Вахтунин къадир хьухь!
Гьар сеферда, са нихъ ятIани агалкьунар хьана лагьана заз ван хьайила, заз аквазва хьи, абуруз виридаз умуми са хесет ава: хъсандиз туькIуьрна вахт паюн.
И ксариз йикъан низам (распорядок) ава ва генани важиблуди ам я хьи, абуру гьа низам хуьзва. И кардиз фикир гайила, зун жуван кIвалахдин йикъа дуьз къайда тваз алахъна, амма, хиве кьуна кIанда хьи, гьасятда ам кардик кутаз хьанач. Залай а кар алакьайла, за гьасятда гьахьтин къайда тунвай яшайишдин тегьердин артухвилер ва къулайвилер гьиссна. Крар, на лугьуди, чеб-чпелай гьял жезва, мад акахьай алаш-булаш ва ахъа хьайи мумкинвилер амач.
Кагьул хьун, ксун, хъуьруьн гъидай видеойриз килигун, тIуьн, соцсетра сагъ са юкъуз рахун ва кхьин машгъул жедай кар хьиз аквазва – гьикьван хъсан я кIвале ацукьун ва са карни тавун! Амма и машгъулат гьахьтинди яз анжах мичIивал алукьдалди аквазвайди я ва гьа вахтунда чарасуз фикир арадл къвезва: «Эхирки за къе вуч авуна? Са затIни».
Им пашманвал я ва им шад жедай кар туш. Югъ гьавайда акъудунин фикир аваз ксун – ял ягъунин виридалайни хъсан жуьре туш. Гзаф мумкин я, гуьзчивал тавуна амукьай накьан крар пакадин йикъал хкведа ва ида, лап тIимилди, стресс арадал гъида.
Вахт – им метягь я, инсандиз ам авайла, ада ам дуьз ишлемишна кIанда. Чаз виридаз аял чIавалай ихьтин мисалдин ван къвезва: «КIвалахдиз – вахт, машгъулатдиз – сят». Им дугъриданни лап важиблу я. Акьуллу касди вичин уьмуьрдин са декьикьани фагьумсуз харж ийидач, ада аннамишзава ам гьикьван къиметлу ятIа.
Чакай гьар садан хиве тунвай месэлаяр тамамарунилай гъейри, месела, мектеб, кIвалах ва кIвалин крар, амай вахт генани менфятлувилелди харжна кIанда. Гуьгьуьллувилелди куьмек гун, хизандихъ галаз вахт акъудун ва менфятлу чирвилер жагъурун – ибур инсанар патал лап хъсан крар я. Ял ягъун, гьелбетда, хъсан я, амма лайихлу ял ягъунин ва кьадардилай артух манасуз крарал машгъул хьунин арада шуькIуь сергьят ава.
Гьар сеферда календардиз килигдайла заз ажайиб гьисс жезва ва акваз-такваз йикъар физвайди гъавурда акьазва, амма вири уьмуьр гьакI физва эхир. Гьар са алатай йисуз за ахьтин важиблу вуч авуна? Зи хизандиз, жемятдиз ва зи гилан ва гележегдин уьмуьрдиз хийир авай за ахьтин вуч авуна? Чун и уьмуьрда а къайдада яшамиш хьана кIанда хьи, чна авур нагьакьан крарин патахъай гележегдин уьмуьрда жаза чIугван тийидайвал. И дуьньяда чна ийизвай вири крар – хъсанбур ва я писбур – чна эхиратдиз тухузва. Гьавиляй гележегдин уьмуьрда чаз хийир жедай крар патал вахт акъудун чун патал хъсан я.
Им акI лагьай чIал я хьи, бязи вахтара чун бейкар яз акъваззавай вахт хъсанвал авун патал ишлемишна кIанда. Ина лагьайтIа, сергьятар авач! Гьатта ийизвай са тIимил хъсанвилини менфят гъун мумкин я! Михьивал авунин гьерекатра иштирак ая, етимриз куьмек це, къуншийриз ва мукьвабуруз хъсанвал ая, кIвал авачир гьайванриз тIуьн це, жуван аялар, хизан шад ая… Гьа им вири менфятлувилелди акъуднавай вахт я!
Регьимлу Пайгъамбарди лагьана: «Гзаф инсанри гъиляй ахъайзавай кьве хийирлу кар ава: сагъламвал ва хъсанвал авун патал азад вахт» (Бухари). Уьмуьр гьикьван гуьзел я, эгер гьамиша хъсан крар ийиз ва хъсан гафар лугьуз хьайитIа! Им гьар са кас патал лап хъсан уьмуьр кечирмишунин саягъ я. Халикьди ганвай йикъар гьакI акъудзавай инсанди секинсузвал, кичIевал гьиссдани мегер? Гьелбетда ваъ. Чи газетдин мурад куьне гьамиша менфят аваз вахт акъудун я!
АМИНА ЕВПАТОВА
