Главная

Асалдхуьре цIийи мискIин

Асалдхуьре цIийи мискIин

МискIинар Аллагь Тааладин кIвалер я. Абур Халикьдиз ибадат авун патал эцигзава ва мискIиндиз атай инсанар Раббидин мугьманар яз гьисабзава. Мединадиз куьч хьайила, Мугьаммад Пайгъамбарди мусурманрихъ галаз эвел мискIин эцигайди я. МискIиндай гузвай азан себеб хьана, хуьр бедбахтвилерикай къутармиш жезвайдак алимри умуд кутазва. МискIинда жуьмя йикъан ва гьар йикъан ферз тир кпIар са хуьруьн агьалийривай санал ийиз жезва. И карди абурун араяр кIеви ийида ва вири хуьрел Аллагьдин регьим къурда, ин ша Аллагь.

Гьайиф хьи, чи лезги районра мискIинар авачир, мискIинри кIвалах тийизвай хуьрер къенин юкъузни ама. И четин месэла хуьруьн жемятди гьялун чарасуз я. ГьикI мискIин герек ятIа, гьакI ана кIвалахдай кIелнавай имамни лазим я. Гьавиляй жегьилар Исламдин медресайриз рекье туна кIанда. Месела, Дагъустандин Огни шегьерда авай Ярагъ Мугьаммад эфендидин тIварцIихъ галай медресадиз.

И мукьвара СтIал-Сулейманан райондин Асалдхуьре цIийи мискIин ачухна. Бубайрилай ирс яз амукьнавай мискIин ацахьнавай, туьхкIуьр хъжедайвал амачир. ЛагьайтIа жеда хьи, и хуьре мискIиндин къене инсанри жемятдин кпIар тавуна виш йис кьван тир. Гила, шукур хьурай Аллагьдиз, Исламдихъ ва халкьдихъ рикI кузвай мусурманар себеб хьана Асалдхуьре вири шартIар авай мискIин арадал атанва. МискIиндик гзафбуру пай кутуна, эцигунрин вилик кьиле Гьажиханов Замир ва Мустафаев МустIафа акъвазна.

ХандакIар ягъайдалай кьулухъ абуру хуьруьнвийрин куьмекдалди са метр кьван кьакьанвилиз цлар хкажна, амма такьатар куьтягь хьана. И арада Аллагьди ракъурайди хьиз, лезги халкьдин хва Хазаров Алимирзе Камилан хва Кьасумхуьруьн мискIиндал атана, бес вичиз са мискIин цIийи хъийиз (реставрация ийиз) кIанзава лагьана. Райондин имам Амаханов Гьасана адаз хабар гана хьи, бес Асалдхуьре мискIин эцигзава ва гьам эвелни-эвел куьмекдихъ муьгьтеж я. Алимирзеди имамдин меслят кьабулна ва Асалдхуьруьн мискIин эцигун вичин хивез къачуна.

Гьелбетда, ада чпин пай кутаз кIанзавайбурузни а кар къадагъа авунач. Гьа икI, Къизляр раойнда авай Сар-сар хуьряй тир Касумов Загьидина мискIиндиз къавар ядайвал такьатар чара авуна. Мустафаев Заминулагьа пулдин такьатралди куьмек гана. Гьелбетда, куьмекар гайибур гзаф хьана, инал чна анжах еке такьатар чара авурбурун тIвар кьунва. Амай вири кIвалахар Алимирзе стхади чара авур такьатрихъ авуна. Къуй Аллагьди кьабулрай, мискIиндик пай кутурбуруз виридаз Халикьди ирид виш сеферда ва адалайни артух вахкурай! Амин.

МискIин ачухуниз талукьарнавай мярекат нисинин кпIунилай кьулухъ башламишна. Вини СтIалрин имам Гьамидов Ислама Къуръандин аятралди ачухай и межлис СтIал-Сулейманан райондин имамди, Амаханов Гьасана кьиле тухвана. Ада диндин межлисрин ва мискIинрин важиблувиликай лагьана ва Цмур хуьруьн имамдиз, Аливердиев Абубакраз гаф гана. Ада мусурманрин алакъайрикай ва кар алачиз туьгьметар тавуникай насигьат авуна.

Гуьгъуьнлай Герейханован хуьруьн имам Эминов Ариф рахана. Ада гьалал ризкьидин важиблувиликай ахъайна. ГьакIни Асалдхуьруьз Кьиблепатан Дагъустанда РД-дин Муфтиятдин векил Гьажиев Гьуьсейн мугьман хьана. Межлисдал ада мискIинда ибадат авунай гузвай сувабдикай вяз гана. Адалай кьулухъ хуьруьн агъсакъал Къагьриман муаллимди мискIин эцигунин карда ва межлисда иштирак авурбуруз виридаз еке чухсагъул лагьана.

Эхирдайни хуьруьн имам Гьажиханов Замира виридаз хушбахтвал тIалабна, дуьа авуна ва кIватI хьанвайбуруз суфрайрал эцигнавай садакьайрикай дадмишун теклифна. Насигьатрин арайра Гьамидов Ислама лезги ва араб чIаларал гуьзел мавлидар-нашидар кIелна. Къуй Аллагьди кьабулрай ва мярекатдин берекат вири мусурманрин кIвалериз раиж хьурай!

ГЬ. АМАХАНОВ

2026-07-01 (Мугьаррам 1448 г.) №7.


Женнетдин няметар

1. Аль-Мугъира бин Шу`бади агакьарайвал, Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Са сеферда Мусади вичин Раббидивай ﷻ хабар кьуна: «Женнетда авай инсанрикай виридалайни агъада авай гьал низ жеда?»   Ада жаваб гана: «Ам Женнетдин вири агьалияр Женнетдиз фейидалай кьулухъ атай...


Ички зиян я

Чехир, ички. Дегь девиррани и шейэр гьазуриз ва ишлемишиз чизвай. Эгер тарихдиз вил вегьейтIа, жуьреба-жуьре набатат-рикай, емишрикай пиводиз ухшар шей чи эрадал къведалди са шумуд агъзур йис вилик Египетда, Месопотамияда, Китайда, Мексикада гьазурзавай.   Чи эрадал къведалди ирид агъзур йис...


Руьгь гьамга хьиз михьибур…

Лагьанач лугьумир!   Санал акъудиз бахчада йикъарни-йифер, Дустар хьанва къаргъаярни лифер. Гьа тегьерда дустар жезва кицIни кац, Шадвал ийиз, сада-садав вугуз пац. Алахъзавай масадан фу яванриз, И кар чешне туш са бязи инсанриз. *** Пеше кьунач, закай хьанач гъуьрчехъан, Алава яз,...


Савда бинт Зам’ат

Меккадиз Ислам атай чIавалай башламишна къурайшитри чпин ватанэгьлийриз абуру Ислам кьабулна лугьуз жазаяр гуз хьана. Мусурманрин гьал лап четин хьайила, Пайгъамбарди ﷺ динэгьлияр къутармишун патал абуруз Эфиопиядиз куьч хьун эмирна, а чIавуз адан кьиле гьахълу пачагь авай. Ада мусурманар...


Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Абу Бакран тIвар кьурла Умар шехьзава   Садра Умар алай чкадал инсанар Абу Бакракай рахаз хьана. Умара лагьана: «Заз зи вири крар Абу Бакран уьмуьрдай са йикъахъни са йифехъ дегишарнайтIа кIандай. Йифиз талукь яз лагьайтIа – им Пайгъамбардихъ ﷺ галаз чуьнуьх хьун патал Савр...