Инсанрихъ галаз кьадардилай артух рахуникай авай зарар
Квез чир хьухь хьи, хелвет – им рикI инсанрихъ вердиш хьун кьабул тавун я, гьатта абурун арада авайлани.
Инсанривай кьил къакъудун (узлат) – им гьукуматдин инсанривай, абуруз пулунин жигьетдай авай девлетар къачунин чалишмишвал тавунин рекьелди яргъа хьун ва гьакIни кIевиз акъвазна диндарвал (вара) вилив хуьнин шартIуналди нефсинин эрзиманривай ва кIеви гьевесривай яргъа хьун я.
Аллагьдин Расулдилай ﷺ агакьарна: «Сагъ-саламатвал хелветвиле ава, бедбахтвал лагьайтIа – кьве инсандин арада. Къуй куь беденар инсанрихъ галаз хьурай, рикIер – Аллагьдихъ ﷻ галаз». ГьакIни ада лагьана: «Заз Аллагьдихъ ﷻ галаз санал жедай махсус вахт ава, а вахтуна я Аллагьдиз ﷻ мукьва малаикдиз, я ракъурнавай пайгъамбардиз чка авач». Лугьузва хьи, гьа им хелветдин вахт я.
Чир хьухь, ибадатдин ширинвал жагъуриз жедач а касдивай, нин рикI инсанрихъ кIевиз вердиш хьана, гзаф вахт абурухъ галаз акъудзаватIа. Пис эхирдин хатавал а касдиз ава, низ дуьнья кьадардилай артух кIанзаватIа. Зулумкардихъ галаз дуствал хкягъай кас динда дуьз рекьел жеда лагьана умуд авач. Инсанрин разивал жагъурзавай касдиз тек-бир Аллагь Тааладин разивал жагъида.
ЛукI патал виридалайни менфятлу крар: гьамиша кисна акъвазун; кIвале хьун; инсанрикай кьил къакъудун, амма такабурвилин ва вичи-вич виниз кьунин себебдалди ваъ, жув инсанрин арада хьуниз лайих тушиз гьисабна ва абуруз пехъи кицIи гудай хьтин зиян гун мумкин тирди инанмиш яз.
Инсанрихъ галаз алакъа авайла садавайни вич гунагьдикай хуьз тежедайдан патахъай шак авач. Гьатта эгер инсандивай вичин мез гунагьдивай хуьз хьайитIани, адаз гьар гьикI хьайитIани гунагь гафарин ван къведа. Яб гузвайди лагьайтIа, гунагьда лугьузвайдан шерик жезва.
Ахъайзава хьи, Жунайд аль-Багъдадиди лугьудай: «Низ вичин дин саламатвиле, беден - секинвиле амукьна кIанзаватIа, къуй инсанрикай кьил къакъудрай. Чи девир – им акьуллу инсан кичIевили, къайгъуди ва пашманвили кьазвай девир я, вичиз хелветвал хкягъай инсандилай гъейри».
