Главная

Аллагьдиз аси тахьун патал

Аллагьдиз аси тахьун патал

Аман атIайтIани

Эвелдай сад ятIа авам,
Жедач адан акьул тамам,
Вуна адан япал далдам
Йифиз-юкъуз ягъайтIани.
Вечрен мука къазар жедач,
Валарикай тазар жедач,
Келемдикай газар жедач,
Валлагь, ни вуч лагьайтIани!
Зулуз къведач гатун йикъар,
Йифиз цава жедач ракъар,
Женнетда жедач имансузар,
Вири няметар аватIани.
Гатун юкъуз рагъ акIидач,
Цифери чуьнуьх ийидач,
Гьар санай чаз бахт жагъидач,
Вири затIар жагъайтIани.
Михьи инсан гьич кьацIудач,
Темягькардин нефс ацIудач,
Дуьньядихъай вил атIудач,
Кьарай, аман атIайтани!..

Къакъатдач

ВучайтIани дуьньядал,
Цав чиливай къакъатдач.
Гьикьван зегьмет чIугуртIани,
Гъил гъиливай къакъатдач.
Сир туш, элдиз я аян,
Хабардар я гьар инсан:
ТуькIвенватIа са хизан,
Паб кIваливай къакъатдач.
Чизва и кар гьар садаз,
Фадлай малум язва чаз:
Гардан атIун тавунмаз,
Тан кьиливай къакъатдач.

Дегишарна

Алахънай зун и дуьньядиз
Дегишвилер гъун патал.
Дуьнья-алем авайдалай
Мадни хъсан хьун патал.
Жегьил тир зун, ашкъи-гьевес
Лап чарчар хьиз ргазвай.
РикI хуруда, чIал акъудна,
Са инсан хьиз рахазвай.
АкI жедай заз: завай дагълар,
ВацIар, гьуьлер рам ийиз жеда.
Синерилай, дагьаррилай
Са нефесдал кам ийиз жеда.
 Амма вахтар къвез, алатна,
Йикъарикай варцар хьана.
Варцар йисар жез, алатна,
Йисари мад йисар гъана.
Вил ахъайна килигайла:
Яшар фена, кьуьзуь хьанва.
Чанда амач эвелан гуж,
ЧIарарни зи рехи хьанва.
Хьанач дуьнья дегишариз,
Дуьньяди зун дегишарна.
Асивилин руьгь вахчуна,
Зун кьисметдив вердишарна.

Шад легьзеяр

Жезвайди я лап тIимил
Шад легьзеяр уьмуьрда.
Манийри хьиз абуру
Твада инсан суьгьуьрда.
Вири дердер-гъамар чи
Селдин саягъ тухуда.
Гегьенш жеда вацIар чи,
Багъ цуькверив ацIуда.
Лувараллаз илгьамдин
Акъудда чун цавариз.
Гьар са югъ а легьзейри
Элкъуьрда шад сувариз.
Цифер алай цаварни
Экуь, алван ийида.
Сефил рикIер шадарда,
Даим кIубан ийида.
Гьар ни вуч лагьайтIани,
Маса затIни авач чахъ.
Амукьдайди дуьньядал
Шад легьзеяр я анжах.

Вуч ийиз жеда?

Къефле-къефле хьанвай пехъер,¬
Лекьрез квевай вуч ийиз жеда?
Куьн фереяр ятIа эгер,
КIекрез квевай вуч ийиз жеда?
КьуртIани кьил гьикьван цава,
Къалпди я куь макьам, гьава,
Гьа квелайни ягьсуз, ява
СикIрез квевай вуч ийиз жеда?
Тефидайла куь гаф ише,
Гьуьжетунар кьамир пеше,
Хеб ятIа куьн, авам, диши,
Гьерез квевай вуч ийиз жеда?
Амалар куь — гзаф усал,
Мукьвал хьанва а куь ажал,
ХалкьнаватIа яз куьн чакъал,
Севрез квевай вуч ийиз жеда?
Къвагъ авун я чидайди квез,
Виранлухрин кьилел элкъвез,
Куь вилик квай, лугьуз-хъуьрез,
Девдиз квевай вуч ийиз жеда?

