Къуръандин «аль-Ан`ам» сура
>
эвел алатай нумрайра ава
- (Имансузвилин девирда) Мейит тирдал (руьгьдин жигьетдай), Чна чан гъана (имандин няметар гана) ва (имандин) экв гана, ам гваз (мягькемдиз) ам инсанрин арада къекъвезва (гьакъикъат гьина аватIа ва ягъалмишвал гьина аватIа, тафаватлу ийиз), - ам барабар яни кьван мичIивиле авайдаз (имансузвилин, авамвилин ва руьгьдин буьркьуьвилин) ва (гьарна къекъвез) анай экъечIиз тежезвайдаз? (ГьикI иман гъанвайбуруз чпин иман лап хъсанди хьиз аватIа) ГьакI имансузризни чпи ийизвай (писвал) лап хъсанди хьиз аквазва.
- (ГьикI Чна Меккада бутпересрикай асул-несил авайбур тайин авунатIа) Ингье гьакI Чна гьар хуьре гунагькарар чIехибур яз хкяна, абуру ана чинебан чIуру къастар кьилиз акъуддайвал. Амма (гьакъикъатда) абуру чIуру къастар анжах чпиз акси яз ийизва (абуру чпи-чпиз зарар гузва), гьисс тийиз (а кар).
- Абуруз (имансуз къурайшитриз) лишан атайла (Пайгъамбардин мужизат ва я Къуръандин аят), абуру лугьузвай: «Чун (вуч авуртIани) инанмиш жедач (а лишандихъ), та чаз Аллагьдин пайгъамбарриз гайи кьван вири шейэр гудалди (месела, пайгъамбарвал ва вагьйу – абуру чеб артух лайихлу яз гьисабзавай хьи а регьимар гуниз)». Аллагьдиз хъсандиз чизва, низ пайгъамбарвал гудатIа. Гунагькарар (гзаф худаяр ава лугьун тир виридалайни чIехи тахсиркарвал авур, Дувандин юкъуз) Аллагьдин вилик алчах жеда ва абурун чинебан чIуру къастарай кIеви жаза гуда (и дуьньяда).
- Аллагьдиз вуж (дуьз рекьел) эцигиз кIан хьайитIа, адаз Ислам патал Ада хур ахъайзава (а касдиз гьакъикъат кьабулун регьятди ийизва), амма вуж Адаз алудиз кIанзаватIа (дуьз рекьелай), адан хур Ада чуькьвезва ва дарвал гузва (а саягъда хьи, имандин нур рикIиз фин тийидайвал), на лугьуди (а инсан) цавуз хкаж жезва. ГьакI Аллагьди писвал ракъурзава (дуьньядин уьмуьрда лянет ва гьамишалугъ дуьньяда жаза) имансузрал.
- Им (Къуръанди гъанвай гъавурда тунар) ви Раббидин дуьз рехъ я. Чна гъавурда акьазвай инсанар аятрин гъавурда туна.
- Абуруз (фикирзавайбуруз ва чпивай истемишзавай крар ийизвайбуруз) – ислягьвилин КIвал (Женнет) чпин Раббидин патав. Ам – абурун Арха я (куьмекчи ва абуруз сувабар Гузвайди), абуру авур (хъсан) крар себеб яз.
- А (Дувандин) Юкъуз Ада (Аллагь Таалади абурал чан хкида) санал кIватIда (ва абуруз лугьуда): «Эй чинеррин (шейтIанрин) межлис! Куьне дугъриданни алудна (дуьз рекьелай) гзаф инсанар (гьавиляй абурал квехъ галаз санал чан хканва)». Инсанрин жергедай тир абурун куьмекчийри (абуруз яб гайи) лугьуда (чан хкун абуру инкар ийизвайди хиве кьуна): «Чи Рабби! Чна сада-сад ишлемишна. Ингье чун агакьна вахтунив (кьиникьин ва чан хкунин), Вуна чаз тайин авур». (А чIавуз Аллагь Таалади) Лугьуда: «Куь кIвал – ЦIай я. Куьн ана гьамишалугъ яз амукьда, эгер Аллагьдиз масакIа кIан тахьайтIа! (Квез цIалди жаза гун маса жазадалди дегишариз кIан тахьайтIа)». Гьакъикъатда, ви Рабби – Арифдарди, Чидайди я.
