Къуръандин «аль-Бакъара» сура
Къуръандин «аль-Бакъара» сура
эвел алатай нумарайра
136. (Эй иман гъанвайбур!) Лагь (квез иудаизмдихъ ва я хашпересвилихъ эверзавайбуруз): «Чун инанмиш хьанва Аллагьдихъ ва гьакIни чаз ракъурнавай (Къуръанда) вири затIарихъ ва Ибрагьимаз, Исмаилаз, Исгьакъаз, Якъубаз ва адан хтулриз (чувудрин цIикьвед несилдин хилериз) ракъурнавай затIарихъ, Мусадизни Исадиз ганвайбурухъ (Тавратни Инжил), ва Раббиди пайгъамбарриз ганвай (вири) затIарихъ. (Садбурун пайгъамбарвилихъ инанмиш жезвай ва масабур инкар ийизвай чувудрилайни хашпересрилай тафаватлу яз) Чна абурун (Аллагьдин пайгъамбаррин) арада тафават твазвач ва Адаз садаз (вири пайгъамбарар ракъурнавай Аллагьдиз) чун муьтIуьгъ я».
137. Эгер абур (чувударни хашпересар) куьн инанмиш хьайи затIарихъ инанмиш хьайитIа, а чIавуз абур дуьз рекьел жеда. Амма нагагь (инанмиш) жедач лагьайтIа, абур (Аллагьдихъ галаз) женг чIугвазвайбурукай жеда. Ваз Аллагь бес я, Ам – Ван Къвезвайди, Чизвайди я.
138. (Эй иман гъанвайбур! Ктабар ракъурнавайбуруз лагь: «Чаз чун куь имандин ранг янавайбурукай хьана кIанзавач. Чаз важиблу я) Аллагьди ганвай иман (вичелди Ада чун къейд авунвай ва адан ранг янавай)! Нелай алакьда (Ада чаз ганвай) имандин иервилелди Аллагьдилай артух жез? (Анжах) Адаз чна ибадат ийизва».
139. Лагь (Мугьаммад, чеб Аллагьдиз кIанзава лугьуз тестикьарзавай чувудриз): «Яраб куьне чахъ галаз Аллагьдикай гьуьжетар ийида жал (квез чизвайла ва куьн рази тирла), Ам чи Рабби ва куь Рабби яз хьайила (чун вири Адан лукIар я. Ам вири халкьариз сад хьиз мукьва я ва Вагьйу ракъурун хамунин рангунилай ва я халкьдилай аслу туш). Чаз чи крар ва квез куь крар, ва чи рикIер Адан вилик михьи я».
140. (Эй Ктабар ракъурнавайбур!) Яраб куьне Ибрагьим, Исмаил, Исгьакъ, Якъуб ва адан хтулар чувудар ва я хашпересар тир лугьуда жал? Лагь (абуруз, я Мугьаммад): «Низ чизва (гьакъикъат) – квез, я тахьайтIа Аллагьдиз?! Аллагьдин патай (вичив гвай) шагьидвал чуьнуьхзавай касдилай гзаф пис кас вуж жеда кьван?! Куьне ийизвай крарикай са затIни Аллагьдихъай чуьнуьх хьанвач».
141. А жемятар алатай вахтара авай. Абуруз – чпи къазанмишайди (лайихлу хьайиди) ва квез – куьне къазанмишайди. Абуру авур крарикай квевай хабар кьадач.
142. Ахмакьри хабар кьада (капI ийидайла мусурманар аль-Акъса мискIиндин паталай Кябедихъ элкъуьнал тажуб яз): «Абур виликдай элкъвезвай кьибледихъай масанихъ элкъуьниз абур куь мажбурна?» Жаваб це (абуруз, я Мугьаммад): «РагъэкъечIдай ва рагъакIидай патар Аллагьдинбур я (ва анжах Ада къарар акъудзава гьи патахъ элкъвена капI ийидатIа). Вичиз кIан хьайиди (Исламдин) дуьз рекьел эцигзава».
