Главная

Къуръандин «аль-Маида» сура

Къуръандин «аль-Маида»  сура

Къуръандин «аль-Маида»  сура

Мергьяматлу (и дуьньяда виридаз), Регьимлу (анжах иман гъанвайбуруз эхиратда) Аллагьдин тIварцIелди.

 

  1. Эй иман гъанвайбур! Гайи гаф (Аллагьдиз ва я инсанриз) кьилиз акъуд! Квез ихтияр ава (недай) вири кIвалин гьайванар (девеяр, малар, хпер, цIегьер ва мсб), квез (и аятда идалай кьулухъ) лугьудайбур квачиз, ва гъуьрчелай гъейри (куьне) игьрамда (авайла яна кьейи). Гьакъикъатда, Аллагьди Вичиз кIандай (къарарар) тайинарзава.
  2. Эй иман гъанвайбур! Аллагьдин (диндин) ва къадагъа вацран (и вахтунда дяве ийиз) лишанар чIурмир. Къурбандин гьайван (рекьидай) ихтияр авайди, я тахьайтIа гарданра безетмишдай затIар авай (гьайван къурбанд авун патал тайин авунвайдан лишан яз тунвай) гьайванар, ва я Къадагъа КIвалин (Кябедин, гьаж ва я умра авун патал) патав къвезвай инсанар, чпин Раббидин жумартвал ва разивал жагъуриз, рекьидай ихтияр авайди гьисабмир. Куьн игьрамдай экъечIайла, квевай гъуьрч авуртIа жеда (эгер квез кIан хьайитIа). Къуй инсанрихъ авай такIанвили, квез аль-Гьарам мискIиндин патав физ манийвал авур (Худайбияда икьрар кутIунай йисуз), квев гунагь ийиз тун тавурай (абурулай кьисас къахчуз). Сада-садаз хъсан крара ва Аллагьдихъай кичIе хьуна (къадагъа крарикай кьил къакъудиз) куьмек це, амма гунагьда (писвал авуна) сада-садаз куьмек гумир. Аллагьдихъай кичIе хьухь, гьакъикъатда, Аллагьди кIеви жаза гуда (Адан эмирриз муьтIуьгъ тежезвайбуруз).
  3. Квез къадагъа я кьейи жендекар (Шариатдалди тукIун тавунвай гьайвандин як), иви (тукIвадайла авахьзавай), вакIан як ва (са масад патал) Аллагь патал тушиз тукIунвайди, гьакIни бамишарнавайди, са затIуналди яна кьенвайди, аватнавайди (кьакьан чкадилай ва кьенвай, я тахьайтIа аватнавайди, месела, къуйдиз ва ана кьенвай), ва я маса гьайванди кьенвайди, ва я вагьши гьайванди тIуьнвайди, эгер (ам рекьидалди) куьн ам (Исламдин истемишунрихъ галаз кьадайвал) тукIваз агакь тавуртIа, ва (бутар патал) къурбандар ийидай чкадал тукIурди (гьайван), ва гьакIни хьилералди фал вегьин. Ибур вири (квез къадагъа авунвай затIар тIуьн ва фал вегьин) – гунагь я. Къе кафиррин умуд атIанва (куьн элкъуьрунин) куь диндилай. Абурухъай кичIе жемир, амма Захъай кичIе хьухь (эгер куьн Заз муьтIуьгъ тахьайтIа, куь кьилел къведайдахъай кичIе хьухь)! Къе За квез куь дин акьалтIарна (Ислам диндиз талукь тир къарарар агакьарун куьтягьна) ва Жуван регьим квел эхирдалди агакьарна (квез Мекка къачудай мумкинвал гуналди ва куь дин амай вири динрилай хкажуналди), ва Зун Ислам квез дин хьунал рази я. Эгер са кас (чара авачир гьалдиз аватна) мажбур хьайитIа (гьарам тIуьн нез) гишинвиляй, вичин чIурувиляй (лезет патал) ваъ, (и дуьшуьшда ам жазадиз лайихлу жедач), Аллагь – (Вичин лукIарилай) Гъил Къачудайди, Регьим Ийидайди я хьи.
