Къуръандин «аль-Ан`ам» сура
эвел алатай нумрайра ава
94. (Дувандин юкъуз Аллагь Таалади бутпересриз лугьуда:) Куьн Чи патав кьилди атанва (папар ва я гъуьлер, дустар, аялар галачиз ва мал-девлет гвачиз), гьикI Чна куьн сад лагьай сеферда яратмишнайтIа. Чна квез гайи вири шейэр куьне кьулухъ туна (квевай абурун са тIимил пай кьванни квехъ галаз тухуз жедач). Чаз квехъ галаз куь тереф хуьз экъечIдайбур, куьне абур худаяр яз гьисабзавай (Аллагьдихъ галаз сад хьиз, яни ибадат авуниз лайихлубур яз), аквазвач. Куь арада авай вири алакъаяр атIанва ва куьне (Аллагьдин вилик абуру куь тереф хуьз экъечIда лугьуз) ягъалмиш яз гьисабзавайбуру куьн гадарна.
- Гьакъикъатда, Аллагьди твар ва цил ахъайзава (абурай набататар экъечIдайвал). Ада кьенвайдай чан алайди акъудзава ва чан алайдай кьенвайди акъудзава. Аллагь гьахьтинди я! Куьне гьикI чин анихъ элкъуьрзавайди я (имандихъай ва Адаз муьтIуьгъ хьунихъай)!
- (Аллагь Таалади мичIивиляй) Экв акъудзава. Ада йиф секинвилин вахт авуна (Вичин махлукьатриз), рагъни варз – (вахт) гьисабунин алат. Им – Лайихлудан, Чидайдан тайин авун я.
- Ам – квез гъетер Халкь Авурди я, куьне абурай кьураматдин ва гьуьлуьн мичIивиляй рехъ жагъурдайвал. Чна чизвай инсанар лишанрин гъавурда туна (Чи теквал ва къудратлувал къалурзавай).
- Ам – куьн са руьгьдикай (Адаман) Халкь Авурди я. Квез куьн яшамиш жезвай чка ава (сифтедай ам дидедин руфун тир, ахпа чилин винел пад хьана) ва хуьзвай чка (сифтедай ам куь бубайрин беденар тир, ахпа ахьтин чка сурар хьана). Чна лишанрин гъавурда туна гъавурда акьазвай инсанар.
- Ам – цавай яд Авудайди я. Чна адалди набататрин вири жуьреяр акъудна. Чна абурай (абурун тумарай) къацу векьер акъудна, абурай лагьайтIа – сигъдиз ацIай (кьилера авай) тварар. Пальмайрални тумунин кисейрай (чилихъ ва абур атIуз кIанзавайбурухъ) мукьва яз куьрс хьанвай (залан) галгамар экъечIзава. (Чна битмишарзава) ЦипицIрин багълар, зейтундин тарар ва анарар, абур са квелди ятIани ухшар я ва са квелди ятIани тафаватлу я (дадуналди). Абур арадиз акъатдайла (ва гьеле дигмиш тахьанвайла, тIуьниз ишлемиш тежедайла) ва дигмиш хьайила абурун емишриз килиг. Гьакъикъатда, ида – лишанар ава (Халикьдин сад тирвал, къудратлувал ва арифдарвал къалурзавай) иман гъанвайбур патал.
- (Бутпересри) Аллагьдихъ галаз чинерар (ва малаикар) барабар авуна (ва абуруз ибадат ийиз гатIумна). Амма Ада (Аллагь Таалади) абур халкьнава хьи! Абуру (бутпересри) чирвилер авачиз Адан кIвачихъ рухваяр ва рушар кхьена. Ам абуру (тапарралди) Адан кIвачихъ кхьизвай вири затIарилай михьи ва вине я!
- (Аллагь Таала -) Цаварин ва чилин Халикь я. Адаз аял гьикI жеда кьван, эгер Адаз паб авачирла (ва хьунни мумкин туширла)? Ада вири (махлукьатар) яратмишна ва виридакай чизва. (Алемда авай тамам вири Адан махлукьат хьуниз килигна, Ада халкьнавайдакай са затIни Адан паб ва я Адан аял хьун мумкин туш. Къудратлу Аллагь са квехъ ятIани муьгьтеж хьун мумкин туш. Аялдихъ лазимвал а касди синемишзава, вуж несил давам хьунихъ муьгьтеж ятIа. Маса гафаралди, несилда игьтияжвал – им чан алай махлукьатриз хас тир лишан я. Аллагьдикай ﷻ халкьнавайдан ерийралди лагьана виже къведач).
