Главная

Хъсан амалрин иеси хьухь!

Хъсан амалрин иеси хьухь!

Яшлу хьайла, артух жеда нукьсанар,

Аламат туш, я гьакъикъат, инсанар.

Тахьуй кьуьзек акьул кьиляй акъатай,

Амай тIалриз жагъур жеда дарманар.

 

Хъсан кар я, тахт къакъатайла,

Винедавай вахт къакъатайла.

Халкьди гьуьрмет хъийиз хьайитIа,

Ваз чим гайи част къакъатайла.

 

Яман кар я ажуз хьунухь инсандиз,

Яш хьайила, ужуз акун хизандиз.

Чир хьухь, туькьуьл няметдин пай кьуьзуьвал,

Вунани геж дадмишдайди хъсандиз.

 

Кьуьд — имтигьан, вахкуз тазвай муьгьлет я,

Вахкуз тахьай касдиз азаб, хифет я.

Мекь, гишинвал уьзуьррин диб, вири я,

Завалрикай хиласиз хьун зегьмет я.

 

Ярх хьайидаз гьалчиз кьуьлер гудайди,

Кайиди мад цIай хъиягъиз кудайди.

Тай я, анжах пехъи, къудуз ничхирдин,

Чан аламаз паяр ийиз гудайди.

 

Чидач кьисмет жедатIа вун, ахкун заз,

ЧIулав леке агъ — ширедив асун заз.

Зун инсанриз хвеш багъишиз атай тир,

Кьисмет хьана сефил баяд лугьун заз.

 

Лугьудач вич сефигь касди дили я,

Ришветчиди, иви хъваз ваз зили я,

Амма къимет дуьз гудай халкь, мез ава,

Гъетери хьиз ада табдач — михьи я.

 

Элкъвена мад хкведай туш жаванвал,

Я багъишай чандиз къуват, кIубанвал.

Уьмуьрдин цIиг агатзава явашдиз,

Кьабулиз таз дав, саврухар, пашманвал.

“Дуьньядин хан зун я” — лугьуз хьайибур,

ГъвечIи халкьар, чIал къакъудна, кайибур,

Сурун кьилихъ къванни кьисмет тахьуй куь,

Таза сурар, хажалатар гъайибур.

 

КIус ризкьидихъ чIал дегишмир миллетдин,

КIвал кьисмет жеч руьгьсуз хьайдаз Женнетдин,

Ирс, адетар хуьх бубайрин датIана,

Несилри къай гун тийирвал нифретдин.

 

КукIурзава гузвай орден пенжекдик,

Паяр кутаз адан руьгьдин хуьрекдик,

Лишан патал чIехи гьуьрмет авунин,

Хъсан кар я, кьабулайтIа Фелекди.

 

Несил кIанда бубайрин тIвар гьуьндуьр ийир,

Халкь абаддай нурлу рекьер туькIуьр ийир.

Куьз я несил бубайрин кар эвез тийир,

Агалкьунар чIулавариз уьмуьр ийир?

 

Йисар рамиз, физва инсан мад вилик,

Артух ийиз гьам тежриба, гьам билик.

Эвез ийиз хьайи жамал камалдал,

Хъфидайла са пай гафар таз рикIик.

 

Алукьна йис, чин ахъайна тарихдин,

Чизвач чинра югъ жедатIа тарифдин.

Хъсанвилихъ умуд кутаз физва чун,

ЦIийи йисан цIийивилихъ дарих тир.

 

Тажуб я зун, икьван куьруь уьмуьрда

Хьайилани вич тахтуна, гьуьндуьрда.

Писвилин рехъ куьз тIушуниз аватIа,

Бягьсина жез къанихвилин уьзуьрда.

 

Атай рекьяй хъфин хас туш ничхирдиз,

Гъуьрч тIуьр чка элкъуьрзавай пехирдиз.

Амма инсан, кIвалин гьайван хъфида,

Атай рекьяй, гел тун патал лепирдин.

 

Хъуртариз

Бул хьунивай хъуртар чилел,

Гьатда элдин юрфар чиле.

Хъуртар алаз гуьлчименрал,

Безетмиш жен гатфар рикIе?

 

Ада гузвай пехир гьикI хьуй?

Чиркин тирбур эмир гьикI хьуй?

Гузва кали тIуш хъуртариз,

Къайгъударсуз касдин рикI куй.

 

КIватI жез абур къе сув хьанва,

Хчалдайдахъ са жув хьанва.

Туьд ялта куда хьи гатуз.

