Главная

Асалдхуьре цIийи мискIин

Асалдхуьре цIийи мискIин

МискIинар Аллагь Тааладин кIвалер я. Абур Халикьдиз ибадат авун патал эцигзава ва мискIиндиз атай инсанар Раббидин мугьманар яз гьисабзава. Мединадиз куьч хьайила, Мугьаммад Пайгъамбарди мусурманрихъ галаз эвел мискIин эцигайди я. МискIиндай гузвай азан себеб хьана, хуьр бедбахтвилерикай къутармиш жезвайдак алимри умуд кутазва. МискIинда жуьмя йикъан ва гьар йикъан ферз тир кпIар са хуьруьн агьалийривай санал ийиз жезва. И карди абурун араяр кIеви ийида ва вири хуьрел Аллагьдин регьим къурда, ин ша Аллагь.

Гьайиф хьи, чи лезги районра мискIинар авачир, мискIинри кIвалах тийизвай хуьрер къенин юкъузни ама. И четин месэла хуьруьн жемятди гьялун чарасуз я. ГьикI мискIин герек ятIа, гьакI ана кIвалахдай кIелнавай имамни лазим я. Гьавиляй жегьилар Исламдин медресайриз рекье туна кIанда. Месела, Дагъустандин Огни шегьерда авай Ярагъ Мугьаммад эфендидин тIварцIихъ галай медресадиз.

И мукьвара СтIал-Сулейманан райондин Асалдхуьре цIийи мискIин ачухна. Бубайрилай ирс яз амукьнавай мискIин ацахьнавай, туьхкIуьр хъжедайвал амачир. ЛагьайтIа жеда хьи, и хуьре мискIиндин къене инсанри жемятдин кпIар тавуна виш йис кьван тир. Гила, шукур хьурай Аллагьдиз, Исламдихъ ва халкьдихъ рикI кузвай мусурманар себеб хьана Асалдхуьре вири шартIар авай мискIин арадал атанва. МискIиндик гзафбуру пай кутуна, эцигунрин вилик кьиле Гьажиханов Замир ва Мустафаев МустIафа акъвазна.

ХандакIар ягъайдалай кьулухъ абуру хуьруьнвийрин куьмекдалди са метр кьван кьакьанвилиз цлар хкажна, амма такьатар куьтягь хьана. И арада Аллагьди ракъурайди хьиз, лезги халкьдин хва Хазаров Алимирзе Камилан хва Кьасумхуьруьн мискIиндал атана, бес вичиз са мискIин цIийи хъийиз (реставрация ийиз) кIанзава лагьана. Райондин имам Амаханов Гьасана адаз хабар гана хьи, бес Асалдхуьре мискIин эцигзава ва гьам эвелни-эвел куьмекдихъ муьгьтеж я. Алимирзеди имамдин меслят кьабулна ва Асалдхуьруьн мискIин эцигун вичин хивез къачуна.

Гьелбетда, ада чпин пай кутаз кIанзавайбурузни а кар къадагъа авунач. Гьа икI, Къизляр раойнда авай Сар-сар хуьряй тир Касумов Загьидина мискIиндиз къавар ядайвал такьатар чара авуна. Мустафаев Заминулагьа пулдин такьатралди куьмек гана. Гьелбетда, куьмекар гайибур гзаф хьана, инал чна анжах еке такьатар чара авурбурун тIвар кьунва. Амай вири кIвалахар Алимирзе стхади чара авур такьатрихъ авуна. Къуй Аллагьди кьабулрай, мискIиндик пай кутурбуруз виридаз Халикьди ирид виш сеферда ва адалайни артух вахкурай! Амин.

