Къуръандин «ан-Нисаъ» («Дишегьлияр») сура
Къуръандин «ан-Нисаъ» («Дишегьлияр») сура
эвел алатай нумрайра
- Гьакъикъатда, Аллагьдин вилик туба ийизвайбур абур я хьи, вичин авамвиляй гунагь авур ва са тIимил вахтунилай (кьиникь къведалди) туба авурбур. Аллагьди абурун туба кьабулзава, вучиз лагьайтIа Аллагь – Чидайди, Арифдарди я.
- Амма туба абурунди туш, ни кьиникь атайла лугьузватIа: «Ингье гила за туба ийизва», - ва (туба кьабулдач) абурун, вуж имансуз яз рекьизватIа. Абуруз Чна тIарвал гудай жаза гьазурнава.
- Эй, иман гъанвайбур! Квез ирсинай дишегьлияр къачудай ихтияр авач, абуруз кIан тийиз хьайитIа. Абуруз манийвилер арадал гъимир, куьне абуруз гайидан (магьр яз) пай жуваз къачун патал, эгер абуру ачух явавал авунвачтIа. Абурухъ галаз яшамиш хьухь тайин авунвайдал (Шариатди ва хъсан адетри) бинеламиш хьана. Нагагь абур квез такIан къвезватIа, Аллагьди квез такIан къвезвай шейэра зурба хъсанвал тун мумкин я (куьн патал).
- Эгер квез (чара жез) ва са паб масадал дегишариз кIан хьанатIа ва абурукай сад лагьайдаз (магьр яз) куьне кинтар (гзаф къизил) ганватIа, адакай са затIни къачумир. Яраб куьне ам адалатсузвилелди къахчуда жал, (гьакI авуналди) ачух гунагь ийиз?!
- Куьне ам (магьр) гьикI къахчуда (ва квез кьада) кьван, эгер куьн сад-садаз мукьва хьанватIа ва абуру квевай кIеви гаф къачунватIа (квехъ галаз некягь авуна)?
- Куь бубаяр эвленмиш хьанвай дишегьлийрал эвленмиш жемир, эгер а кар адалай вилик хьанвачтIа (къадагъа ийидалди). Гьакъикъатда, ам явавал я, ада (Аллагьдиз) ажугъ гъизва ва ам пис рехъ я.
- Квез къадагъа я (папар яз) куь дидеяр, рушар, вахар, эмеяр, халаяр, стхадин рушар, вахан рушар, некIедин дидеяр, некIедин вахар, куь папарин дидеяр, куь тахай рушар, куьне чпин къайгъу чIугвазвай, чпин дидейрихъ галаз куь месин алакъаяр хьанвай. Нагагь абурухъ галаз месин алакъаяр хьанвачтIа, квез гунагь жедач (эгер куьн абурун рушарал эвленмиш хьайитIа). ГьакIни (къадагъа я) куь хайи рухвайрин папар. (Квез къадагъа я) Гьа са вахтунда кьве вахал эвленмиш жез, эгер ам адалай вилик хьанвачтIа (къадагъа ийидалди). Гьакъикъатда, Аллагь – (квелай) Гъил Къачудайди, Регьим Ийидайди я. (И аятда лагьанвай «диде» гафуни дидедин патай чIехи дидеяр ва бубадин патай чIехи дидеяр къалурзава, вири несилра, садни хкуд тавуна, абурал эвленмиш жез къадагъа жеда. Гьа идаз тешпигь яз, итимдиз вичин рушал, хтулдал, птулдал ва анлай анихъни гьа икI, эвленмиш жез къадагъа я. НекIедин диде хайи дидедихъ галаз гекъигуниз килигна, адални эвленмиш жедай ихтияр авач. Ивидин мукьва дишегьлийрал эвленмиш хьун гьикI къадагъа ятIа, гьакI некIедин мукьва дишегьлийрални эвленмиш жедай ихтияр авач. Ирандидейрал, абурун дидейрал, абурун бубайрин дидейрал ва анлай анихъни гьа икI, эвленмиш жедай ихтияр авач. Гьа са вахтунда кьве хайи вахан гъуьл хьун къадагъа я. Гьатта ахьтин некягь авунватIани, ам гьакъикъиди туширди яз гьисабзава, яни гьакъикъиди сад лагьай некягь жеда, кьвед лагьай вахахъ галаз авур некягь – ваъ. Чаз аквазвайвал, Исламди ивидин мукьвавилихъ, къавумвилин рафтарвилерихъ ва некIедин мукьвавилихъ галаз алакъалу тир бязи къадагъаяр къанунламишнава. Ибура вирида чIехи арифдарвал ава).
