Главная

Сура «аль-Анфаль»

Сура «аль-Анфаль»

Эвел алатай нумрайра

 

  1. (Эй, имансузар!) Эгер куьне къарар тIалабзавайтIа, къарар квел агакьна (куьн ваъ, мусурманар гъалиб хьана). Нагагь куьне акъвазарайтIа (Аллагьдин Расулдиз душманвал ийиз ва адахъ галаз дяве ийиз), ам квез хъсан жеда. Амма куьн элкъвена хтайтIа (адахъ галаз дяве авунал), Чунни хкведа (адаз куьмек гунал). Куь терефдарри квез са куьналдини куьмек гудач (ва квелай зиян алуддач), гьатта абур лап гзаф аваз хьайитIани. Гьакъикъатда, Аллагь (Адан куьмек) – иман гъанвайбурухъ гала.
  2. Эй, иман гъанвайбур! Аллагьдиз ва Адан Пайгъамбардиз муьтIуьгъ хьухь (вири эмирар тамамариз ва къадагъа краривай кьил къакъудиз) ва адахъай (муьтIуьгъ хьунихъай) элкъвемир, квез ван къведайла (Аллагьдин эмирар).
  3. Абур (чувудар, хашпараяр ва мунафикьар) хьиз жемир, лугьузвай: «Чаз ван хьана», - амма чпи яб гузвач.
  4. Гьакъикъатда, чан алай затIарикай (чилел) Аллагьдин вилик виридалайни писбур – бишибур (гьакъикъатдин ван текъвезвай), лалбур (гьакъикъатдин гафар лугьун тийизвай) ва гъавурда акьан тийизвайбур (гьакъикъатдин) я.
  5. Эгер Аллагьдиз чизвайтIа, абура хъсанвал авайди (яни Аллагьдиз чизвай, абура хъсанвал авачирди), Ада гьикI хьайитIани абуруз (гьакъикъатдин) ван къведайвал ийидай (абур адан гъавурда акьадайвал). Гьатта Ада абуруз ван къведайвал авунайтIани, абур гьикI авуртIани элкъведай (имандихъай, ван атайдакай хийир хкуд тавуна) гзаф такIанвал аваз (гьатта абур инанмиш хьанайтIани, абуру иманда дурумлувал къалурдачир ва кьабулна тестикьарайдалай гуьгъуьниз диндилай элкъведай).
  6. Эй, иман гъанвайбур! Аллагьдиз ва Адан Пайгъамбардиз жаваб це (муьтIуьгъвал къалурна ва и эвер гуниз секиндиз жаваб гана), ада квел (руьгьдин ва бедендин жигьетдай) чан гъидай кардихъ квез эвер гузвайла. Квез чир хьухь хьи, Аллагь инсандин ва адан рикIин арада гьахьзава (яни адан сирер чизва, иман гъанвайдан иман хуьз жеда ва имансуз адакай магьрум ийиз жеда). Адан патав куьн кIватI хъийида (гьавиляй, гьеле геж тахьанмаз, Адан Пайгъамбардиз муьтIуьгъвал къалуриз тади ая).
  7. Фитнедихъай кичIе хьухь, адак неинки куь арада авай адалатсузбур акатда (адан нетижаяр амайбурухъни галукьда), ва чир хьухь хьи, Аллагьди кIевиз жаза гуда.
  8. РикIел хкваш, куьн гьикьван тIимил авайтIа (куь ватан тир Меккада), ва куьн (бутпересри алчах кьазвай ва) чилел зайифбурай гьисабзавай. Квез кичIезвай (гьи вахтунда хьайитIани) инсанри (имансузри) куьн кьаз. Амма Ада (Аллагь Таалади) квез панагь жедай чка гана (Мединада), Вичин куьмекдалди куьн мягькемарна ва квез хъсан ризкьи гана, куьне шукур ийидайвал (Аллагьдиз и вири гзаф кьадар няметрай).
  9. Эй, иман гъанвайбур! Аллагьдиз ва Пайгъамбардиз хаинвал ийимир (эмирар тамамар тийиз) ва (хуьн патал) квел аманат авунвай мал-девлет чиз-чиз чIуру темягь ийимир.
  10. Чир хьухь, куь мал-девлет ва куь аялар – ибур рекьяй акъуддай затIар я (абуралди Аллагьди куьн ахтармишзава ва абур гунагь авунин ва жаза гунин себ хьун мумкин я, гьавиляй абур кьадардилай артух кIан хьун себеб яз, Шариат чIуруникай мукъаят хьухь) ва Аллагьдив чIехи савкьват гва (вири крарин паталай Адан разивал хъсан яз гьисабзавайбуруз. АкI хьайила, куь мал-девлетдин ва куь аялрин патахъай Аллагьдин сергьятар вилив хуьз, Адан савкьватдиз лайихлу жез алахъ).
