Къуръандин «ан-Нисаъ» («Дишегьлияр») сура
Къуръандин «ан-Нисаъ» («Дишегьлияр») сура
эвел алатай нумрайра
- Нагагь абур (гъуьлни паб) гьакI ятIани чара хьайитIа, Аллагьди абурукай гьар сад девлетлу ийида (абур сад-садахъ муьгьтеж тежедай тегьерда) Вичин девлетдикай. Аллагь – Виридакай Хабар Авайди, Чизвайди я.
- 131. Цавара авай вири затIар ва чилел алай вири затIар Аллагьдинбур я. Квел къведалди авай Ктаб гайибуруз ва гьакIни квез Чна веси авуна, квез (анжах) Аллагьдихъай кичIе жедайвал. Эгер куьн инанмиш тахьайтIа (гьикI авуртIани Сад Тир Агъадиз квевай са зарарни гуз жедач, вучиз лагьайтIа), цавара авай вири затIар ва чилел алай вири затIар Аллагьдинбур я. Аллагь – Им са касдихъни ва са затIунихъни Муьгьтеж Туширди, Тарифдиз лайихлуди я.
- 132. Цавара авай вири шейэр ва чилел алай вири шейэр Аллагьдинбур я. Аллагь Куьмек Ийидайди хьиз чаз бес я!
- 133. Нагагь Адаз кIан хьайитIа, эй инсанар, Ада куьн хутахда (терг ийида) ва гъида (яратмишда) масабур. Аллагьдилай и кар алакьда хьи!
- 134. Низ и дуьньяда пишкешар кIанзаватIа (ва трофеяр патал дяведиз физватIа), (адаз чир хьурай хьи), пишкеш (ва эвез хъувун) и дуьньядинни, эхиратдинни – Аллагьдив гва хьи. Аллагь – Ван Къвезвайди, Аквазвайди я.
- 135. Эй, иман гъанвайбур! Аллагьдин вилик шагьидвал ийидайла адалатлувал (ва гьакъикъат) кIевиз яхъ, гьатта ам (шагьидвал) квез ва я куь диде-бубадиз, ва я куь мукьвабуруз акси жез хьайитIани. КIантIа ам (куьне шагьидвал ийизвай кас) девлетлу ва я кесиб хьурай – Аллагьди абурун кьведан къайгъуни чIугвада. Гьавиляй, адалатлувилелай элкъвена, куь кефиниз кIандайвал ийимир. Эгер куьне чIурувилихъди дегишарайтIа (дуьзвал) ва я (шагьидвал) ийидач лагьайтIа, рикIел хуьх хьи, гьакъикъатда, Аллагь – куьне ийизвай вири крарикай Хабардар я (ва Ада а кардай квез эвез хъийида).
- 136. Эй, иман гъанвайбур! (КIевиз) Инанмиш хьухь Аллагьдихъ (И гафариз са шумуд жуьре баян гузва: 1) «Эй, иман гъанвайбур! Куь иманда дурумлу ва кIеви хьухь!» 2) «Эй делилар чин тийиз, гъавурдик квачиз иман гъанвайбур! Ислам гьакъикъат тирдан делилар чира!» 3) «Эй, иман гъанвайбур! Исламдин эмиррихъ вири куьлуь-шуьлуьярни кваз инанмиш хьухь!» Маса баянарни ава), Адан Пайгъамбардихъ ва Ктабдихъ, Ада Вичин Пайгъамбардиз ракъурнавай ва Ада виликдай ракъурай Ктабрихъ. Вуж Аллагьдихъ, Адан малаикрихъ, Адан Ктабрихъ, Адан пайгъамбаррихъ ва Дувандин йикъахъ инанмиш туштIа, ам, гьакъикъатда, дерин ягъалмишвиле гьатна.
- 137. Гьакъикъатда, (виликдай) инанмиш хьайибур, ахпа имансуз хьайибур, ахпа мад инанмиш хьайибур, адалай кьулухъ мад имансуз хьайибур, ахпа чпин имансузвал артухарайбур – абурулай Аллагьди гъил къачудач ва дуьз рекье аваз тухудач. (Бязи алимри и аят мунафикьрикай ракъурнава лугьуз гьисабзава, муькуьбуру – ана ихтилат чувудрикай физва лугьузва. Абур Мусадихъ инанмиш хьана, ахпа данадиз ибадат авурла абурукай муртадар хьана, ахпа Мусадин вилик абуру туба авуна, ахпа Иса кьабул тавуна, диндилай алатна, адалай кьулухъ Мугьаммад ﷺ кьабул тавуна, абуру чпин имансузвал артухарна. Кьвед лагьай фикир атI-ТIабариди виниз кьуна).
