Аллагьди ﷻ хуьрай чи халкь!
Аллагьди ﷻ хуьрай чи халкь!
Ваз рагьмет хьурай езне
Абур, намус квахьна михьиз,
Къаст авуна Мегьамедаз.
Ам куь хуьруьн кьегьал тир хьи.
Гьахьтин кар кьаз Мегъамедаз.
Хуьруьн жемят са хизан я,
Бубайрилай чара хайи.
Чарадазни тийидай кар.
Авуна хьи Мегьамедаз.
Квез баркалла ганатlа яраб,
Жегьил сура туна лугьуз.
Квез гьич регъуь хьанатlа яраб,
Хизан ясдик кутуна лугьуз.
Квелди квез кьецІ гана ада,
Диндиз къуллугь авуналди?
Квез орденар ганатlа яраб,
Мегьамедаз къаст авуналди?
Куьн дидейри ханачирни,
Хва кьена дидед вилик хкиз?
Дагъустандин халкь кІватl хьанава,
Къанлуяр, квез лянет ийиз.
Рикl алаз кьур гуьзел суна
КІвалин пипlе шез амукьна.
Мегьамедаз гуж авурбур,
Герек туш дуньяда амукьна.
Мегьамедан рикІ алай яр
Хендеда тІвар атана хьи.
Тухудай вахт тахьанамаз
Къеневай рикl атlана хьи.
Мегьамед хьтин кьегьалар,
Гьар къуз абур хазвайди туш.
Гьунарар авурди хьиз жемир,
Аллагьди ﷻ гъил къачудайд туш.
Куьн итимар тиртlа эгер,
Куьне чинар чуьнуьхдачир.
Велед галай буба рекьиз
Иблисдиз мукьва жедачир.
Сейфединаз къалурин куьн.
Квел машгъул яз къекъвезватlа.
Кьейибурун сан гьисабиз,
Пул къатара гьикl твазватlа.
Шагь – Эмираз хабар авач,
Гуьзелвилиз мани кхьей.
Дидед вилер буьркьуь хьана.
Хцин килихь югъди-йифди шехьай.
Сейфединаз акунач куьн
Жафадин гьекь пелел хьайи.
Шагь – Эмира вуч лугьудай
Ислягь келим мецел хьайи?
Дин Исламдиз къуллугъ авун,
Мегьамедан тахсир тирни?
Аллагьд ﷻ Калам мецеллай хва
Зулум ийиз есир тирни?
Аллагьди ﷻ ваз рагьмет гурай.
На чан гана диндин рекье.
Женнетдин нур сура хьурай,
Иман даим хвена рикlе.
Етим Эминаз
Дагъустандин чІехи шаир,
Эдебиятдин бине хьайи.
Диде – буба авайтІани,
Уьмуьрлухда Етим тІвар хьайи.
Ви хайи хуьр Ялцугъар тир.
Ялцугъар хьана ваз Ватан.
Къазивиле кІвалахдайла,
Дуьз идай на гьахъни-дуван.
Етим Эмин, лезги шаир.
Ви шиирар рикlел ала.
Абур вири манияр яз
Чи халкьарин мецел ала.
Гузел цlарар ви шииррин
Жегьилриз акьул язва.
Ви рикlе хьайи пак кІанивал
Чаз виридаз чешне язва.
Етим Эмин, чи экуь гъед,
Куьз къачунай Етим тІвар на?
Гьа вахтунда авайтІа зун,
Арха Эмин лугьудай за.
Арха тир вун гьар етимдиз,
Чехи-гъвечІи гьар ажуздаз.
Багъри, арха лайих тир тІвар.
Багъри Эмин лугьудай за.
Етим Эмин, нурлу шаир.
Лезгистандиз багьа я вун.
Амач лугьуз гьайиф я вун.
Женнет багъдин юкьвал хьуй вун.
Етим Эмин, зурба шаир,
Амач лугьуз къвезвач мецел.
Чlехи гуьмбетни эцигна,
Ви тІвар хьана Эминхуьрел.
Мариян Бугаева
Фагьума
Фагьум ая, эй мусурман,
Винеллай парар фагьума.
Мегьти-Загьир, эхирзаман
Жед лагьай икьрар фагьума.
Эхир сад югъ гъана рикІел,
Келима-шагьадат ая кlел,
Гзаф кІевид жеда ви кІвал,
Экъечlдай варар фагьума.
Сад хьиз жед ви йикъар-йифер,
Гумукьдач вав инин кефер,
Акъатда ваз яргъал сефер,
БалкІандин пурар фагьума.