Акурбурун пер, лув ханва.

 

ТIул хъуртарив кьацIур ийиз,

Уьзуьррин юрд гьазур ийиз.

Бед кар ийиз гьикI атуй гъил,

Ният, фикир какур ийиз?

 

Халкь кьулухъ физ, авам хьайтIа,

Гьа и тегьер давам хьайтIа,

Дуьнья жеда хъуртарин муг,

Чил хуьз жеда, низам хьайтIа.

 

Дерт, гъам катда муъмин-чилел,

Далдам, зуьрне хьайла гъенел.

Гъимир чилел леке, тагъма,

Чил, диде хьиз, хуьх лап эфзел.

 

КицIин къилих кьур ампадиз

Икьи хурха эхъвезвайда, барцIак хьиз,

Патанбуруз къалурзава вич пак хьиз.

Мукьув физ жеч, вилик чав квай кицIин хьиз,

Кьаз алахъда, къвез гуьгъуьниз, кулак хьиз.

 

Руьгь чиркиндаз гьатна гьукум-чIехивал,

Сумбатдиз хьиз хас тир мециз векъивал.

ЖаллатIди хьиз тухузва лап тахтунал,

Галукьзавач адахъ я дав, мекьивал?

 

Далу ганва девдиз девлет хчалдай,

Чакъалрини лув кутунва акьалтIай.

Файда авач авуникай шикаят,

Михьзава худ девдин гьекьер дасмалдай.

 

Аквадач жал аватай югъ тахтунай,

Эцигдайвал нукьтIа адан вахтунал?

Девдин кIвачиз мез гуз ава бед ампа,

КIараб кьванни гурай лугьуз бахтунай.

 

Вафалу тир кIеретI дустар хьанва жем,

Нивай гила кутаз хьурай абурук тIем?

ЧIавун рекьяй физва файтун ван алаз,

Амадагри шад сеферда кутаз дем.

 

Вяде къведа тахтунай дев аватдай,

Садикь дустар нифрет хъийиз къакъатдай.

ЦIийи регьбер ацукьайла тахтуна,

Белки, ампад къарар вегьин къуватдай?..

 

 

Мукаил Агьмедов

2026-07-01 (Мугьаррам 1448 г.) №7.


Рекье авайла суннатар авун герек яни?

Суал: Са бязибуру сеферда (рекье) авайла суннат-кпIар тавуртIани жеда лугьуз тестикьарзава. Ибур дуьз гафар яни?   Жаваб: Ваъ, дуьз гафар туш. АкI лугьузвайбур чеб Шариатдикай хабар авачирбур я. Абурун гафар кьуд мазгьабдикай гьич садавни кьадайбур туш. Кьуд мазгьабдани а кпIар авун суннат...


Зулумдалди эменни къазанмишун

Ислам динда къад лагьай чlехи гунагь – зулумдалди эменни къазанмишун я (цlекlуьд лагьай чlехи гунагь – им дяведа душманривай вахчунвай эменнидикай (трофей) чуьнуьхун я. Ам зулумдалди эменни къазанмишунин жуьрейрикай сад хьуниз килигна чна а кьве чlехи гунагьдизни талукь яз са макъала...


Итимдин далу

Заз, папаз хьиз, гъуьл кIвалахдал хкаж жедай ва агалкьунар жедай шартIар арадал гъиз кIанзава. Им хизандин сергьятра мумкин яни? Я тахьайтIа итим кIвалахдин рекьяй хкаж хьун анжах адан къилихдилай ва хсуси ерийрилай аслу яни? Бес гьа «далу» гьикI хьана кьван?   Алимдин...


Женнетдин няметар

1. Аль-Мугъира бин Шу`бади агакьарайвал, Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Са сеферда Мусади вичин Раббидивай ﷻ хабар кьуна: «Женнетда авай инсанрикай виридалайни агъада авай гьал низ жеда?»   Ада жаваб гана: «Ам Женнетдин вири агьалияр Женнетдиз фейидалай кьулухъ атай...


Руьгь гьамга хьиз михьибур…

Лагьанач лугьумир!   Санал акъудиз бахчада йикъарни-йифер, Дустар хьанва къаргъаярни лифер. Гьа тегьерда дустар жезва кицIни кац, Шадвал ийиз, сада-садав вугуз пац. Алахъзавай масадан фу яванриз, И кар чешне туш са бязи инсанриз. *** Пеше кьунач, закай хьанач гъуьрчехъан, Алава яз,...