хъувуна кIан жезвани, тахьайтIа гьа пай чуьхуьн хъувун бес жезвани? Тамам дастамаз къачудайла нубат хуьн ферз тахьуниз килигна, анжах чуьхуьн тавуна амукьай пай чуьхуьн...