  4. Абуру вавай (я Мугьаммад) чпиз ихтияр авай крарикай хабар кьазва. Жаваб це: «Квез хъсанди ихтияр ава (михьи, такIан текъведай тIуьн). Амма Аллагьди квез чирнавай, куьне (гъуьрчехъ галаз алакъалу тир затIар) чирзавай, куьне вердишарнавай гъуьрчен гьайванри квез кьурбур (амма чпи а гъуьрч тIуьн тавур), - абур неъ, абурал Аллагьдин тIвар кьуна (гьайван гъуьрчел ракъурдайла). КичIе хьухь (къадагъаяр чIуриз) Аллагьдин, вучиз лагьайтIа, гьакъикъатда, Аллагьди гьахъ-гьсаб фад ийида.
  5. Къе квез ихтияр ава (тIуьниз ишлемишиз) хъсанди. Ктабдин инсанрин тIуьн (тайин шартIар вилив хвейила) квез ихтияр ава ва куь тIуьн абуруз ихтияр ава. Михьи иман гъанвай дишегьлияр ва квел къведалди Ктаб ракъурнавайбурукай михьи дишегьлияр (некягь авун патал квез ихтияр ава), эгер куьне абуруз некягьдин савкьват (магьар) ганватIа, ва квез абурал эвленмиш жез кIанзаватIа, амма (абур) явавал ва я ашна паб хьиз (ишлемишиз кIанзавачтIа). Амма иман хиве кьун тавурбурун крар гьаваянбур жеда. (Нагагь ам имансуз яз кьейитIа), Гьамишалугъ уьмуьрда адаз зарар жеда.
  6. Эй иман гъанвайбур! Куьн капI ийиз гьазур хьайила (ва квев дастамаз гвачиз хьайитIа), чин, кьуьнтерал кьван гъилер (абурни кваз) чуьхуьх, кьиливай кьежей гъил гуьцI ва кIвачер кIегьебрал кьван (абурни кваз) чуьхуьх. Амма эгер (куьне капI авуна кIанзавай вахтунда) куьн чIехи мурдарвилин гьалда аваз хьайитIа, михьи хьухь (беден тамамдиз чуьхвена – гъусулдин яд илична). Нагагь куьн азарлу ятIа (ва яд ишлемишиз жезвачтIа) ва я рекье аватIа – ва квекай са кас къециз экъечIнаватIа, я тахьайтIа куьн дишегьлийриз мукьва хьанватIа (месин алакъаяр авуналди) – ва квез яд жагъаначтIа (гъвечIи ва я чIехи дастамаз къачун патал), михьи накьвадалди таямум ая, (михьиз) чинивай ва гъилеривай (кьуьнтерал кьван, абурни кваз) ам гуьцIна. (И аятда санлай михьивал къачунин пуд жуьредикай лугьузва: гъвечIи дастамаздикай (вуду), тамам дастамаздикай (гъусл) ва кьуру михьивиликай (таямум). И михьивилерихъ галаз алакъалу тир Шариатдин къараррикай галай-галайвал Исламдин ихтияррин (фикъгьдин) ктабра кхьенва). Аллагьди (квез ферз авунва михьивал куь уьмуьр) четинарун патал ваъ, амма Адаз куьн михьи ийиз ва Вичин регьим квел эхирдалди агакьариз кIанзава, куьне шукур ийидайвал (Адаз, квез Ада ганвай няметрай).
  7. Аллагьди квез авунвай регьим рикIел хуьх (ва им сифте нубатда дин Ислам я) ва Ада квехъ галаз кутIуннавай икьрар, куьне лагьайла: «Чна яб гузва ва муьтIуьгъ жезва». Аллагьдихъай кичIе хьухь, гьакъикъатда, Аллагьдиз виридакай хабар ава (куь) къене (чуьнуьхнавай).
  8. Эй иман гъанвайбур! Аллагь патал дурумлу хьухь (маса инсанрин ихтиярар хуьнин карда) ва адалатлувилелди (ва терефкарвал тийиз) шагьидвал ая. Къуй (тайин тир) инсанар такIан хьуни куьн адалатсузвилихъ (абурун патахъай) ракъур тавурай. Адалатлу хьухь (дустарихъ галазни, душманрихъ галазни), ам Аллагьдихъай кичIе хьуниз мукьва я хьи. (Къуръандиз баян гузвайбуру кхьизва хьи, адалатлу хьунин эмир мусурманди вири инсанрихъ галаз ийизвай рафтарвилериз, садни хкат тавуна, раиж жезва – иман гъанвайбурухъ ва имансузрихъ, дустарихъ ва душманрихъ). Аллагьдин (эмирар кьиле тухун тавунихъай ва къадагъаяр чIурунихъай) кичIе хьухь, гьакъикъатда, Аллагь – куьне (чинеба ва я ачухдиз) ийизвай вири крарикай Чизвайди я.
