ТIебии дарманар

Ивидин гемоглобин агъуз аватнавайла, 1-2 чичIек ракьай яна, миже хкудна, адан са пай алоэдин мижедин пуд паюник какадарда. Дарман холодильникда хуьда ва йикъа 2-3 сеферда фу недалди вилик хуьрекдин са тIуруна авайди ишлемишда.
КIвачин дабандал якIун цаз (къармах) алайла, 10 йикъан вахтунда гьар нянихъ анал хъархъун пеш эцигайтIа, якIун цаз фад алатда. КIвачер дакIунвайла, кушдин (льняной) тум ругур гьалима хъун хийирлу я. Ам икI гьазурда: чайдин кьуд тIуруна авай кушдин тумунал са литр яд илична, 10-15 декьикьада ругуна, катул чими чкада эцигна, са сятда тада. Гьалима куьз тавуртIани жеда. Дад хъсан хьун патал аниз лимондин ва я маса майвадин миже яда. Гьалима гьар кьве сятинилай, йикъа 6-8 сеферда куз-куз стакандин кьатIа авайди хъвада. 2-3 гьафтедилай куьне нетижа гьиссда
Агъургъан (крапивница) акъатнавайла, са пачкада авай лаврдин пешерал 0,5 литр яд илична, 2-3 декьикьада ругуна, термосдиз цана тада. Ахпа ам куьзна ишлемишда: аялриз йикъа кьве сеферда 2-3 стIал, чIехибуруз 10-20 стIал йикъа пуд сеферда, фу нез 30 декьикьа амайла, гуда. ЧIехи аялриз 10 стIал гайитIани жеда, амма кьадар гзафарун герек туш, гьикI лагьайтIа, ам гзаф къуватлу дарман я. И гьалима йикъа кьве сеферда аялрин хамунивай гуьцIайтIани жеда. Ихьтин чараяр акурдалай гуьгъуьниз агъургъан пуд йикъалай алатда. Лаврдин пешер аялдик квай дишегьлидиз ишлемишун къадагъа я.
Кьил элкъвезвайла ва тIазвайла, япара сес гьатнавайла, чайдин са тIуруна авай таза ва я кьурай мелиссадин хъчар чайникдиз вегьена чай хьиз демда твада. Ахпа ам йикъа 2-3 сеферда хъвада. Мелиссади дамарар агаж хьун алудда ва нервияр секинарда. РикIин ва кьилин мефтIедин дамарриз хъархъун тарцин пешерин гьалима гзаф хийирлу я.
Ам гьазурун патал хуьрекдин са тIуруна авай, кьурурна куьлуь авунвай пешерал кьве стакандавай ргазвай яд илична, кьве сятда тада. Ахпа фу недалди вилик, йикъа 2-3 сеферда хуьрекдин са тIуруна авайди ишлемишда. Ивидин дамарра тромбар тежедайвал гьар са касди герек кьадар (месела, йикъа тахминан кьве литр) михьи яд хъун лазим я (чай, кофе ва маса хъвадай затIар гьисаба кьазвач). Алимрин фикирдалди, и кар кьиле тухун сагълам уьмуьрдин диб я.
Подаградин азардик ва кпулрик жалгъаяр тIазвайла, пуд грамм афнийрин кьурурнавай цуькверал ва я цIуд грамм пешерал са стаканда авай ргазвай яд илична, вад сятина агалнавай къапуна тада. Ахпа ам са шумуд къат жунадай куьзна, йикъа 5-6 сеферда хуьрекдин са тIуруна авайди ишлемишда.
Сенжефил (имбирь) квай чайди иммунитет хкажда. Са гъвечIи катулдиз чайдин са тIуруна авай регъвенвай сенжефил вегьена, винелай са стакандавай ргазвай яд илична, вад декьикьада зайиф цIал эцигда. Ахпа ам пичинилай алудна, регъвенвай са силих серг, регъвенвай яру истивут (чукIулдин кIвенкIвел алайди) хуькуьрна, куьзна, хуьрекдин са тIуруна авай лимондин миже ва са чайдин тIуруна авай вирт хуькуьрна, куьлуь-куьлуь хупIар ийиз хъвада. Бурандин цилер гзаф азаррин дарман я.
Абуру ратарин кIвалах къайдадик кутазва, гьакIни а цилер предстательный железадин азардин вилик пад кьун патални ишлемишзава. 250 г цилер як регъведай машиндай авадарна, са тIимил виртни хуькуьрна, гьар экуьнахъ чайдин са тIуруна авайди шалфейдин чайдихъ галаз ишлемишун гзаф хийирлуни я, тIямлуни.
Шекердин азар авайбуру гьар экуьнахъ ичIи рикIелай са вацран вахтунда чранвай чичIек ишлемишайтIа, беденда шекердин кьадар къайдадик жеда. Ивидин давление хкаж хьанвайла, йикъа кьве сеферда чайдин са тIуруна авай куьлуь авунвай шивитрин тум ишлемишун хийирлу я. ДуркIунар тIазвайла, йикъа пуд сеферда хуьрекдин са тIуруна авай клюква гьакьван виртIедихъ галаз ишлемишун меслят къалурзава.
ХъапI къвезвайла, хуьрекдин 1-2 тIуруна авай ичерин сирке 150 мл циз яна хъун меслят къалурзава. ХинкI (икота) ядайла, чIулав кьалар хъчадин ягълудин кьве стIал шекердал вегьена ишлемишда. Гъилерик, кIвачерик цIарнах (грибок) квайла, са гъвечIи кIус памбагдал новокаиндин са шумуд стIал вегьена, цIарнах квай чкайривай гуьцIда.
Хъсан нетижа гун патал новокаиндилай гуьгъуьниз анривай ксудалди вилик алоэдин мижени гуьцIун хийирлу я. Гьа икI 3-4 няниз ихьтин процедура авурла цIарнах михьиз сагъ жеда. Псориаз азар квайбуруз агъадихъ галай дарманди куьмек гуда.
Ам икI гьазурда: кьве кака хана, аниз хуьрекдин са тIуруна авай семечкадин гъери вегьена, хъсандиз каф акъатдалди хуькуьрда. Ахпа а къаришмадиз хуьрекдин кьве тIуруна авай сиркедин кислота алава хъийида. Нетижада дуьдгъвердиз ухшар авай мазь арадал къведа. Ам кьил алай шуьшедин банкада хуьда.
Ахпа йикъа са сеферда ам лекеяр квай чкайривай гуьцIда. Азардин сифте лишанар малум хьайила, и дарманди хъсан куьмек гуда, куьгьне хьанвай азардиз мазь яргъалди ишлемишна кIан жеда. Къейд: азарлу инсанар (иллаки четин гьалда авайбур) духтурдин кьилив фин лазим я, и макъалада чна гъанвайбур халкьдин меслятар я.
НАДИЯТ ВЕЛИЕВА