Главная

Дуьньядикай ва инсаниятдикай веревирд

Дуьньядикай ва инсаниятдикай веревирд

Бягьсинава

И чIимчIирдин гьалдиз килиг!
Ам нихъ галаз бягьсинава?!
Гзаф дамах хьанва вичихъ,
Элдихъ галаз бягьсинава.
Квадарнава акьул тамам,
Садазни гун тийиз салам,
Йифиз цавухъ, юкъузни ам
Чилихъ галаз бягьсинава.
Чизмач вичин чка вичиз,
Са дуьз фикир къвезмач кьилиз,
Гагь квадариз акьул михьиз,
Вичихъ галаз бягьсинава.
Къазра хьиз, тик кьуна гардан,
Вичинди я лугьуз майдан,
Кьиф хьиз, сефигь и бейниван
Кацихъ галаз бягьсинава.
Сад я лугьуз вич авайди,
Аманат яз чахъ амайди,
ГурцIул яз вич, и кIамайди
КицIихъ галаз бягьсинава.
ЯтIани са чIиб кьван беден,
Гьисабзава яз вич кьетIен,
Пехърен шараг саки лекьрен
Хцихъ галаз бягьсинава.
Гаф авач гьич хам хиялриз,
Килиг идан куьн амалриз:
Эверзавай хьиз ажалдиз,
Филдихъ галаз бягьсинава.

Чи ван анжах чаз жезва

Марф къвадайла авур веревирдер

И дуьньядин гьал акваз,
Цаварни кваз ишезва.
ЦIайлапандин шикилда,
ШейтIан халкьдал хъуьрезва.
Цаву чилин дерт чIугваз,
Вили вилин дерт чIугваз,
Танди кьилин дерт чIугваз,
Сефилдаказ къекъвезва.
Гьа икI йикъар, варцар къвез,
Цавун виляй накъвар къвез,
Чилел селлер, ятар къвез,
Кьурубурни кьежизва.
Квадарайди намус, ягь,
Гагь маймун, гагь жеда вак.
КицIи недач кицIин як,
Амма инсанди незва.
Адет хьанва и къайда,
Лугьуникай - вуч файда?!
Рахуналди гьавайда
Гьи касдал абур къвезва?!
«Чил кIеви я, цав кьакьан!» -
ГьараяйтIани гьикьван
Вуж я жезвайди чи ван?
Чи ван анжах чаз жезва.

Рекьида

Дуьнья я им: гьар сад вичин
Кьисмет себеб яз рекьида,
Вахт атайла, хьана кIвачин,
Муьгьлет себеб яз рекьида.
Пелел кхьенва гьар садан
Уьмуьрдин рехъ, кьисмет адан,
ГьикайтIани, кесиб инсан
Хифет себеб яз рекьида.
Им са сир туш, малум кар я:
Са бязибур темягькар я,
Нефс тух тежез, рикIер дар я,
Гьа дерт себеб яз рекьида.
Намуслуда ягь хуьз вичин,
Лугьуз жеда: «гьикIин-вучин?»
Хъуьредач гьич факъирдин чин,
Гъейрат себеб яз рекьида.
Ягьсузбуруз хьанва кефер,
АцIай гатIал язва кьифер,
КъалурайтIан яз чеб лифер,
Лянет себеб яз рекьида.
«Хаинбурун рикIе инсаф,
Жедайди туш» - гьахъ я и гаф,
Фикир-хиял жеда члаф,
Ният себеб яз рекьида.
Мерд инсанар, хуралай хер
Кими тушиз, гьар са сефер
ГъалатIрикай тежез эсер,
Намерд себеб яз рекьида.
Каинатда гьа икI вири,
Фаркь авачиз, дугъри-игри,
Ажал лугьур кьуьзуь къари —
Небгет себеб яз рекьида.
…Дуьнья я им: гьар сад вичин
Кьисмет себеб яз рекьида.
Вахт атайла, хьана кIвачин,
Муьгьлет себеб яз рекьида…

Лянет

Я Рабби, ийизва чна ваз шукур,
Ваз икрам тийизвай инсандиз лянет!
Квадарнавай вичин кьарайни сабур,
Аси тир иблисдиз, шейтIандиз лянет!
Гьелбет, дегь чIавалай ава и къанун,
Герек тир гьар сада кьилиз акъудун:
Эверай чкадиз фин герек я чун.
И къайда чин тийир залумдиз лянет!
Сад хьиз халкь авунва Вуна гьар са инсан,
Им са гьакъикъат я, туш хиял тапан.
КвадарайтIа эгер са касди иман,
А касдин намусдиз, виждандиз лянет!
Гьар са кардиз ава вичин вахт, вяде,
Аялни жедай туш, авачтIа диде,
Пачагь сефигь тирла чкIида уьлкве,
Имансуз регьбердиз, султандиз лянет!

КIук жедач, валлагь!

