Главная

Устаздиз гьуьрмет авунин эдебар

Устаздиз гьуьрмет авунин эдебар

Эвел алатай нумрада

 

Устазди ганвай, Аллагьдиз зикир авунин, тапшуругъар вахтунда, эдебдин къайдаяр кьиле тухуз, тамамариз алахъ. Са гьихьтин ятIани себеб аваз ахъа хьайи вирд эвез хъийиз алахъ. Метлеблу ва устаздиз хийир авай крар хабар кьун тавуна авуртIани жеда, амма ада буйругънаватIа, а буйругъ эдебдизни килиг тавуна тамамарун лазим я.

 

Эгер ада хабар кьан тийиз хьайитIа, рахун герек туш. Жаваб лап куьрелди ва ачухди хьун лазим я. Адан ихтилатрик квай айгьамрин гъавурда акьаз алахъна кIанда, суалар тадиз, фидай рекье гун лазим туш. Жуьмя юкъуз, гьакIни пакамаз фад ва нянихъ геж адан патав фена виже къведач. Ам вахъ валай ва ви диде-бубадилай гзаф регьимлу тирдахъ инанмиш хьана кIанда. Гьамиша: пакамаз, няниз, кпIарилай кьулухъ, гзаф гьуьрметлу, пак вахтара ам жуван дуьайрик кутун лазим я, эгер герек хьайитIа, ам хуьн патал жуван чан гуз гьазур хьана кIанда. Адаз кIанзавайбур кIан хьун ва адаз кIан тийизвайбур кIан тахьун лазим я. Важиблу месэлайра адал меслят гъун лазим я, эгер ам патав гваз хьайитIа, нагагь яргъа аватIа – рикIелди меслят гъана кIанда.

Муьруьддиз муршиддин рикIи кьабул тавунилай ва адан ажугъдик акатунилай пис са затIни авач. Амма бязи вахтара, шейх, винел патай муьруьддихъ галаз хъел кваз рахадайла, адаз гьатта шад хьун лазим я. Устазди винел патай вахъ галаз хушвилелди рафтарвал ийиз хьайитIа, адалди ягъалмиш хьана кIандач. Муьруьд гьамиша кичIевилинни умуддин арада хьун лазим я. Муьруьддин мурад – Аллагь ﷻ чирун я, шейх лагьайтIа, Аллагь ﷻ чирунихъ тухузвай арачи я. Муьруьдди шейхдин суалриз жавабар гун лазим я, адан гунагьар гьикьван чIехибур ятIани.

Чеб шейхер я лугьузвайбур вири гьакъикъи шейхер туш. Шейх руьгьдин цIиргъинай Пайгъамбардихъ ﷺ галаз галкIанвай, муьруьдрал бинеяр дегишар тавунвай тIарикъат агакьарзавай, Шариат чизвай ва тежрибада ам дуьз ишлемишзавай, гъилерал ижаза, яни вичин устазди адаз ихтияр ганвайдан гьакъиндай кхьенвай чар, алайди хьун лазим я. Гьавиляй мукъаят хьана кIанда. Истихарадикай куьмек къачуна, Аллагьдивай ﷻ умунвилелди тIалаб, Ада вун гьакъикъи шейхдин патав гъидайвал.

Рагьметдиз фенвай шейхдивай къачунвай вирд гва лугьуз чан алай шейхдин патав физ кIан тахьун дуьзди яз гьисабна виже къведач. Къадири тIарикъатдин имам, гьакъикъи къутIб Абдуль-Къадир Гиланиди лугьузва: «Эгер Аллагьдиз ﷻ зикир авун дуьм-дуьз цIиргъинай Пайгъамбардихъ ﷺ галаз галкIанвай чан алай шейхдивай къачунвачтIа, рекьидайла «ля илягьа илляллагь» гафар рикIел хтун мумкин туш, абур рикIиз къведач» («Калайд аль-Жавагьир»).

Устаздиз гьуьрмет авунин эдебрикай гзаф чириз жеда Кахибдай тир Гьасан эфендидин «Хуласатуль-адаб» ктабдай, къуй чал адан берекат къурай! Араб чIалал кхьин тавунвай маса са ктабдани устаздиз гьуьрмет авунин эдеб адалай тамамдиз кхьенвач. А ктаб урус чIалазни таржума авунва.

Къуй чаз Аллагь Таалади Вичин пайгъамбарар ва хъсан ксар кIан жез ва гьуьрмет авунин эдеб кьиле тухуз а саягъда куьмек гурай хьи, ам Вич чалай рази жедайвал. Амин!

2026-06-01 (Зуль Гьижжа 1447 г.) №6.


Тапарар ва алай аямдин илим

Чна виш лагьай сеферда Къуръандин аят гъизва (мана): «Чна ахпа Чи аламатар къалурда, та абуруз, Ам Гьакъикъат тирди, ашкара жедалди» («Фуссилат» сурадин 53-аят) – ва виш лагьай сеферда Аллагьдин ﷻ регьимдал чун аламат жезва, вучиз лагьайтIа Ада Вичи лагьайдахъ чаз...


Аш’аридин акъида дуьзди тушни?

Суал: Эхиримжи вахтара имам Аш’аридин акъида (инанмишвилин тегьер) инкар ийизвай, ам кафирвал я лугьузвай инсанар акъатнава. Абур гьахъ яни?   Жаваб: Ваъ, абур ягъалмиш я. Фикъгьдин (шариат) месэлайрин гьакъиндай «агьлу-с-Суннадин» имамар Абу Гьанифа, Малик, Шафии ва Агьмад...


Ашервиле тахсирлу авунин гунагь

Исламда цlемуьжуьд лагьай чlехи гунагь – михьи дишегьлияр, гьакlни итимар ашервиле (зина) тахсирлу авун я. Эгер ам авай кlвалах ятlа, ада Шариатдин къазидин кьилив а кар (зина) чпин вилералди акунвай кьуд шагьид-итим гъун лазим я. Тахьайтlа, маса кас ашервиле тахсирлу авурдаз жаза къвезва....


Халис инсан ятIа эгер…

ИкI лугьудай Хъсанвал ая эбеди, Амукьдайди са гьам я. Тикрардай заз дидеди, Писвал авун гьарам я.   “Батмиш жедач вацIа ам, ВегьейтIани кудач цIуз”. Жедачир кагьул бубадиз, Заз акьулдин тарсар гуз.   — Хъсанвал я ядигар, РикIелай гьич тефидай. Чун я, бала, инсанар, Дуьнья туна...


Мусурман ва чарадан мал-мулк

Угъривал ва къанунсуз саягъда чарадан мал-девлет вичиз къачун – им вири мусурманрин вилерай чIехи гунагь яз гьисабзавай еке чIуру кар я. Ам Аллагьди ﷻ къадагъа авунвайдан патахъай абурукай садни шаклу жезвач.   Гьакъикъи мусурман гьамиша дугъри ва намуслу я ва чарадан эменнидикай са...