- Аллагь, куь Рабби, гьахьтинди я. Адалай, вири затIарин Халикьдилай гъейри, ибадат авуниз лайихлу са касни авач. Адаз ибадат ая (Адан Сад тирвал кьабулна)! Ам – вири затIарин Арха я.
- Ам вилералди аквазвач (и дуьньяда Аллагь вилералди акун мумкин туш), амма Адаз аквазва вилер. Ам – хъсанвал Ийизвайди, Хабардарди (вири затIарикай) я.
- (Лагь абуруз, Мугьаммад:) «Гьакъикъатда, квез куь Раббидин патай делилар атана. Низ абур акунатIа (кьабулна ва иман гъана), ам адаз вичиз хийир я, амма вуж буьркьуь тиртIа (ва абур кьабулначтIа), ада вичиз зиян гана ва зун квез хуьзвайди туш (за анжах насигьат ийизва ва квез акьул гузва)».
- ГьакI Чна квез аятар ачухзава, абуру (имансузри ахпа) лугьудайвал: «Вуна ибур чирна (чувудривай ва я хашпарайривай)!» - ва (дугъриданни ибуралди) Чна адан (Къуръандин) гъавурда твазва чизвай инсанар.
- (Я Мугьаммад) ви Раббиди вагьйудай ви кьиле тунвайдан (Къуръандин) рекье аваз алад. Адалай гъейри ибадат авуниз лайихлу са касни авач ва бутпересриз далу це.
- Эгер Аллагьдиз кIан хьанайтIа, абуру (Адаз) садни барабар ийидачир. Чна вун абурал хуьзвайди яз авунвач ва вун абуруз арха туш. (Яни Пайгъамбардин ﷺ хиве инсанар хуьдай везифа тунвачир. Ада абуруз гьакъикъи рехъ къалурзавай, амма ам кьабулдани ва я кьабулдачни – абурун хсуси хкягъун тир).
- Абуру Аллагьдилай гъейри эверзавайбуруз (бутриз) экъуьгъунар ийимир, тахьайтIа абуру душманвиляй ва авамвиляй (вучиз лагьайтIа абуруз Аллагь чизвач) Аллагьдиз экъуьгъунар ийида. ГьакI Чна халкьарикай гьар садаз чпин крар гуьрчегарна. Ахпа (гьамишалугъ уьмуьрда) абур чпин Раббидин патав хкида ва Ада абуруз чпи авур вири крарикай лугьуда.
- Ингье абуру (Меккадин бутпересри) туьнтдиз Аллагьдал кьин кьазвай хьи, нагагь абуруз лишан атайтIа, абур гьикI хьайитIани адахъ инанмиш жеда. Лагь (абуруз, я Мугьаммад): «Гьакъикъатда, лишанар – Аллагьдив гва (Ада абур ракъурзава низ ва мус кIан хьайитIа, за лагьайтIа, анжах гьакъикъатдихъ эвер гузва). Вуч себеб яз куьне (эй, иман гъанвайбур) кьетIна хьи, эгер ам абуруз атайтIа, абур инанмиш жеда лагьана?» (Асгьабри Пайгъамбардиз ﷺ лугьузвай: «Мумкин я, абур инанмиш жеда, нагагь абуруз лишан ракъурайтIа». Аллагьди ﷻ абуруз жаваб гана хьи, абур гила инанмиш жедач лагьана (КъуртIуби)).
- Чна абурун рикIер ва вилер элкъуьрзава (гьакъикъатдихъай, ва гьавиляй абуруз ам аквазвач), гьикI хьи абур сад лагьай сеферда адахъ (Къуръандихъ) инанмиш хьанач, ва абур чпин ягъалмишвиле къекъведайвал тазва.
- Гьатта Чна абуруз малаикар ракъурнайтIани (абуруз гьикI кIанзавайтIа), ва (чпин кьенвай бубайрал чан хкунин тIалабуниз жаваб яз) кьенвайбур абурухъ галаз раханайтIани (ви, Мугьаммад, дуьзвал тестикьариз), ва Чна абурун вилик вири махлукьатар кIватIнайтIани, абур гьикI хьайитIани инанмиш жедачир, эгер Аллагьдиз кIан тахьанайтIа. Амма абурукай чIехи паюниз чизвач (а кар). (Са сеферда бутпересар Аллагьдин Расулдин ﷺ патав атана ва лагьана: «Чаз малаикар къалура ва къуй абуру вун пайгъамбар тирди шагьидвал авурай. Мад чаз цавай Ктаб авуд ва ам яхцIур малаикди гъурай; чи кьейибурукай бязибурал чан хкваш, чавай абурувай хабар кьаз жедайвал, вуна дуьз лугьузвани, я тахьайтIа табзавани!..» Идаз жаваб яз Аллагьди и аят ракъурна).
