Главная

Хъсан амалрин иеси хьухь!

Хъсан амалрин иеси хьухь!

Яшлу хьайла, артух жеда нукьсанар,

Аламат туш, я гьакъикъат, инсанар.

Тахьуй кьуьзек акьул кьиляй акъатай,

Амай тIалриз жагъур жеда дарманар.

 

Хъсан кар я, тахт къакъатайла,

Винедавай вахт къакъатайла.

Халкьди гьуьрмет хъийиз хьайитIа,

Ваз чим гайи част къакъатайла.

 

Яман кар я ажуз хьунухь инсандиз,

Яш хьайила, ужуз акун хизандиз.

Чир хьухь, туькьуьл няметдин пай кьуьзуьвал,

Вунани геж дадмишдайди хъсандиз.

 

Кьуьд — имтигьан, вахкуз тазвай муьгьлет я,

Вахкуз тахьай касдиз азаб, хифет я.

Мекь, гишинвал уьзуьррин диб, вири я,

Завалрикай хиласиз хьун зегьмет я.

 

Ярх хьайидаз гьалчиз кьуьлер гудайди,

Кайиди мад цIай хъиягъиз кудайди.

Тай я, анжах пехъи, къудуз ничхирдин,

Чан аламаз паяр ийиз гудайди.

 

Чидач кьисмет жедатIа вун, ахкун заз,

ЧIулав леке агъ — ширедив асун заз.

Зун инсанриз хвеш багъишиз атай тир,

Кьисмет хьана сефил баяд лугьун заз.

 

Лугьудач вич сефигь касди дили я,

Ришветчиди, иви хъваз ваз зили я,

Амма къимет дуьз гудай халкь, мез ава,

Гъетери хьиз ада табдач — михьи я.

 

Элкъвена мад хкведай туш жаванвал,

Я багъишай чандиз къуват, кIубанвал.

Уьмуьрдин цIиг агатзава явашдиз,

Кьабулиз таз дав, саврухар, пашманвал.

“Дуьньядин хан зун я” — лугьуз хьайибур,

ГъвечIи халкьар, чIал къакъудна, кайибур,

Сурун кьилихъ къванни кьисмет тахьуй куь,

Таза сурар, хажалатар гъайибур.

 

КIус ризкьидихъ чIал дегишмир миллетдин,

КIвал кьисмет жеч руьгьсуз хьайдаз Женнетдин,

Ирс, адетар хуьх бубайрин датIана,

Несилри къай гун тийирвал нифретдин.

 

КукIурзава гузвай орден пенжекдик,

Паяр кутаз адан руьгьдин хуьрекдик,

Лишан патал чIехи гьуьрмет авунин,

Хъсан кар я, кьабулайтIа Фелекди.

 

Несил кIанда бубайрин тIвар гьуьндуьр ийир,

Халкь абаддай нурлу рекьер туькIуьр ийир.

Куьз я несил бубайрин кар эвез тийир,

Агалкьунар чIулавариз уьмуьр ийир?

 

Йисар рамиз, физва инсан мад вилик,

Артух ийиз гьам тежриба, гьам билик.

Эвез ийиз хьайи жамал камалдал,

Хъфидайла са пай гафар таз рикIик.

 

Алукьна йис, чин ахъайна тарихдин,

Чизвач чинра югъ жедатIа тарифдин.

Хъсанвилихъ умуд кутаз физва чун,

ЦIийи йисан цIийивилихъ дарих тир.

 

Тажуб я зун, икьван куьруь уьмуьрда

Хьайилани вич тахтуна, гьуьндуьрда.

Писвилин рехъ куьз тIушуниз аватIа,

Бягьсина жез къанихвилин уьзуьрда.

 

Атай рекьяй хъфин хас туш ничхирдиз,

Гъуьрч тIуьр чка элкъуьрзавай пехирдиз.

Амма инсан, кIвалин гьайван хъфида,

Атай рекьяй, гел тун патал лепирдин.

 

Хъуртариз

Бул хьунивай хъуртар чилел,

Гьатда элдин юрфар чиле.

Хъуртар алаз гуьлчименрал,

Безетмиш жен гатфар рикIе?

 

Ада гузвай пехир гьикI хьуй?

Чиркин тирбур эмир гьикI хьуй?

Гузва кали тIуш хъуртариз,

Къайгъударсуз касдин рикI куй.

 

КIватI жез абур къе сув хьанва,

Хчалдайдахъ са жув хьанва.

Туьд ялта куда хьи гатуз.