- 138. (Я Мугьаммад) Мунафикьар азаб гудай жазадин хабардалди шад ая.
- 139. (Мунафикьар) Чпи иман гъанвайбурун паталай мукьва дустар яз имансузар кьазвай. Яраб абуру лайихвал жагъурзава жал абурувай (имансузриз ам авач ва хьунни мумкин туш)?! Гьакъикъатда, вири лайихвал Аллагьдинди я!
- 140. Ада (Аллагь Таалади) квез (и) Ктабда аваз ракъурнава, абуру Аллагьдин аятар кьабул тийизвайвал ва абурукай хъуьруьнар ийизвайвал ван хьайила, абурухъ галаз санал ацукь тийидайвал, та абур (инкарвал ва хъуьруьнар туна) маса ихтилатдал элячIдалди. (Вучиз лагьайтIа) ТахьайтIа (абурун гафар дуьз туширди субут ийидай ва я а межлисдай экъечIдай мумкинвал аваз, куьне акI тавуртIа), куьн абуруз ухшар жеда. Гьакъикъатда, Аллагьди вири мунафикьар ва кафирар санал Жегьеннемда кIватIда.
- 141. (Мунафикьар абур я хьи) Абур вил алаз акъвазнава (ва килигзава) квез вуч жедатIа (куьн гъалиб жедани ва я магълуб жедани). Нагагь Аллагьди квез (эй, иман гъанвайбур) гъалибвал гайитIа, абуру (трофейрикай пай къачун патал) лугьузва: «Чун квехъ галачирни кьван?» Эгер агалкьун имансузриз хьайитIа, абуру (мунафикьри) лугьузва (абуруз): «Чаз квел гъалибвал къачудай мумкинвал авачирни мегер (амма чна а кар авунач)?! Чна куьн иман гъанвайбурукай хвеначни кьван?!» Аллагьди куь патахъай къарар акъудда (эй, инсанар) Дувандин юкъуз. Аллагьди са чIавузни имансузриз иман гъанвайбурун винел (акьалтIай) гъалибвал гудач!
- 142. Гьакъикъатда, мунафикьар Аллагь алдатмишиз алахънава, амма Ада акI ийида хьи, абур чеб алдатмишнаваз жеда. (Мунафикьри винел патай чеб иман гъанвайбуру хьиз тухузва, амма рикIера чинеба имансузвал хуьзва. Эхь, и уьмуьрда абур иман гъанвайбур яз гьисабзава, анжах къведай уьмуьрда абур гьамишалугъ ва азаб гудай жазади гуьзлемишзава). КпIунал акъваздайла абуру а кар кагьулдиз ва инсанриз къалурун патал ийизва. Абуру Аллагь лап тIимил рикIел гъизва. (Абур кпIунал кагьулдаказ акъваззава ва жемятдин кпIуна рикI гвачиз иштиракзава, вучиз лагьайтIа кпIунай суваб жеда лагьана, абуру умуд ийизвач ва ам тавунай жазани гуьзлемишзавач. Абуруз виридалайни заланбур – экуьнин ва йифен кпIар я. Экв малум хьайи вахтунда абуруз ксуз кIан жезва, няниз геж капI четин я йикъан къене кIватI хьанвай юргъунвиляй. Абуру къайгъу чIугвазвайди Аллагьдин разивал хьун туш, инсанри абурукай ийизвай фикир я, гьавиляй кьилди авайла абуру Аллагь лап тIимил рикIел гъизва, ибадат лагьайтIа, къалурун патал ийизва, инсанри абур иман гъанвайбур яз гьисабдайвал).
- 143. Абуру чабалмишзава абурун арада (имандин ва имансузвилин). Абур (акатзавач) я ибурук (иман гъанвайбурук), я ибурук (мушрикрик). Аллагьди рекьелай алудайдаз вавай рехъ жагъуриз жедач (гьакъикъатдихъ тухузвай).
- 144. Эй, иман гъанвайбур! Квез (мукьва) дустар яз иман гъанвайбурун паталай имансузар кьамир (ам мунафикьриз хас тир лишан я, гьакI хьайила абуруз ухшар жемир). Яраб квез Аллагьдиз ачух делил гъиз кIанзава жал гьа квез акси яз?!