- (ГьикI пис рекье сада-садаз куьмек гайи инсанризни чинерриз Чна жаза ракъурзаватIа) ГьакI Чна са пис ксариз маса пис ксарал гьакимвал ийиз тазва, абуру къазанмишзавай (писвиляй).
- (Дувандин юкъуз Аллагь Таалади лугьуда:) «Эй чинеррин ва инсанрин межлис! Куь патав гьа квекай тир пайгъамбарар къвезвачирни мегер, чпи квез Зи аятар ахъайзавай ва и Юкъуз гуьруьшмиш жедайдакай хабардар ийизвай?» Абуру жаваб гуда: «Чна чаз акси яз шагьидвал ийизва (пайгъамбаррин эвер гун кьабул тавурди ва гьа идалди жаза къазанмишайди хиве кьазва)». И дуьньядин уьмуьрди абур алдатмишна. Абуру чпи шагьидвал авуна чпиз акси яз (хиве кьуна) хьи, чеб имансузар тирди (ва жаза къазанмишнавайди).
- Им (абурун халкьарин патав пайгъамбарар ракъурун) гьакI я (арифдарвал я), вучиз лагьайтIа ви Раббиди хуьрер (абурун агьалийри) адалатсузвилелди (чеб тухузмай кьван) тергзавач, абурун агьалияр къайгъусузвиле амай кьван (пайгъамбарар къведалди).
- Гьардаз (Аллагьдин лукIраз) – вичин дережаяр (Женнетда ва я Жегьеннемда) абуру авур крарай (хъсан ва пис). (Къуръандиз баян гузвай гзафбурун фикирдалди, им вири мукалляфриз хас тир умуми гаф я, гьа жергедай яз чинерризни. И аят чинеррикайни инсанрикай тир маса аятрилай гуьгъуьниз атуниз килигна, имам Мугьаммада ва имам Абу Юсуфа ам чинерризни ибадат авунай суваб жезвайди къалурзавай делил яз гъизвай, вучиз лагьайтIа Къуръандани Суннада ишлемишнавай оборотриз умуми мана ава). Абуру ийизвай са карни ви Раббидихъай чуьнуьх жезвач.
- Ви Рабби са касдихъни ва са затIунихъни муьгьтеж туш ва Ам – регьимдин Иеси я. Амма Адаз кIан хьайитIа, куьн терг ийида ва куьн дегишарда, нелди кIан хьайитIа, гьикI Ада куьн маса халкьарин несилрикай яратмишнатIа.
- Гьакъикъатда, квез ганвай гаф (Дувандин йикъан вакъиайрикай: чан хкун, гьисаб-суал кьун, сувабар ва жаза гун) гьикI хьайитIани алукьда ва квевай адан вилик пад кьаз жедач (Аллагьди тайин авунвай жаза).
- Лагь (я Мугьаммад, Меккадин бутпересриз): «Эй зи халкь! Куьне вуч ийизвайтIа, гьакI ая (эгер квез захъ инанмиш тежез ва бутпересвиле кIевивал ийиз давамариз кIанзаватIа, давамара (Хабар кьун мумкин я: «Бутпересриз гьа бутпересар яз амукьун давамарунин буйругъ гудай ихтияр авани мегер?» Гьакъикъатда ина кичIе гун фикирда ава: эгер куьне давамарайтIа, гьамишалугъ Жегьеннемда жеда (КъуртIуби)), амма ида куьн сакIани эхиратдин уьмуьрда гьахъ-гьисабдикай ва жаза гуникай къутармишдач) ва, гьакъикъатда, зани ийида (Аллагь Сад тирдахъ эвер гунин жуван кар). Квез чир жеда, эхиримжи КIвале (Женнетда) суваб низ жедатIа. Гьакъикъатда, пис ксарихъ агалкьунар жедач (ва бахтлу жедач)».
