Главная

«Хъсанвал акъваз хьана кIандач!»

«Хъсанвал акъваз хьана кIандач!»

Играми газет кIелзавайбур, къе заз вичикай менфят авай са кьиса квез ахъайиз кIанзава. Ада гьатта къван хьтин рикIизни эсер ийида.

 

Вич хъсан, асуллу хизандай тир Руслана дуьшуьшдай гьалтай фадлай чидай Маратаз вичиз авай месэлайрикай лагьана. ГьакIни ада абурукай вичин мукьвабуруз лугьуз кIанзавач лагьана, вичин четинвилер гьабурун хиве тун тавун патал.

Кар ана ава хьи, Руслан гзаф пул буржлу хьанвай. Гьевеслу къугъунрихъ авай вичин зайифвиляй, ам гзаф кьадар пул кумукьна. Гада гъавурда авай хьи, са юкъуз вичивай ам процентарни алаз къахчудайди, вахт физвай хьи, амма акьван пул адаз авачир.

Арадал атанвай гьал Русланаз рехъ жагъин тийидайди, гьялиз тежедайди хьиз аквазвай. «Абур гьахьтин инсанар я! Абуру зун секиндиз тадайди туш, гьатта чандикайни магьрум авун мумкин я…» - лугьунар ийизвай ада.

Вири гафариз яб гана, Марат са тIимил вахтунда хиялрик акатна. Ахпа, Русланан къуьнуьз кап яна, лагьана: «Заз пул авазва. Са кар патал кIватIайди тир. Амма, аквазвайвал, ваз ам гзаф герекзава. За ваз пул гуда».

Русланан шадвилихъ и кьил а кьил авачир.

Гьа йикъалай кьве варз алатна. Вири и вахтунда абур сад-садахъ галаз раханач.

Са тIимил пул кIватIна, Русланаз буржунин са пай вахкуз кIанзавай. Маратаз зенг авуна, амма ада телефон кьазвачир. Мад зенг хъувуна. Телефондай явашдиз дишегьлидин сес ван хьана: «Алло. Зун Маратан паб я. Ам са вацран вилик кечмиш хьана».

Ван хьайи гафари серсер авур Руслан гьасятда вичиз чизвай кIвализ фена – дугъриданни вич кьиникьдикай къутармишай касдин хизандиз текелиф ийиз.

КилигайтIа, гьа кьве варз вилик вичикди рекьидай азар квай Марат нубатдин сеферда сагъар хъувун патал маса уьлкведиз физ гьазур хьанвай ва адаз куьмекни лап тIимил жезвай. Дустунин кьилел атай кар акурла, ада вичин кьисмет масакIа гьялун кьетIна.

Вилерилай накъвар физ и кьиса ахъайдайла, Маратан папа лагьана: «Адан уьмуьрдани гьадаз ухшар дуьшуьш хьана ва а чIавуз ам гьа и саягъда вичин мектебдин дустуни къутармишнай. Куь сад-садал гьалтайдалай кьулухъ кIвализ хтайла, ада лагьана: «Аллагьди ﷻ заз куьмек гана ва и хъсанвал акъваз хьана кIандач», ва ваз куьмек гуз кIанз вичин къене патай са вуч ятIани юзана лагьана». И гафарин ван хьайила, Руслан фалужди ягъайди хьиз, вуч ийидатIа чин тийиз авай, дустунин папа сакIани пул къахчузвачир ва гъуьлуьн веси кьилиз акъудуналди, кIевелай ам вахкун тавун буйругъна.

Руслан вич-вичел хквен тийиз гьеле гзаф вахт хьана. Адан кьиле гьамиша ихьтин фикир элкъвезвай: «Дугъриданни, заз куьмек гайиди Халикь ﷻ я». Фикиррик акатнавай вич гьикI кафедиз фенатIа ва ана лап дуьшуьшдай гьикI Марат гьалтнатIа, адан рикIел хтана.