  11. Эй, иман гъанвайбур! Эгер квез Аллагьдихъай кичIе хьайитIа, (квез Адахъай кичIе хьуниз килигна) Ада квез (хъсанди писдавай) чара ийидай алакьун гуда, куь пис крар чуьнуьхда ва квелай гъил къачуда (тамамвилелди Дувандин юкъуз). Гьакъикъатда, Аллагь – зурба жумартвилин иеси я.
  12. Ингье (рикIел хкваш, гьикI) кафирри фитнеяр къурмишзавайтIа, (вун са кIвале) туна агалдайвал, рекьидайвал ва я чукурдайвал (Меккадай). Абуру фитнеяр къурмишзавай ва Аллагьди абурун фитнеяр чукIурна, Аллагь – пис фендигарвал авунай эвез хъийизвайбурукай виридалайни хъсанди я хьи.
  13. Абуруз Чи аятар кIелдайла, абуру лугьузва: «Чаз абур ван хьайиди я (Мугьаммада кIелзавайбур). Нагагь чаз кIан хьайитIа, абуруз ухшар авайди туькIуьрда. Абур – анжах къадим халкьарин махар я хьи».
  14. (Бутпересри) Лагьана: «Я Аллагь! Эгер им (Мугьаммада лугьузвайбур) Валай (къвезвай) гьакъикъат ятIа, чи кьилел цавай къванерин марф къура ва я (маса) азаб гудай жаза це (чна инкар авунай)».
  15. Амма (абуру фадлай жаза къазанмишнаватIани) Аллагьди абуруз жаза гудач, та вун абурун арада амай кьван. (Вун абурун арадай хъфейла) Аллагьди абуруз жаза гудач, та абуру (абурун арада амай зайиф иман гъанвайбуру) гъил къачун тIалабзамай кьван (рикIин сидкьидай Зи вилик туба ийиз).
  16. Амма Аллагьди абуруз гьикI жаза гудач кьван, эгер абуру (жаза къазанмишнаватIа а кардалди хьи) мусурманар аль-Гьарам мискIиндин патав ахъай тийидайла?! Абур (бутпересар) Адан (Аллагьдин) мукьвабур (валияр) туш (гьикI абуру гьамиша а кардикай лугьузватIа). Гьакъикъатда, Адан мукьвабур анжах абур я хьи, ни Адахъай (Адан жазадихъай) игьтиятвал ийизватIа, амма абурун (бутпересрин) чIехи паюниз адакай (абур Аллагьдиз мукьва хьуникай магьрум тирди) чизвач.
  17. Абурун (бутпересрин) капI Кябедин патав гьакIан уьфт ягъун ва кап ягъун тир. Дадмиша жаза, куьне иман тагъайвиляй! (Ибн Аббаса агакьарайвал, бутпересар тир къурайшитар Кябедилай кьецIила элкъвезвай (тIаваф ийизвай) ва а вахтунда уьфт язавай, гьарайзавай ва кап язавай. Гагь-гагь, Аллагьдин Расулди ﷺ анал капI ийидайла, абур кьасухдай ам галай патахъ элкъведай ва адан патав къведай, Къуръан кIелдайла ам акахьдайвал. И аятда абуру чеб акI тухун айибзава).
  18. Гьакъикъатда, кафирри чпин мал-девлет (инсанар) Аллагьдин рекьелай алудун патал харжзава. Абуру ам харжзава, амма ахпа пашман жеда (чпи авур вири харжари са нетижани тагайла), са кьадар геж хьиз абур кIаник акатда (гьеле и уьмуьрда). (Гьамишалугъ уьмуьрда) Кафирар Жегьеннемда кIватIда (даим азабар гудай жаза гун патал).
  19. (Им) Аллагьди пис инсан (кафир) хъсандавай (иман гъанвайдавай) чара ийидайвал, писбур сад-садал вегьедайвал, абур вири санал кIватIдайвал ва Жегьеннемда ацукьардайвал. Абуруз зарар жеда.
  20. Лагь (я Мугьаммад) имансузриз, эгер абуру акъвазарайтIа (имансузар жез ва Пайгъамбардихъ галаз душманвал ийиз), абуру виликдай авур вири багъишламишда (абурун инанмишвилер ва крар). Амма абур элкъвена хтайтIа (виликан крарал), эвел хьайи умматрин мисал малум я (имансузвиляй ва гунагьрай терг авур).