- Абуру (бутпересри) бегьердикай ва гьайванрикай пай чара ийизва, абур Аллагьди битмишарнатIани ва чпин (ягъалмиш тир) фикирдалди лугьузва: «Им – Аллагьдиз, им – чи юлдашриз (бутриз)». Абурун юлдашриз (бутриз) чара авунвай пай Аллагьдал агакьдач, Аллагьдиз чара авунвайди лагьайтIа, абурун юлдашриз акъатда (бутриз ва абурухъ гелкъвезвайбуруз харж ийизва). Гьикьван писбур я абурун къарарар!
- ГьакIни гзаф бутпересриз абурун юлдашри (шейтIанри ва бутриз къуллугъзавайбуру) аялар кьин гуьрчегдиз къалурна (абуру, месела, чан аламаз кучукзавайбур), абур телефдайвал ва абурун дин акадардайвал. Нагагь Аллагьдиз кIан хьанайтIа, абуру акI ийидачир. Абур ва абурун буьгьтен тур (я Мугьаммад).
- Чпин (ягъалмиш тир) фикирдалди абуру лугьузва: «И гьайванар ва и бегьер (бутриз тайин авунвай) гьарам я. Ам анжах чна ихтияр гайидаз недай ихтияр ава». (Абуруз ава) Гьайванар, абурал акьахна фидай ва пар тухудай ихтияр авачир ва гьайванар, (тукIвадайла) абурал Аллагьдин тIвар кьан тийизвай (абуру а гьайванар бутрин тIварцIихъ тукIвазва), Адал буьгьтен вегьена (и крар вири Аллагьдин эмирдалди ийизва лугьуз). (Аллагь Таалади) Абурун буьгьтендай абуруз эвез хъийида!
- (ГьакIни) Абуру лугьузва: «А гьайванрин руфуна авайбур ихтияр ава (ишлемишдай) чи итимриз ва къадагъа я чи папариз (эгер чан алаз хайитIа)». Нагагь ам кьенвайди ятIа (шараг кьенвайди яз хана), ам вириданди я. Аллагьди абуруз эвез хъийида (тамамдиз), абуру Адан тIварцIихъ ягъунай (туькIуьрнавай къанунар), Ам Арифдарди, Чизвайди я хьи.
- Чпин аялар фагьумсузвиляй, чирвал авачиз кьейибуруз ва Аллагьди чпиз гайиди (ихтияр авайди ва михьиди) къадагъа авурбуруз, Аллагьдал буьгьтенар вегьена, гьеле зарар хьун хъувунва. Абур рекьелай алатна ва чIуру рекье аваз фена. (Ислам къведалди арабри гзаф вахтара цIийиз хайи рушар чан аламаз кучукзавай. Итимри виликамаз папариз лугьузвай хьи, са руш чан аламаз тада, эгер кьвед лагьайди хайитIа, ам кучукда (ТIабари). Сад лагьай йикъалай Исламди авам девирдин нагьакьан адетар хкудиз хьана. Инсанри чан аламаз рушар чилик кутун михьиз акъвазардайвал, Пайгъамбарди ﷺ иман гъанвайбурувай кьин кьабулдайла, кьилдин пункт авай – чпин аялар кьин тавун).
- Ам – (набататар авай) багълар Яратмишнавайди я (хали хьиз) чиляй тIуз экIя хьанвай ва экIя тахьанвай (чилин винел хкаж хьанвай, тарар ва валар хьиз), хурмадин пальмаяр ва (гьар жуьредин) тварцин магьсулар жуьреба-жуьре дад авай, зейтундин тарар ва анарар, (бязи) ухшарвилер (рангуна ва дадуна) ва тафатлувилер авай (рангуна, дадуна, кьадарда ва нида). Неъ (вири) и емишар, абур дигмиш хьайила, ва лазим тирди (ушр ва закат) це бегьер кIватI хъийидай юкъуз. Амма нубатсуз харж ийимир (кьадардилай артух гуз ва жуван хизанар муьгьтежвиле таз), Адаз нубатсуз харж ийидайбур кIандайди туш хьи.
КьатI ама.