143. (Эй мусурманар!) Ва гьакIни Чна квекай юкьван дережадин («Юкьван дережадин» гафар ина виридалайни хъсан лагьай манада ганва», Ибн Касир) жемят авуна, куьн вири инсаният патал шагьидар жедайвал ва Пайгъамбарди лагьайтIа, куьн патал шагьидвал ийидайвал. Чна кьибле тайин авуна, анихъ вун (я Мугьаммад) элкъвезвай (сифте, амма ахпа а пад дегишарна), анжах а кар патал хьи, Пайгъамбардин гуьгъуьна аваз физвайбур кьулухъ элкъвезвайбурувай (имандикай кьулухъ хьана) тафаватлу авун патал. Им (кьибле дегишарун) Аллагьди дуьз рекьел эцигайбурулай гъейри (Вичин эмиррин арифдарвилин гъавурда акьунин пай гуналди), амайбуруз виридаз (лап) четин кар хьана. Аллагьди куь иман къиметсуз ийидач (яни – сифте авай кьибледихъ элкъвена куьне авур кпIар). Гьакъикъатда, Аллагьди Гъил къачуда (ва Вичин лукIарин суваб квадардач) ва Мергьямат ийида (иман гъанвайбуруз).
144. (Я Пайгъамбар!) Чаз аквазва, гьикI вуна чин цавухъ элкъуьрзаватIа (капI ийидайла элкъведай пад Кябедихъ элкъуьрун патал вил алаз) ва Чна вун гьар гьикI хьайитIани Кьибледихъ элкъуьрда ва вун адал рази жеда. Чин (капI ийидайла) аль-Гьарам мискIин галай патахъ элкъуьра. (Эй иман гъанвайбур!) Куьн гьина аваз хьайитIани (капI ийидайла) чин ам галай патахъ элкъуьра. Гьакъикъатда, Ктаб ганвайбуруз (чувудрикай ва хашпересрикай) чизва хьи (кьибле дегишарун) – им абурун Раббидин патай гьакъикъат я (вучиз лагьайтIа абуруз чизвай хьи, Аллагьдин Расул ﷺ - им вичикай абурун ктабра лагьанвай пайгъамбар я ва ада дуьз тушир крар буйругъдач). Абуру ийизвай са карни абурувай Аллагьдихъай чуьнуьхиз жедач.
145. (Я Мугьаммад) Гьихьтин лишан (Кябе гьакъикъи кьибле тирдакай) Ктаб ганвайбуруз вуна гъайитIани, шаксуз, абур гьикI хьайитIани ви кьибледихъ элкъведач ва вун абурун кьибледихъни элкъведач. (Чувудризни хашпересриз чпиз-чеб такIан хьуниз килигна) Абурукай садни муькуьбурун кьибледихъ элкъведач. (Я Мугьаммад! Вахъ элкъвена вири ви умматдиз лугьузва) Нагагь ваз чирвал атайдалай кьулухъ (Ислам – гьакъикъи дин, Кябе – кьибле я лагьай), вуна абурун кефиниз кIан хьайи герексуз мурадар кьилиз акъудиз хьайитIа, вун адалатсузбурукай сад жеда.
146. Чна Ктаб гайибуруз (Абдуллагь ибн Салам хьтин иман гъанвайбуруз) ам (Мугьаммад) чизва (Тавратда адакай тамамдиз лагьанвай гафарай) чпин рухваяр чизвайди хьиз (адан пайгъамбарвилел шак гъизвач). (Умара Абдуллагь ибн Саламавай хабар кьуна: «Ваз Мугьаммад ви хва чир жезвайди хьиз гьасятда чир хьанайни?» Ада жаваб гана: «Эхь, гьатта адалайни артух! Цаварал алай ихтибардиз лайихлуда (Жибрила) чилел алай ихтибардиз лайихлудаз (Мугьаммадаз) вагьйу гъана ва гьакI адакай заз чир хьана. Зи хциз талукь яз лагьайтIа, заз адан дидеди вуч авунатIа чидач» (КъуртIуби). Амма, гьакъикъатда, абурукай бязибуру (Ислам кьабул тийиз кIевиз акъвазнавайбуру) чиз-чиз гьакъикъат чуьнуьхзава.
147. (Я Мугьаммад!) Гьакъикъат (вуна амал ийизвай) – ви Раббидин патай (атанва). Шак гъизвайбурун арада жемир гьа.
148. Гьар са умматдиз (капI ийидайла) абур элкъвезвай пад (кьибле) ава. Хъсан крара (квел къведалди авайбурулай) вилик акатиз алахъ! Куьн гьина аваз хьайитIани, Аллагьди (квел чан хкида ва) куьн санал кIватIда. Гьакъикъатда, Аллагьдилай вири алакьда.
149. Гьинай вун (я Мугьаммад) экъечIайтIани (рекьиз), чин аль-Гьарам мискIин галай патахъ элкъуьра (капI ийидайла). Им, шаксуз, ви Раббидин патай гьакъикъат я. Куьне ийизвай са карни Аллагьдихъай чуьнуьх жедач.