Эй фукъара, куьз я вун лал?
Дуьз акъваза итимвилел.
Магьшердин къуз жуван кьилел
Къведай кьван крар фагьума.
Я медал авачир, я чин,
Даим эбед агъа я чин.
Эй фукъара, гьарда вичин
Хийирни зарар фагьума.
Вуч атайтІан рахаз сивел,
Мийир вуна а асивал.
Аллагьдин гьа вичин Садвал –
Аятдин цІарар фагьума.
Эй бенде, вахъ...
Кьиникьикай хьана гъафил,
Фикир хупІ ксанва ви.
Намрудалай пара къуват,
Мад гьиниз кьван чан ава ви?
Эй бенде, вахъ авач камал,
Аллагь ﷻ рази жедай амал.
И дуьньядлай гваз фидай мал
Вуч ужуз-масан ава ви?
Фагьум жуван диде-буба,
Эй факъир, ая тІун туба.
Ви кьилив вун гзаф зурба,
Рикlе хупl аслан ава ви.
Башламишна кар чкадай,
Вахъди гьахъ-гьисаб чlугвадай,
Вичиз акваз, ваз таквадай
Бейхабар мугьман ава ви.
Ашкъидивди ийиз на къал,
Акваз-такваз ви мал-жамал,
Ам са вад къан яргъал-мукьвал
Жедай са дуван ава ви.
Вун бенде яз халкьна зирек,
Фагьум-фикир кІанда герек,
Гьар къуьнел алаз са мелек,
Пис-хъсан къаланава ви.
Шумуд душман, шумуд хаин,
Къаст гьам я – вун барбатl ийин,
Гьикьван жеда вун архайин?
Жедани лайих мусурман?!
Ахмакьвилик квай са азар,
Чир тахьун я хийир-зарар,
Ваз мус чир хьуй кхьиз цlарар
Дуьньяда ачух, мусурман.
Я ушкула, я ваз мектеб,
Авач са марифат, эдеб,
Сулейманан рикІин метлеб
Хьун я вун уях, мусурман.
1929
Хупl хасият ава вахъ пис,
Таб жез туш аят, я гьадис,
Шерик кьуна жуваз иблис,
Зи рикІиз вун къана, дуьнья.
Калимуллагь Муса, Иса,
Ахпа Али ал-Муртаза,
Расулуллагьд ﷺ авур кьиса
Вакай пис рахана, дуьнья.
Ихтибар вал хьунал пара,
Эхир жез туш вакай чара.
Чlугур Намруда минара,
Амни вуна ярхна, дуьнья.
Крар тваз вуна нубатда,
Эвел цайи цил акъатда.
Мягьшердин къуз арасатда,
ГьикІда бес на гьана, дуьнья?
Хупl пис тушни ви хасият,
Муъминдин жеч вахъ авсият.
Сулейманан и насигьат,
Чидач, гьида кьада, дуьнья.
Фана дуьнья
Гьич са касдиз къвеч вакай хуш,
Дамах мийир вуна, дуьнья.
Эхир вакай ватан жез туш,
Вун я гьакІан фана дуьнья.
Ви гьалдикай кьуртІа хабар,
Садани гъич вал ихтибар.
Гьар къавмуниз – пайгъамбарар, –
Бес абур вутІ хьана, дуьнья?!
Эвелдай чи буба Адам.
Абужагьла ягъай далдам,
Девлерин душман а Рустам,
Абур гьиниз фена, дуьнья?
Нури-Лиллагь тир а кас чи,
Аллагьди дуст яз кьур Вичи,
Калам назил хьайи уьлчи,
На гьиниз ракъурна, дуьнья?
Чи винел, чlуру яз крастар,
Тунач на Раббидин дустар.
Меккадин кІвал авур устlар,
Ам гьинихъ элкъвена, дуьнья?
Гьар гьи касдихъ хьайитlа мукьуф,
Вун паталди ийич гьич уф.
Жамалэгьли ахьтин Юсуф,
Амни вуна кьена, дуьнья:
Твамир чанда акьван хухар,
Куьз герек я ви дамахар?
Азраилди кьурла гъаргъар,
Аниз вуч дарман ава ви?
Я авач макан, я ери,
Халкь авур алемар вири
Аллагьдилай маса гъейри,
Лагь кван, вуч бег, хан ава ви?
Эй, Сулейман, дуьз я ви чІал,
Гьич вядедиз жедач мажал.
На ваз къведач лугьуз ажал,
Вуч фикир-гиман ава ви?