- 145. Гьакъикъатда, мунафикьар Жегьеннемдин кIане жеда ва ваз абуруз куьмекчи жагъидач (абур Жегьеннемдин цIувай хуьз жедай)!
- 146. (Рекьидалди) Туба авурбур ва дуьз хъхьайбур, Аллагьдин (дин) кIевиз кьунвайбур ва вичин дин (ва ибадат анжах) Аллагь патал ва рикIин сидкьидай авунвайбур квачиз. Абур иман гъанвайбурухъ галаз санал жеда. Аллагьди иман гъанвайбуруз зурба суваб гуда.
- 147. Аллагьди квез вучиз жаза гуда, эгер куьне шукур авуртIа ва иман гъайитIа? Аллагь – Разивал Ийидайди, Чидайди я.
- 148. Аллагьдиз кIандайди туш пис гафар ван акъудна лугьудайла, нихъ галаз адалатсузвилелди эгечIнатIа, гьадалай гъейри. (Аллагь Тааладиз кIандайди туш, са кас кьулухъай рахадайла, масадан намусдик хкIадайла ва адакай пис рахадайла, ахьтин инсандилай гъейри, низ зулум авунатIа ва нихъ галаз адалатсузвилелди эгечIнатIа – адаз ихтияр ава вичин рикI тIарайдаз акси яз дуьа ийидай ва адакай пис рахадай, гьакIни адаз акси яз куьмек тIалабдай, вичиз авур вири рикIин тIарвилерикай галай-галайвал ахъайиз. Ибн Аббаса лугьудай: «Аятдин мана ам я хьи, Аллагь Тааладиз кIанзавайди туш са касди масадаз акси яз дуьа ийидайла, нагагь инсандиз гужар авунвачтIа ва адахъ галаз адалатсузвилелди эгечIнавачтIа»). Аллагь – Ван Къведайди, Чидайди я.
- 149. Хъсан крар квевай ачухдизни чинебани жеда, я тахьайтIа пис крарилай гъил къачуз, Аллагь – гунагьар Михьдайди, Къудратлуди я хьи.
- 150. Аллагьдихъ ва Адан пайгъамбаррихъ инанмиш туширбуруз, гьакъикъатда, Аллагьдихъ инанмиш хьун Адан пайгъамбаррихъ (инанмиш хьунихъай) чара ийиз кIанзава. Абуру лугьузва: «Чун садбурухъ (пайгъамбаррихъ) инанмиш я ва масабурухъ инанмиш туш», - ва абуруз (куфр ва иман) (галкIурдай) рехъ жагъуриз кIанзава.
- 151. Абур (ахьтин инсанар) гьакъикъатда имансузар я. Чна имансузриз абур алчахардай жаза гьазурнава. (И аят анжах бязи пайгъамбаррихъ инанмиш тир ва масабурухъ инанмиш тушир чувудрикайни хашпересрикай ракъурнава. Амма абур вири Мугьаммадахъ ﷺ инанмиш тушир ва Аллагь Таалади абур са Пайгъамбардихъ инанмиш тахьайвиляй абурун дин вири санлай кьабулнач).
- 152. Вуж Аллагьдихъ ва Адан пайгъамбаррихъ инанмиш хьанатIа, абурун арада тафават тван тийиз (садбур кьабулиз муькуьбур кьабул тийиз), Ада абурун лайихвилиз килигайвал сувабар гуда. Аллагь – Гъил Къачудайди, Регьим Ийидайди я.
- 153. Ктаб ракъурнавайбуру вавай тIалабзава вуна абуруз цавай Ктаб ракъурдайвал. Мусадивай абуру генани гзаф тIалабзавай – абуру лагьана: «Чаз Аллагь ачухдиз къалура». Абурун адалатсузвиляй абур цIайлапанди яна. Ахпа абуру (ибадат ийидай затI яз) дана къачуна, абуруз (Аллагь Сад ва Къудратлу тирвилин) делил гайидалай кьулухъ, амма Чна (абурулай) а кардай гъил къачуна ва Мусадиз (абурун винел) ачух тир гьукум гана.
- 154. Чна абурун винел дагъ хкажна абурухъ галаз кутIунай икьрардай (ва абуру ам чIурай). Чна абуруз лагьана: «Гьахь варариз (Иерусалимдин) саждада аваз». Чна абуруз гьакIни эмирна: «Киш йикъан къадагъа чIурмир (а юкъуз балугъар кьамир)!» Чна абурувай кIеви гаф къачуна (абуру и эмирар кьиле тухуда лагьана).
КьатI ама.