Бахтунин чинебан къайда
«Саляту-н-нарият» - им Мугьаммад Пайгъамбардиз ﷺ салават гъунин виридалайни фазилатлу ва багьа жуьрейрикай сад я.
Араб чIала «ан-Нар» гафунихъ «цIай» лугьудай мана ава, яни «Саляту-н-нарият» - им цIу хьиз фад таъсир ийидай, фад агакьдай салават лагьай чIал жезва. Магърибдин (Марокко) инсанри Пайгъамбардиз ﷺ ихьтин салават мукьвал-мукьвал ишлемишдай. Абуру ам чпел са четин кар гьалтайла ва я Аллагьдивай ﷻ тIалабдай са кар хьайила 4444 сеферда тикрардай. ГьакIни адаз «Саляту-т-тафрижият», яни бедбахтвилера четинвилер кьезиларзавай («фарраджа» - кьезилар авун) салават лугьудай.
Адаз мадни «Саляту-ль-КъуртIубият» лугьузва. Аль-КъуртIуби – им машгьур муфассир (Къуръандиз баянар гузвайди) Абу Абдаллагь Мугьаммад ибн Абу Бакр ибн Фарх аль-Ансари аль-Гьазраджи аль-Андалуси аль-КъуртIуби я (Гьижрадин 671- йисуз кечмиш хьана). И салаватдин гьакъиндай ада лагьанва: «Вичин са гьихьтин ятIани кIвалах туькIвена ва я вич са гьихьтин ятIани бедбахтвиликай хвена кIанзавай касди талукь ниятдалди къуй 4444 сеферда и салават кIелрай ва Мугьаммад Пайгъамбардин ﷺ куьмекдалди (адаз тавассул авуналди) Аллагьдивай ﷻ тIалабрай – гьа вахтунда Аллагь Таалади адан ниятдиз килигна, вилик эцигнавай кар кьилиз акъудун патал куьмек ракъурда».
Ада мадни къейд ийизва: «Ни и салават гьар юкъуз 41 ва я 100 сеферда кIелайтIа, Халикьди ﷻ адаз адан вири четинвилер гьялун регьятарда. Ада ам гьар са зарардикай хуьда ва вири крара регьятвал гуда. Аллагь Таалади ﷻ адан руьгьдиз нур гуда, адан ризкьи артухарда, адаз хийирдин къапу ачухда, гъиле гьукум гьатайла адан чIалаз килигда, вахтунин бедбахтвилерикай, кашакай ва кесибвиликай ам хуьда. Аллагь Таалади гьар са касдив адаз гьуьрмет ийиз тада ва гьич садани адан тIалабуниз «ваъ» лугьудач.
Чна винидихъ лагьай вири и крар и салават акъваз тавуна кIел тавунмаз кьилиз акъатдач.
Шейх Мугьаммад ат-Тунисиди лагьана: «Ни и салават гьар юкъуз 11 сеферда кIелайтIа, адан кьадар-кьисмет вичелай гуьгъуьниз чиляй набататар акъудзавай цавай къвазвай марф хьтинди жеда». ГьакIни лугьуда хьи, и салават Аллагь Тааладин хазинайрин хазина я, адан куьлегарни ам кIелуна ава. А хазинаярни и салават акъваз тавуна кIелзавай Аллагьдин ﷻ лукIариз ахъа жеда.
Мадни и салават залан азардик квайда сагъ хъхьунин ниятдалди кIелда.
Гьи касдиз хьайитIани и салават кьилди ва я маса ксарихъ галаз санал Шариатди ихтияр ганвай крар кьилиз акъудунин ният аваз ва я хьанвай, гьакIни хъжезмай бедбахтвилерикай хуьн патал кIелдай ихтияр ава.