Юкъуз рагъ чи чиниз хъуьрезмач ерли,
Йифиз варз чи кьилел элкъвезмач ерли,
Бахт чавай къакъатна, хквезмач ерли, —
И жуьре чи рикІер шад жедач, валлагь!
Киледал чи мад кІук хъжедач, валлагь!
Акьул, камал чна вилик хъийизмач,
Гьалал-гьарамдиз килиг хъийизмач,
Бахтлу яз, Худадиз дуьаяр хъийизмач, —
И жуьре чи рикІер шад жедач, валлагь!
Киледал чи мад кІук хъжедач, валлагь!
Вад кепек паталди квадарна иман,
Стхадиз стхадикай жезва къе душман,
Гагь Агьмед, гагь Мамед, гагь жезва Иван, -
И жуьре чи рикІер шад жедач, валлагь!
Киледал чи мад кІук хъжедач, валлагь!
 Садани тийир къаст чна чаз ийиз,
Даим яд чимиз чи игитрин кьилиз,
Тухузва чна чун лянет алай хьиз, —
И жуьре чи рикІер шад жедач, валлагь!
Киледал чи мад кІук хъжедач, валлагь!
Хьанваз мал-девлетдихъ, пулунихъ цIигел,
Ватандин тIварни гьич къвезмач чи рикIел,
Са дугъри гаф чна гъизмач чи мецел, —
И жуьре чи рикІер шад жедач, валлагь!
Киледал чи мад кІук хъжедач, валлагь!
Мягьтел яз амазма зун юкъуз-йифиз:
Эсилни, несилни квадарна михьиз,
Амазма чун фидай рехъни чин тийиз, —
И жуьре чи рикІер шад жедач, валлагь!
Киледал чи мад кІук хъжедач, валлагь!

Вун

Са чалкечирдиз

КицIни авач, валлагь, авай гьалда вун,
Са угъри хьиз машгьур я магьалда вун.
РикIин сабур, вилин ахвар атIанваз,
Йиф-югъ ава даим къалмакъалда, вун.
Жува атIай фуруз къе жув аватна,
Чабалмишиз, ава залан тIалда вун.
Хъутур хъама яз и дуьньядин винел,
Пачагьвилин гьатнавай хиялда вун.
Руьгьдиз саил тирдакай пачагь жедач,
Туьтуьнив кьван уьленда авалда вун.
Эхирни ваз чир жеда жуван чка,
Азраилди вичихъ галаз ялда вун.

«Багъманчияр»

Бегьер гудай багъ гадарна, негьна михьиз,
ЧІуру салаз къуллугъзавай багъманчияр.
Ичин, тутун, пІинид тарар тергна михьиз,
ЦІвелин тараз къуллугъзавай «багъманчияр».
Вахчунвани Худади куь акьул-камал?!
Кьил акъатдач вуч ятІа куь фикир хиял.
Аллагьдин тІвар рикІел тегъиз и дуьньядал,
Элдин папаз къуллугъзавай «багъманчияр».
Гьахъни нагьахъ чизмачни квез, эй
бендеяр?!
Алукьнаван акьул квахьдай куь вядеяр?
РикІел тегъиз вахни-стха, гьам дидеяр,
Тамун вакІаз къуллугъзавай «багъманчияр».
Малум кар я: яргъал фидач а куь карван,
Кьурурнава куьне михьиз багъни бустан,
Куьн себеб яз уьлквени кваз хьанва виран,
Семе ламраз къуллугъзавай «багъманчияр».

АЗИЗ МИРЗЕБЕГОВ

2026-02-01 (Шаабан 1447 г) №2.


Алукьзавай Рамазан варз мубаракрай!

Дагъустандин Муфтий, шейх Агьмад эфендиди вири мусурманриз алукьзавай азиз Рамазан варз мубаракна.   «Гьуьрметлу мусурман стхаярни вахар! Шукур хьурай Аллагьдиз ﷻ чаз Рамазан варз савкьват яз гайи. Ам гунагьрилай гъил къачузвай ва Халикьдин ﷻ патай берекатар къвезвай вахт я. Рамазан...


Асиррай фенвай муьгъ

Дагъустан Республикадин меркезда, Исламдин юкьван асиррин алемдин образовательный центрайрин виридалайни метлеблубурукай сад тир, ан-Низамия медресадин бине эцигайдалай инихъ 950 йис тамам хьуниз бахшнавай чIехи форум кьиле фена.   2025-йисан декабрдиз Махачкъала вири Россиядай алимар,...


Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Кьунвай кьиниз вафалувал   Айшади ахъайзава: «Абу Бакра са чIавузни кьур кьин чIурайди туш, та кьин кьун чIурайла гъил къачуниз куьмекдай кар авунин аят ракъурдалди». Адалай кьулухъ ада лагьана: «Къедлай кьулухъ, са кардин патахъай кьин кьурла, эгер заз идалай са маса кар...


Хциз кIелиз кIанзавач

Кьулан хциз гьич кIелиз кIанзавач. Мектебда адаз ялна пудар эцигзава – анжах кIуьд лагьай класс акьалтIарна аттестат вахчудайвал. Гъуьл а кардиз муьтIуьгъ хьанва ва лугьузва: «Виридакай академикар жедач кьван, садакай чубанни хьана кIанда». Ам акваз зи гъиляй кIвалах къвезмач. Вуч...


Сура аль-А`раф (Манийвилер)

эвел алатай нумрайра   Фиръавана лагьана: «Куьне зи ихтияр авачиз адал иман гъанани? Гьакъикъатда, ибур – чинебан чIуру къасатар я куьне (Мусадихъ галаз икьрар хьана) уьлкведа (Египетда) фикир авунвай, анай адан агьалияр чукурдайвал. Амма мукьвара квез чир жеда (и кардай квез...