Дуьнья имтигьанрин кlвал я
Дуьнья имтигьанрин кlвал я
Дарихдаказ
Язух дуьнья, гьукум гьатай пачагьри
Ваз вучзава, карта вилик экIяна.
Квазни кьазвач яратмишай Аллагьни,
ХкатIзава, мукIратI кьуна кекяна.
Фалуждик хьиз, гъилни физва кIанивал,
Инсаф тийиз халкьдиз, хуьруьз, убадиз.
Элкъуьрнава зи Ватандин къенивал
Бижгъер-бижгъер са девришдин абадиз.
Диде, бала сад-садавай атIузва,
Ни гьалдарна и азгъунар, я эллер?
Мекка, Кябе - рикIелай цвал тухузва,
Абур тушни зи Шагьдагъни Эренлер.
ЦIингав ягъиз, мад чаз сергьят эцигай,
Пачагь аку, амалдардин кьатIунар.
Шад хьун фад я, къуьнуьк кутаз хъуьцуьган.
Мадни хьанай лезги чилел атIунар.
Абур вири михь хъувурд я Лекьери,
Хайи чилел чпиз такIан часпарар.
Пайи-паяр хьун кьабулдач рикIери,
Сабурлувал ганватIани чаз пара.
Зун чIалахъ я, къумпараяр квадарда,
«Яд хкведа ятар хьайи вирериз»
Зи лезги халкь ахкъатай югъ и дардай
Акур гьар сад бахтавар я вилериз.
Заз шад вяде ваъ, акуртIа эхират,
Садакьаяр, хайратар зи виликмир.
Шагьдагъ, Шалбуз аквадайвал фаракъат
Авун бес я, мад санихъни килигмир.
Зи багърияр, мадни са кар заз кIанда,
Акур чIавуз зи Лезги чил ахгатна,
Муштулух це, юкь алгъурна лакьандив,
Лагь: “Буба, ви мурад кьилиз акъатна”.
Шикаят
Лугьуз тахьуй, аси хьанва Агъалар,
Кьуьзуь кьиляй ви рикIелай алатна.
Гьикьван кIеве хвенай за и суалар,
Эхир абурун ван винелди акъатна.
Ругуд цавар, ругуд чилер агална,
Я иллагьи, и дуьньядал къаришма.
Куьз дажалар дугърибурухъ агалдна,
ГьикI хьурай бес, лагь и чилел сиришта?
БатIулвилер кьейибурун хиве тваз,
Кьве чин алай тажчийриз бул ем хьана.
Ришветбазри гьар са жуьре кIеве тваз,
Фикир анжах са нефсинал жем хьана.
Къагьбе, угъраш акъуднайтIа са чилел,
ШейтIан, иблис, чпин чка жагъурна,
Мердимазар, ялтах хьуй ман са синел…
И фасикьри бес гьикьван чун къугъурда?
Анжах са Ваз лукI хьунухь чаз бес тира.
Аждагьанар, агъаярни зилияр
Гьалдарнава - азгъунар беш-бетер я,
Фугъарайрик тан тийизвай ивияр.
Мунафикьар алуднайтIа кьилелай,
Ван атана Халикьдиз зи минетдин,
Багъ кутадай чаз акъатай чилерал,
Гьалаллуйри, дугърибуру Женнетдин.
Жеда кьван!
Икьван крар жеда лугьуз дуьньядал,
Ни фикирдай уьлкве бахтлу береда.
Гъана зи халкь акъвазарна къаядал,
ЧIулавна рикI килигдай кьван дередиз.
Адалатар гьиниз фена, цуькI хьана?
Эмир кьейи куьнуьдин гьал вуч хьурай?
Къанун кIвачик кутазвайбур куьк хьана,
Амалзавай фугъара куьз пуч хьурай?
Лугьудай хьи, “нагагь ви кIвал атIайтIа,
Тади гьалда шикаята къазидиз”.
Гьа къазиди, фашалвална, кIватIайтIа,
Гила вуна вучдатIа лагь, арза - низ?
Мад лугьудай, белки, «лезги намусди»
Рекьидайди, цIегь - чубандин чумахъдин.
Намус, гъейрат, регъуьвални къе куцдиз
Са гафар я чуьнуьхчини, чуплахни.
Гишиндани чуьнуьхзава, тухдани,
Кьвед лагьайбур-къуллугъчияр вилик ква.
АцIун тийир вилера риб сухдани,
Халкьдин девлет тахквадайвал гъилик квай?
