Главная

Вири тербия патал

Вири тербия патал

Алай вахт иллаки акьалтзавай жегьил несил патал гзаф четинди хьанва, абуруз ийидай кар-кеспи амач. Аялар телефонрилай аслу яз чеб-чпин ихтиярда гьатнава.

 

Виликан вахтара хуьрера колхозар авай, анра аялар патал махсус бригадаяр тешкилзавай ва абуру гьар жуьредин кlвалахар ийиз, чlехибуруз куьмекар гузвай. Гила лагьайтlа, гзаф пай аялрикай са карни тийир явакьанар хьанва. Гьаниз килигна Дагъустандин Муфтиятди Республикадин вири мискlинра гьар йисуз, гатун тlатlилрин вахтунда аялар патал пулсуз тегьерда «Гатун курсар» тешкилзава. 2017-йисалай инихъ ахьтин курсар Цlийи Къурушдални кьиле физва. Абуруз Хуьруьн имам Панагьов Азим гьажиди еке фикир гузва.

И мукьвара зун нубатдин сеферда хуьруьн мискlиндиз фена ва Азим гьажидихъ галаз санал араб чlалал тарсар къачузвай аялрал кьил чlугуна. Адалай кьулухъ за имамдихъ галаз куьруь суьгьбет тухвана.

 

– Ас-саламу алайкум, Азим гьажи, гьар йисуз гатун вахтунда куьне мискlинда аялар патал диндин курсар тешкилзава, абурун метлеб вуч я? Алай вахтунда мискlинда шумуд аялди кlелзава?

– Ва алайкум салам, Гьажи муаллим, алай ватхунда чи мискlинда 198 аялди тарсар къачузва. Абурукай 112 гадаяр я ва 86 – рушар. Малум тирвал, алай вахтунда гзаф пай хизанра диде-бубайрилай пара тербия аялриз Интернетди гузва. Гьаниз килигна, чна мискlиндиз къвезвай аялриз Интернетдай диндин чирвилер къачунин хаталувиликай ахъайзава, чеб тухудай къайдаяр, эдебар чирзава: диде-бубайриз гьуьрмет абунин важиблувал, жемятдин арада гъвечlи-чlехидахъ галаз тухудай тегьер ва масабур. Гьакlни чна абуруз араб чlал, Къуръан чирзава.

 

– Гьакьван гзаф аялриз тарсар гудай муаллимар квехъ авани?

– Эхь, ава, шукур Аллагьдиз. Аялар чна са шумуд синифдиз пайнава. Гадайриз Нугъаев Мугьаммад гьажиди ва Панагьов Саййидмугьаммада тарсар гузва. Рушариз шагьид Мугьаммад Хидирован хендеда Хидирова Жасминади ва адан руша Хидирова Мадинади тарсар гузва. Абурун кlвалахдилай чун рази я, нетижаярни аквазва, гзаф кьадар аялри Къуръан фасагьатдаказ кlелзава.

 

– Азим гьажи, «Гатун курсарин» расписание гьихьтинди я?

– Дагъустандин Муфтиятди малумарайвал, «Гатун курсар» республикадин вири мискlинра 11-июндиз гатlумнава, 15-августдиз абур акьалтl жеда ва аялрин арада диндин чирвилерай акъажунар (конкурс) кьиле фида. Гъалиб хьайибуруз багьа пишкешар пайда. Чи хуьре тарсар ислен йикъалай жуьмядал кьван, яни гьафтеда вад йикъан къене экуьнин сятинин кlуьдалай нисинин цlикьведан зуралди кьиле физва. Киш ва гьяд йикъариз чна гадаяр патал спортдин акъажунар тешкилзава ва гьакlни бязи вахтара чна аялар тlебиатдал тухузва (экскурсия).

Гьар юкъуз чна аялриз тlимил-шимил гьар жуьредин ширинлухар ва недай-хъвадай маса шейэр пулсуз гузва.

 

– Саки кьве виш кьван аял патал куьне харжзавай такьатар заз екебур яз акуна. Квез и карда куьмек гузвай жумарт кас (спонсор) авани?

– Цlи чахъ махсус спонсор авач, Аллагь ﷻ рикlел алай стхайрини вахари чпивай жедай садакьаяр гузва, Аллагьди ﷻ кьабулрай абур!

– Азим гьажи, акьалтзавай несил ва хайи хуьр патал икьван зегьметар чlугвазвай квелай Аллагь ﷻ рази хьурай! Тежрибади къалурзавайвал, пак Исламдин рекье авай касди вичикай масад инжиклу ийидач, ам анжах хъсан крарин геле аваз фида ва ада вичиз уьмуьрдин хъсан рехъ хкяда.

Аллагь ﷻ куьмек хьурай ваз, ви гуьзчивилик тарсар гузвай муаллимриз ва кlелзавай аялриз виридаз! Амин.

 

Къазиев Гьажи, Дагъустандин лайихлу муаллим

2026-08-01 (Сафар 1448 г.) №8.


Руш низ гъуьлуьз гуда?

Салафрин (Исламдин сифтегьан асирра яшамиш хьайи михьи несилар) девирда Нугь ибн Марьям лугьудай са кас яшамиш хьанай. Адахъ гзаф мал-девлет ва иер са руш авай. Ам це лугьуз тIвар-ван ва девлет авай ксар гзаф къвезвай. Амма адаз вичин руш низ гудатIа чизвачир.   А касдихъ емишдин тарарин еке...


Дастамаз къачудайла дуьаяр кlелун

Суал: Дуьз рекьелай алатнавай са бязибуру лугьузва хьи, дастамаз къачудайла (гъилер, кIвачер чуьхуьдайла) дуьаяр кIелун бид’а я, гьавиляй абур кIелдай ихтияр авач. И гафар дуьзбур яни?   Жаваб: Ваъ, дуьзбур туш. Дуьа гьина хьайитIани ва мус хьайитIани ийидай ихтияр ава, анжах...


Аялриз Исламдин тербия гунин эдебар

Эвел алатай нумрада   Аял Исламди хъсан яз гьисабзавай лацу рангунин парталар алукIиз вердишарна кIанда, гьеле аял чIавуз рушарик кьил кIевирдай вердишвал кутуна кIанда, яни чIарар къалур тийидай. ГъвечIи чIавалай тербиясуз аял табий тежедайди, терсди, тапарардайди, буш рахунрал рикI алайди,...


Себеб хьана

Желил буба гьар нин кlвализ хьайитlани фидай кас тушир. Ам мукьувай чидай инсанри и кар тестикьардай. Гьар са хуьре адаз вич фидай кlвалер авалдай. Мегьарамдхуьре ихьтин кlвалерикай сад Къадиран гадайрикай тир Абас халудин кlвал тир.   Са сеферда чун (тахминан 1957-йис я), са десте жегьилар,...


Исламда мазгьабар гьикl арадал атана?

Са гьихьтин хьайитIани месэладин гьакъиндай къарар кьабулдайла, имамар сифтени-сифте Къуръанда адакай вуч лагьанватIа, гьаниз килигзава.   Эгер анай абуруз жаваб жагъун тавуртIа, абур гьадисриз килигзава. Эгер гьанайни жагъун тавуртIа, а месэладин гьакъиндай асгьабри сад авунвай гафуниз...