150. Гьинай вун экъечIайтIани, чин (кпIуна) аль-Гьарам мискIин галай патахъ элкъуьра. Куьн (эй иман гъанвайбур) гьина аваз хьайитIани, чинар ам галай патахъ элкъуьра, инсанриз квез акси яз делилар тежедайвал, амма абурукай адалатсузбуру (гьикI хьайитIани) чпин терсвиляй квехъ галаз гьуьжетар ийида. Абурухъай кичIе жемир, амма Захъай кичIе хьухь! (Им герек я) За куьн патал Зи регьим эхирдал кьван кьилиз акъуддайвал ва (ам себеб яз) куьн дуьз рекье аваз фидайвал.
151. (Чна квез гзаф кьадар гьар жуьредин няметар гайиди хьиз) Чна куь патав квекай (эй инсанар) Пайгъамбар ракъурна. Ада квез Чи аятар кIелзава, куьн (ширкдикай ва маса гунагьрикай) михьзава, квез Ктаб ва арифдарвал (Сунна, гьакIни гьалал ва гьарам) чирзава. ГьакIни ада квез чин тийизвай затIар чирзава.
152. Зун рикIел гъваш (жезмай кьван гзаф) ва Зани куьн рикIелай алуддач (яни куь ибадат кьабулда ва эхиратда пишкеш гуда). Заз шукур ая (За квез гайи вири няметрай) ва квез авур хъсанвал чир тежедайбурукай жемир.
153. Эй иман гъанвайбур! (Аллагьдивай) Куьмек жагъура сабур авуналди ва кпIуналди. Гьакъикъатда, Аллагь (Адан куьмек) – сабурлубурухъ гала.
154. Аллагьдин рекье телеф хьайибуруз кьенвайбур лугьумир. (И аятар Бадрдин патав кьиле фейи женгина телеф хьайи мусурманрикай ракъурнавай. Им мусурманринни кафиррин арада хьайи сад лагьай дяве тир ва абурун шагьидвилин кьиникьикай хабар гудайла, инсанри лугьуз хьана: «и кас кьена, а кас кьена…» А чIавуз Аллагь Таалади шагьидар кьенва лугьун къадагъа ийидай аят ракъурна). Абурал чан ала, амма (абурун уьмуьр бедендихъ галах алакъалу тахьуниз килигна) куьне (ам) гьиссзавач.
155. Чна куьн гьар гьикI хьайитIани са гьихьтин ятIани хатавилелди (Чна куьн чпикай хуьзвай бедбахтвилерихъ галаз гекъигайла гъвечIи тир), гишинвилелди, мал-девлет, (квез мукьва тир) й (кьиналди) ва емишар (терг хьана) тIимил хьуналди ахтармишда (куьне сабур ийидатIа акун патал). Шад ая (я Мугьаммад) сабурлубур (Женнетдалди).
156. (Сабурлубур – абур) А ксар я хьи, чпин кьилел бедбахтвал атайла лугьудай: «Инна лиллагьи ва инна илайгьи ражиун» («Гьакъикъатда, чун Аллагьдин лукIар я ва чун Адан патав хъфида»).
157. Абур – чпиз абурун Раббидин патай разивал (багъишламишун) ва регьим ганвайбур я ва абур дуьз рекье аваз физва (вучиз лагьайтIа четинвилера абуру муьтIуьгъвал ва разивал къалурзава).
158. Гьакъикъатда, (Меккада авай) Сафа ва Марва (кIунтIар) – Аллагьдин (диндин) лишанрикай я. Ни КIвалел (Кябедал) гьаж ва я умра авуртIа, адаз гунагь авач (бутпересрин тапан инанмишвилериз килиг тавуна), эгер ам абурун арада къекъвейтIа. Амма ни алава яз хъсанвал авуртIа (адаз Аллагьди ам хъсанвилелди эвез хъийида), вучиз лагьайтIа Аллагь – Хъсанвал Чир Жедайди, Чидайди я.
159. Гьакъикъатда, ни Чна ракъурай делилар (Мугьаммадан ﷺ пайгъамбарвилин гьакъикъатдикай) ва дуьз рехъ чуьнуьхиз хьайитIа, Чна абур (вири) инсанриз Ктабда ачухайдалай кьулухъ – абур Аллагьди лянетламишда ва лянет ийизвайбуру лянетламишда.
КьатI ама.