ЛаматIвилихъ сергьят амач, я эллер,
Рази тежер Сад Аллагьни, векилни.
Чуьнуьхна хьи зи юрдунин тIвар, гелер,
Ядигар яз жуваз амай шикилни.
Къеле хьтин чи имарат - “ТIачарин”1,
ТIиб ктабда чпин тIварцIихъ янава.
Гьа кIватIалдин сифте чина тапаррин,
Гьахъсузвилин пайдах халкьдиз къянава.
________________
1 ТIачар - тухумдин тIвар
Дагъвийриз
Эй, намуслу дагъви эллер,
Девлет авай гьисаб тежер,
Къагьриманрин гвайбур турар,
Къекъверагриз хьанвай ухшар!
Гьам аранра, гьам дагълара,
Халкь сифте хьиз я бейчара.
Гьатнава мад сузадин ван,
Чир хъжезмач дустни душман.
Баябан я жанлу чилер,
Вахчун тийиз магьсул,бегьер,
Патан тlуьнри гузвач чаз дад,
Ша, чран фу сарубугъдад!
Зи Дагъустан
Ухшар я вун, заз, Дагъустан,
Зурба тарциз дувул дерин,
Экъечlнавай дагълар юкьва,
Патав вили Каспий гьуьлуьн.
Эчlязавай экlуь гару
Жанлу хилер тандин яцlу,
Такабурлуз фурсзава на,
Дагъларикай кьуна далда.
Гьисаб тежер кьадар бертер
Жезва, тар, ви шумуд хилел,
Эгер ятlа хел са миллет,
Дагъвияр я ви гьар са берт.
Тик хилерин я вун бине,
Кьеж кутазвай диде-чешме,
Бегьер гъизвай, дамахар гвай,
Гатфар бере свас хьиз чlагай.
Шумудни сад жезвай гьейран,
Гьужумиз вал къвезвай душман,
Хаз ви хилер, ягъиз ваз цlай,
Акъудиз алахънай пунай.
Хьанач, жедайди туш гьунар,
Муьтlуьгъардай гьайбатлу тар,
Мягькем дувул хуьзва чили,
Хайи бертер жезва цlийи.
Яр-емишдиз гуьрчег, фараш,
Тарцин пешер, ингье тамаш,
Къугъваз цава, лепейраллаз
Чукlурзавай манид аваз.
Ихьтинбур я адан цlарар:
Азадвал я рикlин дидар,
Ислягьвал хуьн я чи гьунар,
Яшамишрай садвал, дустар!
Гьар дагъвидин еке зегьмет,
Ватан патал къведа герек,
Стха миллетрин тир макан,
Яшамишрай, зи Дагъустан!
Джарият Магомедова
Хайи чил
Къекъведайла уьлкведа,
Авач заз са манийвал.
Хайи чилел, гъурбатда
Ял яда за кlанивал.
Чубарук хьиз, лув гана,
Фейитlани яргъаз зун,
Мад гьар атай гатфариз
Мукал жеда къугъваз зун.
Йисаралди гъурбатда
Хьайитlа заз кlвал маса,
Суал це на: гьинва кlвал? -
Жаваб гуда за: - Маца!
Лекь ацукьай рагара,
Къекъвез хайи синерал,
Хуш я, къелем галачиз,
Шиир кхьин къванерал!
ЧIал квадарун
ТIвар квахьайбур гзаф ава,
Тийижир вич вуж ятIа.
Чидачирда жузуз завай
ЧIал квахьун вуч гуж ятIа.
Чара тежер писни-хъсан,
Я пенкьведиз мисал инсан.
Авач валай усал инсан,
Ви чIал ваз икI ужуз ятIа.
Пехъни, лекьни-кьведни я къуш,
АтайтIани ваз хъел, я хуш.
За кьин кьада, ам лезги туш,
Асландилай ажуз ятIа.
Лугьуз тежез гаф, жеда лал;
Мез галкIида хайи чIалал,
Чаз дидеди гайи чIалал...
Ам мецикай фалуж ятIа?
Чарадан гьахъ квачир, гьалал,
Чи диде я, Ватан я чIал.
Кьуьд атайла амукьда жал,
Халкь къушар хьиз луж-луж ятIа?
ТIвар квахьайбур гзаф ава,
Тийижир вич вуж ятIа.
Чидачирда жузуз завай,
ЧIал квахьун вуч гуж ятIа.