МискIин ачухуниз талукьарнавай мярекат нисинин кпIунилай кьулухъ башламишна. Вини СтIалрин имам Гьамидов Ислама Къуръандин аятралди ачухай и межлис СтIал-Сулейманан райондин имамди, Амаханов Гьасана кьиле тухвана. Ада диндин межлисрин ва мискIинрин важиблувиликай лагьана ва Цмур хуьруьн имамдиз, Аливердиев Абубакраз гаф гана. Ада мусурманрин алакъайрикай ва кар алачиз туьгьметар тавуникай насигьат авуна.

Гуьгъуьнлай Герейханован хуьруьн имам Эминов Ариф рахана. Ада гьалал ризкьидин важиблувиликай ахъайна. ГьакIни Асалдхуьруьз Кьиблепатан Дагъустанда РД-дин Муфтиятдин векил Гьажиев Гьуьсейн мугьман хьана. Межлисдал ада мискIинда ибадат авунай гузвай сувабдикай вяз гана. Адалай кьулухъ хуьруьн агъсакъал Къагьриман муаллимди мискIин эцигунин карда ва межлисда иштирак авурбуруз виридаз еке чухсагъул лагьана.

Эхирдайни хуьруьн имам Гьажиханов Замира виридаз хушбахтвал тIалабна, дуьа авуна ва кIватI хьанвайбуруз суфрайрал эцигнавай садакьайрикай дадмишун теклифна. Насигьатрин арайра Гьамидов Ислама лезги ва араб чIаларал гуьзел мавлидар-нашидар кIелна. Къуй Аллагьди кьабулрай ва мярекатдин берекат вири мусурманрин кIвалериз раиж хьурай!

ГЬ. АМАХАНОВ

2026-06-01 (Зуль Гьижжа 1447 г.) №6.


Папа гъуьлуьз гьуьрмет авунин эдебар

Ислам – им инсаният патал виридалайни хъсан рехъ ва вини дережадин чешне я.   Гьавиляй ада хизандин рафтарвилерин виридалайни метлеблу, гуьзел ва хийирлу рехъ тайин ийизва, вичиз ухшар авайди мад авачир. Инсанрин тIебиатдихъ галаз кьан тийизвай, кьиле тефир къанунрал бинеламиш хьанвай...


Аш’аридин акъида дуьзди тушни?

Суал: Эхиримжи вахтара имам Аш’аридин акъида (инанмишвилин тегьер) инкар ийизвай, ам кафирвал я лугьузвай инсанар акъатнава. Абур гьахъ яни?   Жаваб: Ваъ, абур ягъалмиш я. Фикъгьдин (шариат) месэлайрин гьакъиндай «агьлу-с-Суннадин» имамар Абу Гьанифа, Малик, Шафии ва Агьмад...


Женнетдикай гьакъикъи делилар

Аллагь Таалади лагьана: «Гьакъикъатда, Аллагьдихъай кичIебур багълара ва булахрин юкьва жеда. Абуруз лугьуда: «Алад гьаниз ислягьвилелди, са затIунихъайни хатавал авачиз!» Чна абурун рикIерай такIанвал акъудда ва абур месерал стхаяр хьиз ацукьда, сад-садахъ элкъвена. Абур ана са...


Гъуьл кечмиш хьана…

Зи уьмуьрда бедбахтвал хьана: бейхабардиз зи кIани гъуьл кечмиш хьана. Чун кефи хан тийиз санал 30 йисалай гзаф яшамиш хьана, планар туькIуьрзавай, мурадар авай. Вири са легьзеда атIана. Инлай кьулухъ гьикI яшамиш жедатIа, чидач.   Алимдин жаваб: И дуьньядиз атай гьар са инсан Аллагь...


Мусурман ва чарадан мал-мулк

Угъривал ва къанунсуз саягъда чарадан мал-девлет вичиз къачун – им вири мусурманрин вилерай чIехи гунагь яз гьисабзавай еке чIуру кар я. Ам Аллагьди ﷻ къадагъа авунвайдан патахъай абурукай садни шаклу жезвач.   Гьакъикъи мусурман гьамиша дугъри ва намуслу я ва чарадан эменнидикай са...