Чи бедбахтвилерин себеб чун я

Чи бедбахтвилерин себеб чун я

Чун гзаф вахтара шагьидар жезва, гьикI инсанри соцсетра чпин ва чпин аялрин, кIвалерин, тIуьнрин ва икI мад шикилар эцигзаватIа. Хьурай ман, ина ахьтин вуч ава кьван? Заз кIандайвал яшамиш жезва, кIандай шикилар эцигзава, за низ манийвал ийизва кьван? Гзаф вахтара гьа ихьтин жаваб я ван къвезвайди.

Дугъриданни абур чпиз кIандайвал яшамиш жезвани? За фикирзавайвал, куьн рази жеда, саки гьар са касдиз рикIин деринра чуьнуьхнавай месэлаяр авайди ва гьатта вичизни абур хиве кьаз кичIезвайди. Гзаф мумкин яз завай тестикь ийиз жеда хьи, гзаф блогерри ва гьахьтин масабуру виридаз аквадайвал къалурзавай чпин уьмуьр – ам, хьанайтIа, чеб гьакI яшамиш жез кIанзавай уьмуьр я. Бязи вахтара гьатта акIни жезва хьи, чпин уьмуьр къалурдайла, абуруз рикIяй чпел пехил хьана кIанзава.

Вучиз зи аял вили яна?

ГъвечIи аялар – Аллагьдин аманат (хуьн патал ихтибарна вуганвай) я. Амма гьар гьи аялдиз хьайитIани диде-бубадин патахъай бахтуни гъизвач. Ажайиб кар я, амма къенин юкъуз икI жезва: аял ханмазди диде-бубади адан шикил соцсетра эцигзава ва идалди таза аял вили ягъунин хаталувилик кутазва.

Ахпа диде-бубаяр кьил акъат тийиз жезва, вучиз аял гьамиша шехьзаватIа, начагъ жезватIа, йифиз ахвар вугузвачтIа лугьуз. Кьилиз жуьреба-жуьре фикирар къвезва: «белки, адан руфун тIазватIа?» ва я «белки, адаз гишинзаватIа?», амма чпин аял гьа азиятрик кутунвайди чеб тирди, гьич фикирни ийидач. Диде-бубадин авамвиляй аял гьамиша азиятрик хьун мумкин я. Гилалди вили ягъунихъ, запабрихъ агъан тийиз, абур гьакIан махар я лугьузвай инсанарни ава.

Ахъайзава хьи, Бану Зурайк тайифадай тир Лябид аль-Асам тIвар алай чувудди чи Пайгъамбардиз запаб авуна, адалай кьулухъ Раббидин Расул пис начагъ хьана. А вахтунда Пайгъамбарди патав Жабраил малаик u атана ва авунвай запаб Бану Зурайк тайифадин къуйдин кIане авайдакай хабар гана. Аллагьдин Расулди а запаб вичин патав гъун патал асгьабар ракъурна. Ам Пайгъамбардин чIарар алай регъ яз хьана.

И дуьшуьш «аль-Фалакъ» ва «ан-Нас» сураяр ракъурунин себеб хьана. Кьве сурада цIусад аят ава – гьакьван тIвалар янавай гьа рекъинал алай Мугьаммад Пайгъамбардин чIарчIиз. Аллагьдин Расулди гьа аятар кIелиз башламишна, гьар са аят кIелайла чIарчIиз янавай тIвалар ахъа жезвай ва гьар са тIвал ахъа хьайила адаз къвердавай хъсан жезвай. Куьне запабди Пайгъамбардиз гьикI таъсирна лугьуз фикирзавани?

Аллагьдиз Вичин арифдарвилелди идалди чаз запабдин четинвал ва хаталувал къалуриз кIанзавай, Пайгъамбардин зайифвал ваъ, чавай гьикI чун, гьакI мукьвабурни гьахьтин бедбахтвилерикай хуьз жедайвал. Гьахьняй жуван аялар хатавилик кутун герек туш. Гьатта лап мукьвабурузни, дустаризни абурун шикилар ракъурмир. Гьатта абурун фикирдизни татана аял вили ягъун мумкин я, масабурукай гьеле лугьун тийин.

Гунагьар ва абурун нетижаяр

Шикилар эцигдайла гьар са касди вичиз суал гун лазим я: за им вуч патал ийизва? За эцигзавай шикилдикай са низ ятIани хийир авани? Чна рикIелай алудун лазим туш чна ийизвай вири крар Аллагьдиз аквазвайди ва ЧIехи Дувандин юкъуз, Къуръанда идакай лагьанвайвал, чавай гьар са куьлуь-шуьлуьдикайни кваз гьисаб-суал кьадайди («аз-Залзалат» сурадин 7-8-аятриз ганвай баянрин мана):

«Ни лап куьлуь зерредин заланвал авай хъсанвал авуртIа, ам (адай хьайи суваб) адаз аквада. Ни лап куьлуь зерредин заланвал авай писвал авуртIа, ам (адай агакьай эвез) адаз аквада».

Чи девирда жуван гунагьар виридаз къалурун гегьенш хьанва. Вич къалиян чIугвадай чкада авайла янавай шикилар соцсетра эцигзавай касдин гъавурда гьикI акьун лазим я? Я тахьайтIа вич кIевиз маниярни кутуна лап гзаф йигинвилелди машинда аваз физвай видео эцигзавай касдикай вуч лугьуда? Абу Гьурайради ахъайзава, вичиз Аллагьдин Расулдивай гьикI ван хьанатIа:

«Виридаз ван къведайвал хабар гузвайбур квачиз зи умматда авай вирибур къутармиш жеда ва абурулай гъил къачуда.

Идаз мисал яз йифиз са кар ийизвай ва Аллагьди адан гунагь кIевзавай, амма пакамаз ада вичи: «Эй флан кас, накь за флан ва флан крар авуна», - лугьузвай кас гъиз жеда. (АкI жезва хьи) Ада вичин Раббидин пердедик кваз йиф акъудзава, амма пакамаз Аллагьдин перде алудзава» (Аль-Бухари, Муслим).

Имам ан-Нававиди вичин «аль-Азкар» ктабда лугьузва:

«Маса гафаралди лагьайтIа, Аллагьди маса инсанрихъай чуьнуьхай кар, ахьтин касди ачухзава ва идалди ада вичиз кьве дуьньядани жаза гун кьисмет ийизва».

Амма генани пис я, са шакни тийизвай кас чинеба телефондиз къачуна, ахпа видео ва я шикилар соцсетра эцигун, я тахьайтIа инсандикай ягьанатар ийиз тапан видеояр эцигун. Подписчикар хъуьруьнарун патал, абур инсан къулайсуз гьалда тваз, адан намусдик хкIуриз гьазур я. Ахьтин крар ийизвайбур чи девирдин халис зулумкарар я.

Нагагь чна кефи хайи касди чалай гъил къачун тавуртIа, Раббиди Вичин лукIарикай ийизвай ягьанатрилай гъил къачудани кьван? Гьатта акIни жезва хьи, ахьтин крар ийидайла инсанриз ана туьгьмет къвезвай са карни аквазвач ва абуру чеб ихьтин гафаралди гьахъарзава, гуя, «за анжаз са зарафат тир авурди». Амма зарафатрин асул мана неинки анжах са квез хъуьруьн атун я, гьакI са касдизни лап са жизви кьванни зарар тагун, гьам бедендин хьурай, гьам эдебдин.

САИД ЗАЛУМХАНОВ