Думанан нуькер

Са чIавариз чи хуьре
Хьанай етим, са бахтсуз,
Диде-буба дуьньядилай
Фенвай лап хабарсуз.
 Адахъ касни авачир
Вичин арха, даях тир,
Аквазвайди адан гьал
Цавун, чилин Аллагь тир.
Нуькервилиз кьабулнай,
РикIиз инсаф атана,
Ам хуьревай лап варлу,
Девлетлу тир Думана.
Шумуд йисуз Думанан
Зегьмет чIугваз мулкарал,
Буй акъатна, а етим,
Хьанай зурба са кьегьал.
Агакьайла къад йисав
Жагъурна са тIарам руш,
КIвализ-йикъаз вафалу,
Женнетдин са иер къуш.
Адаз мехъер авуна,
Мергьяматлу Думана,
Динни иман, ягь-намус
Вичин рикIел хкана.
«Нуькервалда на гьикьван?» —
Лагьаналда Думана,
Чилер-мулкар багъишна
Адаз, язух атана.
Цанвай, гьазур никни кваз
Адаз гана, хциз хьиз,
Лагьана: — аслу тушиз,
Вердиш хьухь вун ви кьил хуьз…
…Гад атана, ник гуьдай
Вахт агакьна, а жегьил
Хьана йикъар акъудиз,
Са кардални тефиз гъил.
Ник гвена, гад кIватIун а
Жегьилдиз хупI кагьул тир.
Гьавиляйни адан гьал
Гьам сефил, гьам сугъул тир.
 Эхир чIалал атана,
КуьцIенваз ам вичин чан:
— «Я баркаван хьайи ник,
Вучиз туш вун Думанан?
ТиртIа эгер вун адан,
Са гьафтеда гуьдай за.
Ахпа кIватIна шешелриз,
Лап къизил хьиз хуьдай за…»
…Гилани чи арайра
Ава гьахьтин «женжелар»,
ЛукIвал азадвилелай
Багьаз кьадай черпелар.

ПIир хьтин са инсан тир

Магьмуд бубадин руьгьдиз бахшзава

Таъсирдачир адаз хару, селлери,
Гуьгьуьл ачух, рикIни шад тир, кIубан тир.
«ПIир» лугьузвай адаз хуьруь, эллери¬,
Магьмуд буба пIир хьтин са инсан тир.
Авуначир садаз писвал уьмуьрда,
Дуьзвал, гьахъвал авай даим фикирда,
Ам паквилин авай рекье, жигъирда¬,
Магьмуд буба пIир хьтин са инсан тир.
Цекврезни гьич тIуш гайи туш дуьньядал,
Уьмуьрай туш ада анжах вич патал,
Са чешне тир элдиз адан захавал,
Магьмуд буба пIир хьтин са инсан тир.
Аял вахтар хтана мад рикIел зи,
Гьикьван тIурфан, хар акъатнай рекьел зи,
Татай дуьшуьш хьанач, валлагь, кьилел зи,
Магьмуд буба пIир хьтин са инсан тир.

Рахазва

Терсина элкъвезва крар дуьньядин,
Малаик киснава, шейтIан рахазва!
Майданрал алазва гада-гуьдуьяр,
Инсанар лал хьанва, гьайван рахазва¬.
Черпелар хьанва къе чилин иеси,
Мефтер авачирбур — кьилин иеси,
Киричи хьанва къе кIвалин иеси,
Иеси киснава, мугьман рахазва.
Гафуни садазни ийизмач эсер,
Амай туш гафунихъ са кIусни кесер,
Патавай багърийрин къвезмач чаз сесер,
Дустар чуьнуьх хьанва, душман рахазва…

АЗИЗ МИРЗЕБЕГОВ

2026-07-01 (Мугьаррам 1448 г.) №7.


СУАЛ-ЖАВАБ

Эгер бедендин тамам дастамаз (полное купание) къачудай чlавуз бедендин са пай чуьхуьн тавуна амукьайтIа, ахпа вири беден чуьхуьн хъувуна кIан жезвани, тахьайтIа гьа пай чуьхуьн хъувун бес жезвани? Тамам дастамаз къачудайла нубат хуьн ферз тахьуниз килигна, анжах чуьхуьн тавуна амукьай пай чуьхуьн...


Рекье авайла суннатар авун герек яни?

Суал: Са бязибуру сеферда (рекье) авайла суннат-кпIар тавуртIани жеда лугьуз тестикьарзава. Ибур дуьз гафар яни?   Жаваб: Ваъ, дуьз гафар туш. АкI лугьузвайбур чеб Шариатдикай хабар авачирбур я. Абурун гафар кьуд мазгьабдикай гьич садавни кьадайбур туш. Кьуд мазгьабдани а кпIар авун суннат...


ФатIимадин къугъунар

Гьар гъилера ФатIима куьчедал экъечIайла, адан кьилел са кар къведай. Гагь адал къунши куьчедавай кицI элуькьдай, гагь тутун тарцяй аватдай, гагь парудилай элячIдайла юбка къазун жедай.   Вун гада хьтин руш я, ­ айиб авуна дидеди. – Рушариз чеб акI тухун кутугнавач. ­ Бес...


Сура «аль-Анфаль»

Эвел алатай нумрада   Муьтlуьгъ хьухь Аллагьдиз ﷻ ва Адан Расулдиз ﷺ (вири кlвалахра), ва гьуьжетар ийимир (Бадр женгинин вилик куьне гьуьжетар авур тегьерда), акl авуртlа куьн михьиз руьгьдай аватда ва къуватдикай магьрум жеда. Сабур ая! Гьакъикъатда, Аллагь ﷻ сабур ийизвайбурухъ гала (абуруз...


Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Абу Бакран тIвар кьурла Умар шехьзава   Садра Умар алай чкадал инсанар Абу Бакракай рахаз хьана. Умара лагьана: «Заз зи вири крар Абу Бакран уьмуьрдай са йикъахъни са йифехъ дегишарнайтIа кIандай. Йифиз талукь яз лагьайтIа – им Пайгъамбардихъ ﷺ галаз чуьнуьх хьун патал Савр...