- (Некягь авун патал квез къадагъа я) Гъуьлуьк квай дишегьлияр, лукIарилай гъейри. (Им) Квез Аллагьдин эмир я. Квез ихтияр ава (некягь авун патал) амай вири дишегьлияр, эгер квез абурал эвленмиш жез кIанзаватIа, куь эменнидикай (магьр гана), амма явавал патал (абурукай менфят къачуна) ваъ. Некягь авурла, куьне абурув чпин магьр чарасуз вахкун лазим я. Чарасуз (магьрдин кьадар) тайин авурдалай кьулухъ квез гунагь жедач, эгер (магьр артух авунин ва я тIимил авунин патахъай) икьрар хьайитIа. Гьакъикъатда, Аллагь – Чидайди, Арифдарди я. (И ва идан вилик квай аятрин асул манади винидихъ тIвар кьунвай дишегьлийрилай гъейри амай вири дишегьлийрал эвленмиш жедай ихтияр авайди къалурзаватIани, Суннадай тир бязи делилри гъавурда твазва хьи, гъуьлуьз къачуна виже текъвезвай дишегьлийрин маса жуьреярни ава. ГьакI, месела, пуд тIалакь гайидалай кьулухъ виликан папахъ галаз некягь ийидай ихтияр авач, эгер ам маса гъуьлуьз фена адахъ галаз чара тахьанваз хьайитIа. Иддадин вахт куьтягь тахьанвай дишегьлидал эвленмиш хьана виже къведач. Кьуд паб аваз, вад лагьайдал эвленмиш жедай ихтияр авач. Муртад (диндилай элкъвей) дишегьлидал эвленмиш хьун къадагъа я, та ам Исламдиз хкведалди. Бутперес ва аташперес (цIуз ибадат ийизвай) дишегьлийрал эвленмиш жедай ихтияр авач. «Истимта`» гафуни вахтунин некягь лугьудай мана гузвач. Вахтунин некягь анжах шиитри ихтияр гузва. Зажаж ва ТIабари хьтин алимри гъавурда твазвайвал, аксина, ина лугьузва хьи, вири лазим тир шартIар кьиле тухвана эвленмиш хьайи ва месин алакъаяр хьайи дишегьлидиз итимди магьр гун лазим я).
- Квекай низ азад иман гъанвай дишегьлидал эвленмиш жедай мумкинвал авачтIа, къуй иман гъанвай лукI дишегьлийрал эвленмиш хьурай. Аллагьдиз куь имандикай амайбурулай хъсандиз чизва. Куьнни абур – динда вири сад я. Гьавиляй абурал эвленмиш хьухь (иман гъанвай лукI дишегьлийрал) абурун иесийрин ихтиярдалди ва адет хьанвай къайдада (некягь ийидайла) абуруз магьр це. (Эвленмиш хьухь) Михьи дишегьлийрал, явабурал ва я ашна авайбурал ваъ. Эгер гъуьлуьз фейидалай кьулухъ абуру (лукI дишегьлийри) зина авуртIа, абуруз азад дишегьлийрин жазадикай са пай гуда. Им (лукI дишегьлидал эвленмиш хьун) – квекай зина авунихъай кичIезвайбур патал я. Амма сабур авун (лукI дишегьлидал эвленмиш тахьун) – куьн патал хъсан я. Аллагь – (квелай) Гъил Къачузвайди, Регьим Ийизвайди я.
- Аллагьдиз куьн гъавурда тваз (куь диндин къайдайрин), квелай вилик хьайибурун (пайгъамбаррин ва хъсан ксарин) рекье аваз ракъуриз ва куь туба кьабулиз кIанзава, Аллагь – Чидайди, Арифдарди я хьи.
- Аллагьдиз куь туба кьабулиз кIанзава, амма чпин кIеви гьевесрин гуьгъуьна аваз физвайбуруз лагьайтIа, куьн (гьакъикъатдивай) жезмай кьван яргъаз алатна кIанзава.
- Аллагьдиз квез (куь дин) кьезилариз кIанзава, инсан зайифди яз халкьнава хьи.