  9. Аллагьди (Вичел) иман гъайибурун ва хъсан крар авурбурун (гунагьрилай) гъил къачуда ва зурба суваб (Женнет ва адан лезетар) гуда лагьана, гаф гана.
  10. Ни иман гъаначтIа ва Чи лишанар инкар авунатIа, - абур жегьеннемэгьлияр я.
  11. Эй иман гъанвайбур! Аллагьди квез авур регьим рикIел хуьх, инсанри (бутпересри) чпин гъилералди квез писвал ийиз алахъайла (куьн терг ийиз кIанз), амма Ада (Аллагьди) абурун гъилер квелай алудна. (Исламдин сифте йисара бутпересриз мусурманрин винел артухвал авай, гьавиляй абур гьамиша мусурманриз зарар гуз, абур рекьиз ва абурун мал-девлет къакъудиз алахъзавай. Аллагь Таалади мусурманар мягькемаруналди ва абурун къуват артухаруналди, бутпересрив чпин фикирар кьилиз акъудиз тунач. ГьакI, и аятда Аллагьди ﷻ мусурманрин рикIел абуруз авур мергьяматлувал хкизва, абуруз Аллагьдихъай кичIе хьун эмирзава ва абур Исламда яшамиш жез, садахъайни кичIе тежедайвал ва анжах Адак умуд кутадайвал истемишзава). Аллагьдихъай кичIе хьухь ва къуй иман гъанвайбуру Аллагьдик умуд кутурай (анжах Адавай хъсанвал гуз ва писвиликай азад ийиз жезва хьи)!
  12. Гьакъикъатда, Аллагьди Исраилан несилривай гаф къачуна (абуру Адалай гъейри садазни ибадат ийидач лагьай ва Адан вири эмирар тамамарда лагьай). Чна абурукай цIикьвед регьбер хкяна (цIикьвед тухумдикай гьар садан кьиле). Аллагьди лагьана (абуруз): «За гьикI хьайитIани квез куьмек гуда. Эгер куьне (тамамдиз) капI ийиз ва закат гуз хьайитIа, зи пайгъамбаррихъ инанмиш хьайитIа, абуруз куьмек гайитIа ва Аллагьдив хъсан бурж вугайтIа (Аллагьдин рекье мал-девлет харж ийиз), За куь гунагьрилай гъил къачуда ва куьн (Женнетдин) Багълариз ракъурда, чпин кIаникай вацIар авахьзавай. Амма адалай кьулухъ квекай вуж имансуз хьайитIа, ам дуьз рекьелай алатда».
  13. Абуру гайи гаф чIурунай, Чна абур лянетламишна (Чи регьимдикай магьрум авуна) ва абурун рикIерикай къванер хьтинбур авуна (инсафсуз ва насигьатарни аятар кьабул тийидай). Абуру (Аллагьдин) гафар (ва аятар, чпе Аллагьдин Пайгъамбардикай ﷺ лагьанвай ва гьакIни абуруз тамамариз четин жедай везифаяр авай аятар) чIуру патахъ дегишарна, абурун чкаяр дегишаруналди. Абуру чпиз насигьат авурдакай са пай рикIелай алудна (Тавратдин са пай, бязи эмирар кьилиз акъуд хъийин тийиз). Вун (я Мугьаммад) идалай кьулухъни абурун хаинвилихъ (ва гайи гаф чIурунихъ галаз) дуьшуьш жеда, абурукай са тIимилбур квачиз. Амма вуна абурулай гъил къачу (ва абуруз жаза гумир) ва мергьяматлувал къалура, гьакъикъатда, Аллагьдиз хъсан крар ийизвайбур кIанзавайди я (ва абуруз сувабар гуда).
  14. ИкI лагьайбурулай: «Чун хашпараяр я» Чна гаф къачуна (абур Аллагьдихъ ва вири пайгъамбаррихъ инанмиш жеда лагьана, Мугьаммадни ﷺ кваз). Абуруз (Исадин Инжилдай) насигьат авурдакай (чIехи) пай абурун рикIелай алатна. А чIавуз Чна абурун арада душманвал ва такIанвал туна (садаз-сад ва ам давам жеда) Дувандин йикъал кьван. А вахтунда (а кичIе жедай юкъуз) Аллагьди абуру авур вири крарикай (гьихьтин гунагьар авунатIа) лугьуда.   