Акурбурун пер, лув ханва.

 

ТIул хъуртарив кьацIур ийиз,

Уьзуьррин юрд гьазур ийиз.

Бед кар ийиз гьикI атуй гъил,

Ният, фикир какур ийиз?

 

Халкь кьулухъ физ, авам хьайтIа,

Гьа и тегьер давам хьайтIа,

Дуьнья жеда хъуртарин муг,

Чил хуьз жеда, низам хьайтIа.

 

Дерт, гъам катда муъмин-чилел,

Далдам, зуьрне хьайла гъенел.

Гъимир чилел леке, тагъма,

Чил, диде хьиз, хуьх лап эфзел.

 

КицIин къилих кьур ампадиз

Икьи хурха эхъвезвайда, барцIак хьиз,

Патанбуруз къалурзава вич пак хьиз.

Мукьув физ жеч, вилик чав квай кицIин хьиз,

Кьаз алахъда, къвез гуьгъуьниз, кулак хьиз.

 

Руьгь чиркиндаз гьатна гьукум-чIехивал,

Сумбатдиз хьиз хас тир мециз векъивал.

ЖаллатIди хьиз тухузва лап тахтунал,

Галукьзавач адахъ я дав, мекьивал?

 

Далу ганва девдиз девлет хчалдай,

Чакъалрини лув кутунва акьалтIай.

Файда авач авуникай шикаят,

Михьзава худ девдин гьекьер дасмалдай.

 

Аквадач жал аватай югъ тахтунай,

Эцигдайвал нукьтIа адан вахтунал?

Девдин кIвачиз мез гуз ава бед ампа,

КIараб кьванни гурай лугьуз бахтунай.

 

Вафалу тир кIеретI дустар хьанва жем,

Нивай гила кутаз хьурай абурук тIем?

ЧIавун рекьяй физва файтун ван алаз,

Амадагри шад сеферда кутаз дем.

 

Вяде къведа тахтунай дев аватдай,

Садикь дустар нифрет хъийиз къакъатдай.

ЦIийи регьбер ацукьайла тахтуна,

Белки, ампад къарар вегьин къуватдай?..

 

 

Мукаил Агьмедов

2026-03-01 (Рамадан 1447 г.) №3.


Иманди дуьзвал истемишзава

Эвел алатай нумрада   Эгер куьн бизнесмен ятIа, жувавай хабар яхъ: квез гьихьтин ниятдалди куь мал-девлет артухариз кIанзава? Мусурманриз хийир гудай крариз харж авунин ниятдалди? Муьгьтежбуруз, етимриз, кесиб хизанриз куьмек гун патал? Куьне куь пул мусурманрин игьтияжриз харж...


Аялдиз тIуьн ва тербия гун

Али бин Абу ТIалиба лугьудай: «Аялдиз дидедин некIедилай берекатлу ва менфятлу нек авач». Нек гьасил хьун ва акъатун патал хилбадин жевгьерди ва я гьалимади хъсан таъсир ийизва, амма мукьвал-мукьвал хилба ишлемишуни некIедин дад дегишарун ва аялдин къен ракъурун мумкин я.   Йикъа...


ФитIр закатдин важиблувал

Закату-ль-ФитIр – сагь гьар са мусурманди, Рамазан вацра сивер хуьн-техуьнилай аслу тушиз гузвай ферз тир садакьа я. Умаран хва Абдуллагьа Пайгъамбардин ﷺ гьадис ахъайна: «Мусурманрин арадай итим ва дишегьли, азадди ва лукI талагьна, Рамазан вацра закату-ль-ФитIр гун гьар са инсандиз...


Сура аль-А`раф (Манийвилер)

эвел алатай нумрайра   Муса фейила (Синай дагъдиз), адан халкьди (самаритянвидин меслятдалди) чпин безекрикай (цIурурна) му-у ийиз гьарайдай жунгав авуна (ва адаз ибадат ийиз гатIумна). Абуруз аквазвачирни кьван, ам чпихъ галаз рахан тийизвайди ва абур (дуьз) рекьел эциг тийизвайди?! Абуру ам...


Хъсанди писдал дегишармир!

Инсан гьамиша хкягъун мажбур жезва ва амни гьамиша хъсандан ва писдан, гьалалдин ва гьарамдин арада туш. Гзаф вахтара чна лап агъада авайдан ва лап вини дережада авайдан арада хкязава: регьят ва вердиш тирдан ва адалай чIехи мана авайдан.   Къуръанда Аллагьди ﷻ кьетIен регьим багъишнавай...