Главная

Уьмуьр Аллагьдин ﷻ рекье аваз

Уьмуьр Аллагьдин ﷻ рекье аваз

Уьмуьр Аллагьдин ﷻ рекье аваз

Чна газетдин 2-чина хабар гайивал, 11-октябрдиз Ахцегь райондин Калукрин хуьре диндин межлис кьиле фена. Амма и мярекатдал хуьруьн чlехи агъсакъал Салигьов Селягь бубадивай вичин бедендин зайифвилиз килигна къвез хьанвачир. Чнани адан кьилив фин кьетlна.

 

Вичел кьил чlугваз атанвай имамар акур чlавуз Селягь бубадиз гзаф шад хьана ва жегьилди хьиз ада чахъ галаз зарафатар ийиз эгечlна. Ахпа ада вичи ажамдай (араб гьарфаралди кхьенвай лезги гафар, чlалар) лезги чlалаз таржума авунвай Алкьвадар Мугьаммадан чlалар чlун галаз, рикlиз таъсир ийидай тегьерда кlелиз башламишна. Чаз акурвал, Селягь бубадиз диндин шиирар лугьуз гзаф хуш я. Ихтилатрин арайрайни ада Ватандикай ва Ислам диндикай шиирар кlелзавай, лугьун хьи, ам шиирралди чахъ галаз рахазвай. И арада за ам галай патахъай къвезвай берекат гьиссна.

Салигьов Селягь буба 1934-йисуз Ахцегь райондин Калукрин хуьре дидедиз хьана. Гьеле адан ругуд йис тир чlавуз диде рагьметдиз фена. Гьа чlавуз ам Аллагьдиз ﷻ къуллугъзавай Сейфулагь буба лугьудай са алим касди вичин хвавиле къачуна. Сейфулагь бубади адаз гъвечlи чlавалай башламишна диндин чирвилерни гана, араб чlални чирна. Гуьгъуьнлай Селягь бубади Калука машгьур тир Мегьамедшариф халу лугьудай еке алимдивайни тарсар къачуна. Гъвечlи чlавалай Селягь буба Ахцегь патара авай алимрин арада хьана, Вугъуф бубани адаз чизвай, адан кlвале кьиле фейи мавлидра Селягь бубади иштирак авуна.

Советрин Союздин девирда ам жуьмя капl ийиз Дербент шегьерда авай къадим жуьмя-мискlиндиз физвай. И мискlиндиз жуьмя кпlунал къвезвай лезги, табасаран ва маса миллетрикай тир алимрихъ, диндар инсанрихъ галаз ам таниш тир.

Калукрин жуьмя мискlин Селягь буба себеб яз арадал атана. Сифте ада чил маса къачуна вакьфадиз мискlиндиз гана. Ахпа ада мискlин эцигун гъиле кьуна ва ам хуьруьнвийрихъ галаз санал эцигна акьалтlарна. Гзаф йисара ада гьа мискlинда имамдин везифаярни тамамарна.

Алай вахтунда Селягь буба гьич са капlни ахъай тавуна Аллагьдиз ﷻ къуллугъ ийиз чалишмиш жезва. Ада икl лугьузва: «Эгер капl завай къакъатна хьайитlа, зун Аллагь Таалади и дуьньядин винел гьич тун тавурай». Гьакlни ада чаз суза авуна: «Кьуьзуь хьайила, тамамдиз ибадат ийиз четин жезва, амма гьакl ятlани зун вири кпlар вахт-вахтунда ийиз алахъзава, гьакlни за гьар юкъуз Къуръандай са жуз (жуз – Къуръандин къанни цlудай са пай. Тахминан 20 чин) кlелзава».

Къуй Аллагь Таалади Селягь бубадиз сагъламвал, кlеви иман ва хъсан эхир кьисмет авурай! Ам хьтин диндар агъсакъалрин берекатдикай чун Аллагьди ﷻ магьрум тавурай!

Агъадихъ чна Селягь бубади ажамдай таржума авунвай (кириллицадиз акъуднавай) Алкьвадар Мегьамедан чlалар гъанва. Къейд ийин, и шиирда араб гафар гзаф ишлемишнава, гьикl хьи виликдай чи чlалак араб гафар гзаф квай ва шаиррини шиирар кхьидайла рикl алаз абурукай менфят къачузвай. Гьаниз килигна алай вахтунда яшамиш жезвай жергедин лезгидиз и шиирдин гъавурда акьаз четин жеда. Чlалан жигьетдай дерин тежриба авай ва я диндин илимар авай, араб чlал чидай стхаярни вахар адан гъавурда акьун лазим я.

 

Гьасан Амаханов

2026-06-01 (Зуль Гьижжа 1447 г.) №6.


ФатIима ва мультфильм

ФатIима вичин гъвечIи стха Рамазанахъ галаз санал Винни Пухакай мультфильмдиз килигзавай. Йифен геж вахт тир, амма аялар садни ксуз хъфизвачир. Дах кIвале авачир, ам командировкадиз фенвай. Диде лагьайтIа, кIвалин кIвалахрал машгъул тир.   Ада пакадин йикъан экуьнахъ мугьманар гуьзетзавай ва...


Аш’аридин акъида дуьзди тушни?

Суал: Эхиримжи вахтара имам Аш’аридин акъида (инанмишвилин тегьер) инкар ийизвай, ам кафирвал я лугьузвай инсанар акъатнава. Абур гьахъ яни?   Жаваб: Ваъ, абур ягъалмиш я. Фикъгьдин (шариат) месэлайрин гьакъиндай «агьлу-с-Суннадин» имамар Абу Гьанифа, Малик, Шафии ва Агьмад...


Тапарар ва алай аямдин илим

Чна виш лагьай сеферда Къуръандин аят гъизва (мана): «Чна ахпа Чи аламатар къалурда, та абуруз, Ам Гьакъикъат тирди, ашкара жедалди» («Фуссилат» сурадин 53-аят) – ва виш лагьай сеферда Аллагьдин ﷻ регьимдал чун аламат жезва, вучиз лагьайтIа Ада Вичи лагьайдахъ чаз...


Халис инсан ятIа эгер…

ИкI лугьудай Хъсанвал ая эбеди, Амукьдайди са гьам я. Тикрардай заз дидеди, Писвал авун гьарам я.   “Батмиш жедач вацIа ам, ВегьейтIани кудач цIуз”. Жедачир кагьул бубадиз, Заз акьулдин тарсар гуз.   — Хъсанвал я ядигар, РикIелай гьич тефидай. Чун я, бала, инсанар, Дуьнья туна...


Ашервиле тахсирлу авунин гунагь

Исламда цlемуьжуьд лагьай чlехи гунагь – михьи дишегьлияр, гьакlни итимар ашервиле (зина) тахсирлу авун я. Эгер ам авай кlвалах ятlа, ада Шариатдин къазидин кьилив а кар (зина) чпин вилералди акунвай кьуд шагьид-итим гъун лазим я. Тахьайтlа, маса кас ашервиле тахсирлу авурдаз жаза къвезва....