 

КьатI ама.

 

«Калям шариф» (Къуръандин манайрин таржума) ктабдай. 

2026-02-01 (Шаабан 1447 г) №2.


Жуван меслят жуваз тур!

Куьне фикир гайиди яни, маса инсандиз меслят гуз гьикьван регьят кар ятIа? Я тахьайтIа жуван фикир лугьуз, ада вуч авун ва я тавун лазим тиртIа, гьатта вавай хабар кьун тавунваз хьайитIани? Кар чарадан уьмуьрдиз талукь тирла, чакай на лугьуди психологар ва я арифдарар жезва ва вуч ийидатIа, дуьз...


Шейх Желил бубадикай кьисаяр

Вучиз чай хъваначир?   Шейх Желилаз, мугьмандиз ша лугьуз, гзаф теклифдай тир. Тlвар за кьадач, амма са касди Желилаз мугьмандиз ша лагьанай. Мугьмандиз фидайла, шейх Желилан суьрсет вичин гьебеда (чанта) жедай тир. Кlвализ фенмазди вичив гвай паярни фад-фад акъуддай. Ша лагьай чкадиз ам фидай...


Сура аль-А`раф (Манийвилер)

эвел алатай нумрайра   Фиръавана лагьана: «Куьне зи ихтияр авачиз адал иман гъанани? Гьакъикъатда, ибур – чинебан чIуру къасатар я куьне (Мусадихъ галаз икьрар хьана) уьлкведа (Египетда) фикир авунвай, анай адан агьалияр чукурдайвал. Амма мукьвара квез чир жеда (и кардай квез...


Эдебият

Мугьаммад ﷺ ашкар Я Аллагь, за авур ният Ля илягьа илляЛлагь, Кьабула ам тирла мурад Ля илягьа илляЛлагь.   Я Аллагь, зун гьатна рекье Жуван вилел акун Кябе. Капl кьабула а Ви кlвале Ля илягьа илляЛлагь.   Вибур я хьи чилер, цавар. Вири алем, ракъар, варцар. Ваз...


Алукьзавай Рамазан варз мубаракрай!

Дагъустандин Муфтий, шейх Агьмад эфендиди вири мусурманриз алукьзавай азиз Рамазан варз мубаракна.   «Гьуьрметлу мусурман стхаярни вахар! Шукур хьурай Аллагьдиз ﷻ чаз Рамазан варз савкьват яз гайи. Ам гунагьрилай гъил къачузвай ва Халикьдин ﷻ патай берекатар къвезвай вахт я. Рамазан...