Вичиз акьван мукьва тушир касди авур кардин акьалтIай намуслувиляй еке къалабулух акатай Руслана, вич адан патав Аллагьди ﷻ ракъурнавайди ва гьикьван вич диндихъай яргъа авайтIа ва Халикьди ﷻ Вичин махлукьатар гьикI хуьзватIа аннамишна.

Гьа йикъалай адан дуьнья элкъвена. Гьевеслу къугъунрал ам мад къугъун хъувунач. Вири бурж кIватI хъувуна, ада пул мергьяматлу фондуниз ракъурна, кьакуник азарлу аял сагъар хъувун патал – хъсанвал акъваз хьана кIанзавачир хьи.

Ша чнани жезмай кьван гзаф хъсан крар ийин, чи играмибур! Гьа къенин йикъалай гатIумна гьакI инихъ-анихъ килигин – белки чи куьмек герек са кас ава жеди. Куьмек гун – еринда са шейни истемиш тийиз ва са затIунани вил авачиз. Куьмек гун ва вуна гайи куьмек рикIелай алудун – гьа чIавуз Аллагь ﷻ (эгер Адаз кIан хьайитIа) чалай рази жеда. Чаз мад вуч кIанзава кьван, чи азизбур, уьмуьрда виридалайни важиблуди – Халикьдин ﷻ разивал къазанмишун я эхир.

Квез ислягьвал ва хъсанвилер хьурай, чи газет кIелзавай гзаф багьабур!

 

 

 

Наира Магьмудова

 

2026-08-01 (Сафар 1448 г.) №8.


Дастамаз къачудайла дуьаяр кlелун

Суал: Дуьз рекьелай алатнавай са бязибуру лугьузва хьи, дастамаз къачудайла (гъилер, кIвачер чуьхуьдайла) дуьаяр кIелун бид’а я, гьавиляй абур кIелдай ихтияр авач. И гафар дуьзбур яни?   Жаваб: Ваъ, дуьзбур туш. Дуьа гьина хьайитIани ва мус хьайитIани ийидай ихтияр ава, анжах...


Угъри Аллагьди ﷻ лянетламишзава

Газет кlелзвай играми стхаярни вахар, къе чун угъривиликай рахада. Ам Исламда къанни сад лагьай чlехи гунагь я. Угъри инсанриз ва Аллагьдиз ﷻ такlан кас я, ам халкьдин виляй аватзава ва Шариатдини адаз пис жаза гузва, гьавиляй мусурманар а гунагьдивай яргъа хьун лазим я.   Ислам динди...


КапI тавун къиямат я!

Вилер ахъайиз кIанзавачир…генани къарагъна чин­гъил чуьхуьдай ашкъи авачир. «Бррр…яд къайиди я эхир!» ­ ФатIимадин и карни рикIел хтана ва ам генани яргъандик алчуд хъхьана.   «Къе гьяд югъ я. Мектебдизни физвайди туш, гьавиляй яргъалди ксайтIа...


Исламда зурба дишегьлияр

Къенин юкъуз дишегьлидин гуьрчегвал рекламада ишлемишун - им дишегьлияр маса гайидай, абурал хъуьрейдай жезва.    Алай девирдин рагъ акIидай патан медениятди (культура) дишегьли гуя вири патарихъай азад ийизва. Амма а мусурман тушир халкьарин ниятар михьибур туш, чахъ абуруз къимет...


СУАЛ-ЖАВАБ

КапI авурдалай кьулухъ бязибуру кьилелай гъил алтадзава ва са вуч ятIани кIелзава. Ам Шариатда авай кIвалах яни? Ферз тир капI авурдалай кьулухъ кьилин чIараривай гъил гвягъун Сунна (Пайгъамбардин ﷺ рехъ) я. Анас бин Малика лагьана: «КапI авурдалай кьулухъ Пайгъамбарди ﷺ гъил кьиливай...