  21. Абурухъ галаз дяве ая, та (бутпересвилин) фитне терг жедалди ва та вири дин (анжах са) Аллагьдиз бахш ийидалди (тапан динар терг жеда ва инсанри Са Адаз ибадат ийида). Амма эгер абуру акъвазарайтIа (кафирар жез), Аллагьдиз вири аквазва, абуру вуч ийизватIа (ва чпин крарай абурув эвез агакьарда).
  22. Эгер абуру далу гайитIа (гьакъикъи диндиз), квез чир хьухь, Аллагь – куь Арха я (анжах Адак умуд кутур ва абуру ийизвай душманвилиз фикир гумир). Гьикьван хъсанди я и Арха! Гьикьван хъсанди я и Куьмекчи!
  23. Чир хьухь, эгер квез (кафирривай) трофеяр гьатнаватIа, абурун вадай са пай Аллагьдин (Адан рекье харжзава), Пайгъамбардин (Аллагьдин), Пайгъамбардин муьвабурун, етимрин, кесибрин ва рекье авайбурунбур (четин гьалда гьатай) я. Нагагь куьн Аллагьдихъ ва Чна Чи лукIраз (Мугьаммадаз) ракъурайбурухъ (аятрихъ, малаикрихъ, гъалибвилерихъ ва куьмекдихъ) чара ийидай юкъуз инанмиш хьанатIа (гьакъикъат ва таб чара авурла) – кьве кьушун сад-садал гьалтай юкъуз (Бадрдин женгина). Гьакъикъатда, Аллагьдилай вири крар алакьда (гьа жергедай яз, тIимилбуруз гзафбурал гъалибвал багъишиз). (ГьакI, куь тIимил кьадардиз килиг тавуна, Бадрдин женгина куьн бутпересрал гъалиб хьана, квелай пуд сеферда гзаф авай).
  24. Куьн (Бадрдин женгинин вахтунда) дередин мукьвал къерехдал акъвазнавай (Мединадин патахъай), абур лагьайтIа – яргъал пата. Карван (бутпересрин) квелай агъадихъ галай (гьуьлуьз мукьвал). Эгер куьн виликамаз икьрар хьанайтIа (абурухъ галаз дяве авунин патахъай ва кьве патазни садаз-садан къуватрикай чизвайтIа, куьне гъалиб хьунин патахъай умуд атIудай ва акI хьайила), вахтунин ва (сад-садал гьалтунин) чкадин патахъай куь фикирар сад жедачир (ва дяве жедачир). Амма вири акI хьана хьи, Аллагьди (куьн сад-садал гьалтунин себебар гьазурна ва Вичин дустариз куьмек гунин ва душманар кукIварунин) кIвалах акьалтIардайвал, ам гьеле тайин авунвай (Аллагьди эхиратда): ачух чирвал аваз (ачух аламат акуна) кьейиди рекьидайвал, ва ачух чирвал аваз чан аламукьайдал (иман жагъана) чан аламукьдайвал. Гьакъикъатда, Аллагь – Ван Къведайди, Чидайди (вири крар) я.
  25. Аллагьди ваз ахварай абур тIимил кьадардинбур яз къалурна. Эгер Ада ваз абур гзаф кьадардинбур яз къалурнайтIа, куьн руьгьдай аватдай ва а кардин (женгинин) патахъай гьуьжетар ийидай. Амма Аллагьди куьн къутармишна (фикиррин садвал тахьуникай).
  26. Ада (куь Раббиди) квез абур тIимил кьадардинбур яз къалурна, куьн сад-садал гьалтайла, куьнни абуруз тIимил кьадардинбур яз къалурна (кьве патазни акI авай хьи, душмандин кьушун тIимил ава), гьеле (Аллагьди эхиратда) тайин авунвай кар эхирдал кьван тухудайвал. Гьакъикъатда, крар Аллагьдал хквезва (ва гьар садай Ада Вичиз кIандай къарар акъудда).
  27. Эй, иман гъанвайбур! Куьн дестедин вилик экъечIдайла (квехъ галаз дяве ийиз кIанзавай, катмир ва) дурумлу хьухь ва Аллагь гзаф рикIел гъваш (лугьуз: «Я Аллагь! Абур куьмек авачиз тур ва терг ая!»), агалкьун къазанмишдайвал (кьве дуьньядани).