- (ГьикI Чна, Мугьаммад, и бутпересрикай ви душманар авунатIа) ГьакI Чна (виликдай) гьар са пайгъамбардиз душманар – шейтIанар – тайин авуна, инсанрикай ва чинеррикай. Абуру сада-садан кьиле тапаррин иер гафар твазвай. Эгер ви Раббидиз кIан хьанайтIа (абур инанмиш хьана), абуру акI ийидачир (гуьрчегарнавай тапарар кьиле твадачир). Абур (бутпересар) чпин тапаррихъ галаз кьилди тур,
- абурухъ (шейтIанрин футфайрихъ) галаз гьамишалугъ уьмуьрдихъ инанмиш тежезвайбурун рикIер рази жедайвал, ва абур рази хьана акъваздайвал абурал ва абуру ийизвайди (писвал) ийидайвал.
- (Лагь а бутпересриз, Мугьаммад:) «Яраб за Аллагьдилай гъейри маса къази истемишда жал (къарар акъудун патал, чакай вуж гьахъ ятIа, вуж туштIа)? Ада (Аллагьди) квез Ктаб (Къуръан) ракъурна хьи, адан гъавурда туна». Чна Ктаб (Таврат ва Инжил) гайибуруз чизва хьи, ам (Къуръан) ви Раббиди ракъурнавайди ва ада гьакъикъат авайди. Гьавиляй шак гъизвайбурукай жемир.
- Ви Раббидин Гаф кьилиз акъатна (Ада лагьай ва гаф гайи вири крар) дуьз ва адалатлувилелди! Садани Адан Гаф дегишардач. Ам – Ван Къвезвайди, Чидайди я.
- (Фикир ийин хьи,) Эгер вун (я Мугьаммад) чилел яшамиш жезвай ксарин чIехи паюниз муьтIуьгъ жез хьайитIа (чIехи пай лагьайтIа, имансузар ва авамар я), абуру вун Аллагьдин рекьелай алудда. Абур (а ягъалмиш рекьяй фидайла) анжах (бинесуз) фикиррин гуьгъуьна аваз физва, амма абур вири таб я.
- Гьакъикъатда, ви Раббидиз (виридалай) хъсандиз чизва, вуж адан рекьелай алатнаватIа ва Адаз хъсандиз чизва, вуж дуьз рекье аваз физватIа (ва гьар садаз адай эвез хъийида).
- (ТукIвадайла) Аллагьдин тIвар лагьанвай тIуьн неъ, эгер куьн Адан аятрихъ инанмиш ятIа.
- Квез вуч хьанва? Вучиз куьне Аллагьдин тIвар кьунвай тIуьн незвач? Ада (Аллагь Таалади) куьн гъавурда тунва, вуч квез къадагъа ятIа (тIуьниз ишлемишиз), эгер куьн мажбур туштIа (ам нез)? Гьакъикъатда, гзафбуру чпин кефиниз кIан хьайи герексуз мурадралди масабур ягъалмишвиле твазва (чпин фикирдалди и ва я маса затI гьалал ва я гьарам я лугьуз) чирвал авачиз (Шариатдин делилрал бинеламиш хьанвай). Гьакъикъатда, ви Раббидиз (Ада тайин авунвай) сергьятар чIурзавайбур хъсандиз чизва.
- Ачух ва чинебан (вири) гунагьар тур. Гьакъикъатда, гунагьар ийизвайбуруз, абуру къазанмишзавай (пис крарай) эвез хъийида.
- (ТукIвадайла) Аллагьдин тIвар кьун тавур (гьайвандин як) немир, вучиз лагьайтIа ам (ахьтин як тIуьниз ишлемишун) – гунагь я. Гьакъикъатда, шейтIанри чпин дустарин (бутпересрин) кьиле твазва, абуру квехъ галаз гьуьжет ийидайвал (лешер недай ихтияр ава лугьуз тестикьариз). Нагагь куьн абуруз муьтIуьгъ хьайитIа (ва гьарам гьалал я лугьуз гьисабиз хьайитIа), шаксуз, квекай (абурукай хьиз) бутпересар жеда.
КьатI ама.
