Главная

Дуьаяр дуьз кIелунин важиблувал

Дуьаяр дуьз кIелунин важиблувал

Дуьаяр дуьз кIелунин важиблувал

КпIунал ва маса чкайрал дуьаяр дуьз кIелун – метлеблу истемишун я, ам галачиз абур дуьз тахьун мумкин я. Гьавиляй гьар са мусурман вичиз чизвай вири дуьаяр, кпIунал кIелзавайбур, иллаки арканар тир дуьаяр дуьз кIелиз (араб чIалал) чалишмиш хьана кIанда. И кар патал араб чIалан гьарфар сивяй дуьз акъудиз чирун лазим я.

 

Араб чIала куьруь, яргъи ва лап яргъи ачух сесер, кьве къатан ачух тушир сесер ва сад хьтин ван акъатзавай са шумуд ачух тушир сесер ава. И ва я маса кьетIенвилериз фикир тагана дуьаяр кIелун кутугнавач. Гьавиляй дуьаяр кIелиз махраж (араб чIалан гьарфар дуьз акъуддай къайда) чизвай муаллимдивай чирун лазим я.

Нагагь мукьвал махраж чидай муаллим авачтIа, мусурман ахьтин муаллим авай чкадиз фин мажбур я, гьатта и кар патал гьаж авун патал герек тир кьван такьатар харж авун лазим къвезватIани.

Эгер мусурмандивай вичин бедендин тIебии нахушвал себеб яз са гьарф дуьз кIелиз жезвачтIа, и карни адан муаллимди тестикьарда, адаз вичивай жедай тегьерда дуьаяр кIелдай ихтияр ава. Амма чирун патал гьич чалишмишвал тавуна, алахъайтIани вичивай дуьз кIелиз жедай туш лугьуз жув гьахълу авуна кIандач.

КапI авун патал чарасуз дуьаяр дуьз кIелиз чирун – гьар са мусурмандин буржи (фарзу-ль-‘айн) я. Гьавиляй Къуръан (араб чIалал) кIелиз чирун меслят къалурзава.

Мад сеферда лугьун хъийин хьи, Къуръан кlелиз чирун мусурман патал ферз туш, амма, мисал яз, жуван ферз тир кlпунал кlелна кlанзавай «Аль-Фатигьа» ва «Ат-Тагьият» дуьздаказ махраждалди кlелиз чирун ам патал ферз я. И насигьатдиз килигна инсанди вичи адет яз кlелзавай дуьаяр кlелун акъвазар тавурай, анжах абур дуьз кlелиз чириз (муаллимдивай) чалишмиш хьурай! Къуй Аллагьди ﷻ чаз виридаз тавфикь (куьмек) гурай!

 

Гьасан Амаханов

2026-05-01 (Зуль Къаада 1447 г.) №5.


Кьиникьихъ галаз алакъалу Шариатдиз акси адетар

1.         ЯхцIурар (яхцIурни цIикьведар) къейд авун патал тешкилзавай межлисар. Кьейиди рикIел хкун патал адетар ийидайла мусурман тушир халкьарин адетриз тешпигь жедай ихтияр авач. Пайгъамбардин ﷺ гьадисда лагьанвайвал, яс пуд йикъалай гзаф кьадай ихтияр...


Буржарин фур

Ингье вад йис я гъуьл буржарин фура аваз: куьгьне кредитар алудун патал цIийибур къачузва. Гаталди «кьечIяда» лугьуз гаф гузва, амма гатуз мад къахчузва. За адаз авайвал гьакъикъат лагьана, амма жаваб яз заз ван атайди зун кIеви къван хьтин рикI авайди я лугьудай гафар ва «вичин...


СУАЛ-ЖАВАБ

Нежесдихъ гъил галукьайтIа, дастамаз чIур жезвани? Чиркерихъ (нежес) гъил ва я бедендин маса пай галукьай чlавуз дастамаз чlур жезвач, амма ам целди чуьхуьн лазим я. Инсандиз себеб ва муьгьтежвал авачиз, вичиз-вич нежесрай кьацlурдай ихтияр авач, гьарам я....


Эминхуьре диндин гурлу межлис

18-апрелдиз Стlал Сулейманан райондин Эминхуьруьн мискlинда диндин зурба мярекат кьиле фена. Межлисдиз «Дуьадин межлис» лугьудай тlвар гана, вучиз лагьайтlа и мярекатдал Дагъустан ва вири Россия Аллагьди ﷻ бедбахтвилерикай хуьн патал гзаф дуьаяр авуна.   Малум тирвал, алай йисан...


Пак калам

Сура аль-А`раф (Манийвилер) эвел алатай нумрайра   196. Гьакъикъатда, зи арха – Аллагь я, (паяралди) Ктаб ракъурай. Ада (неинки са пайгъамбарриз, гьакI вири) авлияйриз архавалзава.   Адалай гъейри низ куьне ибадат ийизватIа, абурувай квез куьмек гуз жезвач. Абурувай гьатта...