КьатI ама

 

«Калям шариф» (Къуръандин манайрин таржума) ктабдай

2026-04-01 (Шаввал 1447 г.) №4.


Гьуьрмет авуна кlвачел къарагъуникай

Суал: Са касдихъ галаз гуьруьш хьайила адаз гьуьрмет авуна кIвачел къарагъдай ихтияр авани?   Жаваб: Ягъалмиш хьанвай инсанри тестикьарзава хьи, на лугьуди, са кас кIвализ атайла, адаз гьуьрмет авуна кIвачел къарагъдай ихтияр авач. Чпин гафар субутарун патал абуру Пайгъамбардин ﷺ ихьтин...


Кьиникьихъ галаз алакъалу ферзер ва эдебар

Чан гайидалай кьулухъ руьгь инсандин бедендай экъечIзава. Инсан мейитдиз элкъвезва. Руьгь гаруз ва я гьавадиз тешпигь я. Ам аквадач ва гьамишалугъ амукьзава.   Азарлудал кьил чIугун сунна я, иллаки ам кьиникьин азар ятIа, амма яргъалди адан патав амукьун меслят къалурзавач. Азарлу касдив...


Къуни-къуншивал

Са юкъуз дахдиз аялрин кIвале Айшани диде къуншийрикай ихтилатар ийиз ацукьнаваз акуна. Руша чпин къуншияр гьихьтин мегьрибан, чин ачух, хъсан инсанар ятIа, ихтилатзавай.   Гьа и арада дахди, абур авай кIвализ гьахьна, икI лагьана: «Ваз чидани, чан руш, кIвал къачудалди, къуншидал вужар яшамиш...


Машгьур макандикай зи фикирар

Виликан Куьре вилаят тарихда вири дуьньядиз машгьур эфендияр, шаирар, алимар, инкъилабчияр акъатнавай макан я.   Девирар дегиш хьуникди, цIийи гьукуматар арадал атуникди, виринра адет тирвал, эвела Куьре вилаят, ахпа Куьре ханлух, Куьре округ, Кьасумхуьруьн район, эхирдай СтIал Сулейманан...


Иманди дуьзвал истемишзава

Эвел алатай нумрайра   Йикъа шумуд сеферда куьне гунагьрикай туба ийизва, Аллагьдин ﷻ жазадихъай кичIела, мад абур хъувун тавунин ният аваз? Жувавай хабар яхъ, куьн садра кьванни Аллагьдихъай ﷻ кичIевал гьиссна шехьайди яни?   Аллагьди ﷻ Къуръанда лагьана (мана): «Абуруз...