Главная

«Хъсанвал акъваз хьана кIандач!»

«Хъсанвал акъваз хьана кIандач!»

Играми газет кIелзавайбур, къе заз вичикай менфят авай са кьиса квез ахъайиз кIанзава. Ада гьатта къван хьтин рикIизни эсер ийида.

 

Вич хъсан, асуллу хизандай тир Руслана дуьшуьшдай гьалтай фадлай чидай Маратаз вичиз авай месэлайрикай лагьана. ГьакIни ада абурукай вичин мукьвабуруз лугьуз кIанзавач лагьана, вичин четинвилер гьабурун хиве тун тавун патал.

Кар ана ава хьи, Руслан гзаф пул буржлу хьанвай. Гьевеслу къугъунрихъ авай вичин зайифвиляй, ам гзаф кьадар пул кумукьна. Гада гъавурда авай хьи, са юкъуз вичивай ам процентарни алаз къахчудайди, вахт физвай хьи, амма акьван пул адаз авачир.

Арадал атанвай гьал Русланаз рехъ жагъин тийидайди, гьялиз тежедайди хьиз аквазвай. «Абур гьахьтин инсанар я! Абуру зун секиндиз тадайди туш, гьатта чандикайни магьрум авун мумкин я…» - лугьунар ийизвай ада.

Вири гафариз яб гана, Марат са тIимил вахтунда хиялрик акатна. Ахпа, Русланан къуьнуьз кап яна, лагьана: «Заз пул авазва. Са кар патал кIватIайди тир. Амма, аквазвайвал, ваз ам гзаф герекзава. За ваз пул гуда».

Русланан шадвилихъ и кьил а кьил авачир.

Гьа йикъалай кьве варз алатна. Вири и вахтунда абур сад-садахъ галаз раханач.

Са тIимил пул кIватIна, Русланаз буржунин са пай вахкуз кIанзавай. Маратаз зенг авуна, амма ада телефон кьазвачир. Мад зенг хъувуна. Телефондай явашдиз дишегьлидин сес ван хьана: «Алло. Зун Маратан паб я. Ам са вацран вилик кечмиш хьана».

Ван хьайи гафари серсер авур Руслан гьасятда вичиз чизвай кIвализ фена – дугъриданни вич кьиникьдикай къутармишай касдин хизандиз текелиф ийиз.

КилигайтIа, гьа кьве варз вилик вичикди рекьидай азар квай Марат нубатдин сеферда сагъар хъувун патал маса уьлкведиз физ гьазур хьанвай ва адаз куьмекни лап тIимил жезвай. Дустунин кьилел атай кар акурла, ада вичин кьисмет масакIа гьялун кьетIна.

Вилерилай накъвар физ и кьиса ахъайдайла, Маратан папа лагьана: «Адан уьмуьрдани гьадаз ухшар дуьшуьш хьана ва а чIавуз ам гьа и саягъда вичин мектебдин дустуни къутармишнай. Куь сад-садал гьалтайдалай кьулухъ кIвализ хтайла, ада лагьана: «Аллагьди ﷻ заз куьмек гана ва и хъсанвал акъваз хьана кIандач», ва ваз куьмек гуз кIанз вичин къене патай са вуч ятIани юзана лагьана». И гафарин ван хьайила, Руслан фалужди ягъайди хьиз, вуч ийидатIа чин тийиз авай, дустунин папа сакIани пул къахчузвачир ва гъуьлуьн веси кьилиз акъудуналди, кIевелай ам вахкун тавун буйругъна.

Руслан вич-вичел хквен тийиз гьеле гзаф вахт хьана. Адан кьиле гьамиша ихьтин фикир элкъвезвай: «Дугъриданни, заз куьмек гайиди Халикь ﷻ я». Фикиррик акатнавай вич гьикI кафедиз фенатIа ва ана лап дуьшуьшдай гьикI Марат гьалтнатIа, адан рикIел хтана.

Вичиз акьван мукьва тушир касди авур кардин акьалтIай намуслувиляй еке къалабулух акатай Руслана, вич адан патав Аллагьди ﷻ ракъурнавайди ва гьикьван вич диндихъай яргъа авайтIа ва Халикьди ﷻ Вичин махлукьатар гьикI хуьзватIа аннамишна.

Гьа йикъалай адан дуьнья элкъвена. Гьевеслу къугъунрал ам мад къугъун хъувунач. Вири бурж кIватI хъувуна, ада пул мергьяматлу фондуниз ракъурна, кьакуник азарлу аял сагъар хъувун патал – хъсанвал акъваз хьана кIанзавачир хьи.

Ша чнани жезмай кьван гзаф хъсан крар ийин, чи играмибур! Гьа къенин йикъалай гатIумна гьакI инихъ-анихъ килигин – белки чи куьмек герек са кас ава жеди. Куьмек гун – еринда са шейни истемиш тийиз ва са затIунани вил авачиз. Куьмек гун ва вуна гайи куьмек рикIелай алудун – гьа чIавуз Аллагь ﷻ (эгер Адаз кIан хьайитIа) чалай рази жеда. Чаз мад вуч кIанзава кьван, чи азизбур, уьмуьрда виридалайни важиблуди – Халикьдин ﷻ разивал къазанмишун я эхир.

Квез ислягьвал ва хъсанвилер хьурай, чи газет кIелзавай гзаф багьабур!

 

 

 

Наира Магьмудова

 

2026-07-01 (Мугьаррам 1448 г.) №7.


Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Абу Бакран тIвар кьурла Умар шехьзава   Садра Умар алай чкадал инсанар Абу Бакракай рахаз хьана. Умара лагьана: «Заз зи вири крар Абу Бакран уьмуьрдай са йикъахъни са йифехъ дегишарнайтIа кIандай. Йифиз талукь яз лагьайтIа – им Пайгъамбардихъ ﷺ галаз чуьнуьх хьун патал Савр...


Ички зиян я

Чехир, ички. Дегь девиррани и шейэр гьазуриз ва ишлемишиз чизвай. Эгер тарихдиз вил вегьейтIа, жуьреба-жуьре набатат-рикай, емишрикай пиводиз ухшар шей чи эрадал къведалди са шумуд агъзур йис вилик Египетда, Месопотамияда, Китайда, Мексикада гьазурзавай.   Чи эрадал къведалди ирид агъзур йис...


Женнетдин няметар

1. Аль-Мугъира бин Шу`бади агакьарайвал, Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Са сеферда Мусади вичин Раббидивай ﷻ хабар кьуна: «Женнетда авай инсанрикай виридалайни агъада авай гьал низ жеда?»   Ада жаваб гана: «Ам Женнетдин вири агьалияр Женнетдиз фейидалай кьулухъ атай...


Дуьнья кlан хьунин мусибат

Инсанар ва чинерар, Къуръанда лугьузвайвал, Аллагьди ﷻ анжах Вичиз ибадат авун патал халкьнава. Анжах абур и дуьньяди алдатмишарзава. Малум тирвал, дуьнья кlан хьайи касдиз эхират такlан жезва, ада гьалал-гьарам лугьун тавуна дуьньядин девлет къазанмишзава ва Халикьдивай ﷻ яргъа...


Зулумдалди эменни къазанмишун

Ислам динда къад лагьай чlехи гунагь – зулумдалди эменни къазанмишун я (цlекlуьд лагьай чlехи гунагь – им дяведа душманривай вахчунвай эменнидикай (трофей) чуьнуьхун я. Ам зулумдалди эменни къазанмишунин жуьрейрикай сад хьуниз килигна чна а кьве чlехи гунагьдизни талукь яз са макъала...