- Эй, иман гъанвайбур! Сада-садан мал-девлет къадагъа авунвай жуьрейралди немир, анжах алвердин рекьелди кьве падни рази яз (мал-девлет дегишара). Сада-сад яна рекьимир (жуван мусурман стхайрин иви экъичмир). Гьакъикъатда, Аллагь квехъ галаз регьимлу я.
- Ни акI ийизватIа (къадагъа крар ийиз), (ихтияр авай крарин) сергьятрилай элячIиз ва пис крар ийиз, ам Чна (вич ана кудай) Жегьеннемдиз гадарда. Ам Аллагьдиз регьят кар я. (Гунагькарар Жегьеннемдиз ракъурда лугьуз кичIе гуналди лугьуз кIанзавайди ам я хьи, а гунагьар ихтияр авайбур я лугьуз гьисабзавайбур Жегьеннемда гьамишалугъ яз амукьда, амма ни а крар ихтияр авайбурай гьисабзавачиртIа, абуруз вахтуналди жаза гуда, адалай гъейри, абуруз чпелай гъил къачунин умуд ава. Суннитри гьисабзавайвал, гьатта вичи-вич кьин ва я маса кас яна кьин хьтин чIехи гунагьар авуртIани, абур авур инсандикай муртад жезвач. Гьамишалугъ Жегьеннемда амукьун – им анжах имансузрин пай я).
- Эгер куьн, квез къадагъа авунвай, чIехи гунагьрикай яргъа хьайитIа, Чна куь гъвечIи гунагьрилай гъил къачуда ва гьуьрметдин къапудай куьн (Женнетдиз) тухуда.
- Аллагьди квекай садбуруз муькуьбурун вилик артухвал хьиз ганвай затI кIан жемир. (Пехил хьун ва Аллагьди маса инсан чара авунвай са гьихьтин ятIани эменни ва я дережа кIан хьун къадагъа я, вучиз лагьайтIа а винизвал – Аллагь Тааладин арифдарвилел, идара авунал ва лукIарин гьалдикай Чирвал хьунал бинеламиш хьанвай, Ада тайин авунвай пай я («Кашшаф»). Итимриз – чпи къазанмишайдакай пай ва дишегьлийризни – чпи къазанмишайдакай пай. Аллагьдивай Адан жумартвал тIалаб. Гьакъикъатда, Аллагьдиз вири крарикай хабар ава.
- Чна гьар са касдиз мукьвабур тайин авунва, диде-бубайри ва мукьвабуру турбур (ирс яз къачудай). Нихъ галаз куьн кьин кьуналди алакъалу ятIа, абурув чпин пай вахце. Гьакъикъатда, Аллагь – вири крарин Шагьид я. (Жагьилиядин девирда инсанри, сад-садахъ галаз икьрар жедайла, лугьудай: «Зи иви – ви иви я, ви дяве – зи дяве я, вун зи ирсдар ва зун ви ирсдар я». Абуркай сад кьейи дуьшуьшда муькуьдаз амай эменнидин ругудай са пай къвезвай. Исламдин сифте кьиляй гьакI тир, ахпа гьа аят «аль-Ахзаб» сурадин ругуд лагьай аятдалди дегишарна).
- Итимри дишегьлийрал регьбервал ийизва, вучиз лагьайтIа Аллагьди садбуруз масабурун вилик артухвал ганва ва вучиз лагьайтIа абуру (итимри) чпин пул харж ийизва (дишегьлийриз). Хъсан дишегьлияр – ибур муьтIуьгъбур (Аллагь Тааладиз ва чпин гъуьлерин ихтиярар хуьзвайбур) ва Аллагьди хвенвай затIарикай абуру хвена кIанзавай чинебан крар саламатдиз хуьзвайбур я. Амма чпин муьтIуьгъ тежервилихъай куьне игьтиятвал ийизвай дишегьлийриз насигьатар ая (эгер насигьатрикай хийир тахьайтIа), абурухъ галаз мес чара ая (абурухъ галаз месин алакъаяр тавуналди, я тахьайтIа маса месел ксус, эгер идакайни куьмек тахьайтIа), абур са жизви гатут. Нагагь абуру яб гузватIа, абуруз зарар гудай рекьерихъ къекъвемир. Гьакъикъатда, Аллагь – Вине Авайди, ЧIехиди я.
КьатI ама.
«Калям шариф» (Къуръандин манайрин таржума) ктабдай.
