Главная

Уьмуьр Аллагьдин ﷻ рекье аваз

Уьмуьр Аллагьдин ﷻ рекье аваз

Уьмуьр Аллагьдин ﷻ рекье аваз

Чна газетдин 2-чина хабар гайивал, 11-октябрдиз Ахцегь райондин Калукрин хуьре диндин межлис кьиле фена. Амма и мярекатдал хуьруьн чlехи агъсакъал Салигьов Селягь бубадивай вичин бедендин зайифвилиз килигна къвез хьанвачир. Чнани адан кьилив фин кьетlна.

 

Вичел кьил чlугваз атанвай имамар акур чlавуз Селягь бубадиз гзаф шад хьана ва жегьилди хьиз ада чахъ галаз зарафатар ийиз эгечlна. Ахпа ада вичи ажамдай (араб гьарфаралди кхьенвай лезги гафар, чlалар) лезги чlалаз таржума авунвай Алкьвадар Мугьаммадан чlалар чlун галаз, рикlиз таъсир ийидай тегьерда кlелиз башламишна. Чаз акурвал, Селягь бубадиз диндин шиирар лугьуз гзаф хуш я. Ихтилатрин арайрайни ада Ватандикай ва Ислам диндикай шиирар кlелзавай, лугьун хьи, ам шиирралди чахъ галаз рахазвай. И арада за ам галай патахъай къвезвай берекат гьиссна.

Салигьов Селягь буба 1934-йисуз Ахцегь райондин Калукрин хуьре дидедиз хьана. Гьеле адан ругуд йис тир чlавуз диде рагьметдиз фена. Гьа чlавуз ам Аллагьдиз ﷻ къуллугъзавай Сейфулагь буба лугьудай са алим касди вичин хвавиле къачуна. Сейфулагь бубади адаз гъвечlи чlавалай башламишна диндин чирвилерни гана, араб чlални чирна. Гуьгъуьнлай Селягь бубади Калука машгьур тир Мегьамедшариф халу лугьудай еке алимдивайни тарсар къачуна. Гъвечlи чlавалай Селягь буба Ахцегь патара авай алимрин арада хьана, Вугъуф бубани адаз чизвай, адан кlвале кьиле фейи мавлидра Селягь бубади иштирак авуна.

Советрин Союздин девирда ам жуьмя капl ийиз Дербент шегьерда авай къадим жуьмя-мискlиндиз физвай. И мискlиндиз жуьмя кпlунал къвезвай лезги, табасаран ва маса миллетрикай тир алимрихъ, диндар инсанрихъ галаз ам таниш тир.

Калукрин жуьмя мискlин Селягь буба себеб яз арадал атана. Сифте ада чил маса къачуна вакьфадиз мискlиндиз гана. Ахпа ада мискlин эцигун гъиле кьуна ва ам хуьруьнвийрихъ галаз санал эцигна акьалтlарна. Гзаф йисара ада гьа мискlинда имамдин везифаярни тамамарна.

Алай вахтунда Селягь буба гьич са капlни ахъай тавуна Аллагьдиз ﷻ къуллугъ ийиз чалишмиш жезва. Ада икl лугьузва: «Эгер капl завай къакъатна хьайитlа, зун Аллагь Таалади и дуьньядин винел гьич тун тавурай». Гьакlни ада чаз суза авуна: «Кьуьзуь хьайила, тамамдиз ибадат ийиз четин жезва, амма гьакl ятlани зун вири кпlар вахт-вахтунда ийиз алахъзава, гьакlни за гьар юкъуз Къуръандай са жуз (жуз – Къуръандин къанни цlудай са пай. Тахминан 20 чин) кlелзава».

Къуй Аллагь Таалади Селягь бубадиз сагъламвал, кlеви иман ва хъсан эхир кьисмет авурай! Ам хьтин диндар агъсакъалрин берекатдикай чун Аллагьди ﷻ магьрум тавурай!

Агъадихъ чна Селягь бубади ажамдай таржума авунвай (кириллицадиз акъуднавай) Алкьвадар Мегьамедан чlалар гъанва. Къейд ийин, и шиирда араб гафар гзаф ишлемишнава, гьикl хьи виликдай чи чlалак араб гафар гзаф квай ва шаиррини шиирар кхьидайла рикl алаз абурукай менфят къачузвай. Гьаниз килигна алай вахтунда яшамиш жезвай жергедин лезгидиз и шиирдин гъавурда акьаз четин жеда. Чlалан жигьетдай дерин тежриба авай ва я диндин илимар авай, араб чlал чидай стхаярни вахар адан гъавурда акьун лазим я.

 

Гьасан Амаханов

2026-06-01 (Зуль Гьижжа 1447 г.) №6.


Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

За вун гьабурукай жедайдак умуд кутазва   Абу Гьурайради агакьарайвал, Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Ни вичин эменнидикай Аллагьдин ﷻ рекье кьве паб таъмин ийиз хьайитIа, адаз Женнетдин варарай эверда. Женнетдиз муьжуьд варар ава. Ни кпIуна чалишмишвал авуртIа, адаз КпIунин варарай...


ФатIима ва мультфильм

ФатIима вичин гъвечIи стха Рамазанахъ галаз санал Винни Пухакай мультфильмдиз килигзавай. Йифен геж вахт тир, амма аялар садни ксуз хъфизвачир. Дах кIвале авачир, ам командировкадиз фенвай. Диде лагьайтIа, кIвалин кIвалахрал машгъул тир.   Ада пакадин йикъан экуьнахъ мугьманар гуьзетзавай ва...


Шейх Желилакай гьикая

Гьуьрметлу Желил халу заз аял чlавалай жуван буба хьиз чида, ада захъ галаз назик, ширин суьгьбетар ийидай.   Желил халуни зи буба Жамалдин рикl алай дустар яз, стхайрилайни багъри тир. Сифтегьан Цlелегуьнар – Касал булахдин кьилел, Магьмутрин, Брекрин хуьрер аквадай кьакьан тепедал,...


Папа гъуьлуьз гьуьрмет авунин эдебар

Ислам – им инсаният патал виридалайни хъсан рехъ ва вини дережадин чешне я.   Гьавиляй ада хизандин рафтарвилерин виридалайни метлеблу, гуьзел ва хийирлу рехъ тайин ийизва, вичиз ухшар авайди мад авачир. Инсанрин тIебиатдихъ галаз кьан тийизвай, кьиле тефир къанунрал бинеламиш хьанвай...


Сура «аль-Анфаль»

Эвел алатай нумрайра   (Эй, имансузар!) Эгер куьне къарар тIалабзавайтIа, къарар квел агакьна (куьн ваъ, мусурманар гъалиб хьана). Нагагь куьне акъвазарайтIа (Аллагьдин Расулдиз душманвал ийиз ва адахъ галаз дяве ийиз), ам квез хъсан жеда. Амма куьн элкъвена хтайтIа (адахъ галаз дяве авунал),...