Главная

Уьмуьр – им ахтармишун я

Уьмуьр – им ахтармишун я Уьмуьр – им ахтармишун я

Уьмуьр – им ахтармишун я

 

Чир хьун лазим я хьи, инсандин вири уьмуьр – кьиляй-кьилиз ахтармишун я. Хушбахтдаказ яшамиш жезвайлани ахтармишун я, бедбахтвиле авайлани. И дуьньяда адал агакьай няметрайни ада и дуьньядани ва эхиратдани жаваб гана кIан жеда.

 

Жуван девлет жуваз, хизандиз ва жемятдиз хийир аваз харж ийиз чир хьун – им кьве дуьньядани жаза гудай гьахъ-гьисабдикай къутармиш хьун я. Эгер инсанди вичиз авай мал-девлет масакIа харж авуртIа, ам и дуьньядин уьмуьрдани, эхиратдин уьмуьрдани Аллагьдин ﷻ жазадикай къутармиш жедач. Гьа ахтармишунин мисалар гьикI хъсанвилихъ галаз, гьакI бедбахтвилихъ галаз алакъалу дуьшуьшриз гъиз жеда.

Санлай къачурла, инсан хайидалай кьулухъ и дуьньядиз атун – гьа им ахтармишун я, вучиз лагьайтIа сифте вахтарилай башламишна инсандин уьмуьр четинвилери элкъуьрна кьунва – гьакIан адет хьанвайбуруни ва четин важиблубуруни. Нагагь инсан Раббидин ﷻ насигьатдалди вилик физ хьайитIа, адаз уьмуьр регьят жеда, вучиз лагьайтIа адахъ галаз Халикьдин ﷻ куьмек жеда.

Гзаф вахтара чаз ахьтин фикир жезва хьи, и дуьнья чаз бахтлудаказ ва сагъ-саламатдиз яшамиш хьун патал ганва. Эгер кьисметдай чаз абур тахьайтIа, гьикI хьайитIани абур жагъуриз, къазанмишиз ва абурухъ галаз дуьзгуьнвиле яшамиш жез алахъзава.

Чакай гзафбурун уьмуьр гьакI финни ийизва – и амукь тийидай дуьнья ибарат хьанвай гьа кьве паюнин гуьгъуьна гьатна, чи уьмуьрдиз абур кьведни атунин умуд аваз, анжах къайгъуйрай ва четинвилерай ацIанвай къенин югъ я эхна кIанзавайди. Гзафбур гъавурда авач, вири татугайвилер гьикI бегьемариз жедатIа, чи руьгьдин алем чукIун тавуна сагъдиз амукьдайвал, абурулай гьикI элячIна фидатIа. Гьа къенепатан алем чукIуни инсан яргъал тир стрессдал гъизва, стрессди – депрессиядал, ва ада адетдин гьар йикъан уьмуьрдин кьацIай акъудзава.

Гзаф вахтара чаз арадал атай четин гьалдай экъечIдай рехъ аквазвач, мягьтелвилелди гъилер ахъайзава, са затIунини рикI секинарзавач, амма гьа са вахтунда рикI секинардай шей чи патав гва, лап мукьвал ала ва анжах чна фикир желб авун гуьзетзава. Уьмуьр гьихьтинди ятIа, гьакI авайвал кьабулна кIанда, вири крара Раббидин ﷻ арифдарвал акун ва Адан ﷻ эмиррал амал авун герек я. Пайгъамбарри - Аллагьдин ﷻ илчийри –уьмуьрдин жуьреба-жуьре гьалара вуч ийидатIа ва гьа са вахтунда Раббидин ﷻ разивал гьикI къазанмишдатIа чаз ачух тавур уьмуьрдин са легьзени, кIвалахдин са хелни тунвач. Гьахьняй чаз амукьзавайди жуван дин чирун, алимрин насигьатриз яб гун, гъвечIи чIавалай аялар диндин рекье аваз вердишарун я. А чIавуз, инанмиш хьухь, чи винел патан ва къене патан алем экуь, шад ва бахтлуди жеда.

 

Патимат Гьасанова

2026-08-01 (Сафар 1448 г.) №8.


Руш низ гъуьлуьз гуда?

Салафрин (Исламдин сифтегьан асирра яшамиш хьайи михьи несилар) девирда Нугь ибн Марьям лугьудай са кас яшамиш хьанай. Адахъ гзаф мал-девлет ва иер са руш авай. Ам це лугьуз тIвар-ван ва девлет авай ксар гзаф къвезвай. Амма адаз вичин руш низ гудатIа чизвачир.   А касдихъ емишдин тарарин еке...


Ван ша, инсан, ахпа геж я

  Ван ша, инсан!   Аллагьди ﷻ ваз акьул ганва Пис-хъсанди кьатIун патал, Шуьше хьтин кьве вил ганва Экуь дуьнья акун патал.   Ваз руьгь ганва гьисс ийидай, РикIни уьмуьрдал шад жедай, Пай ганва ваз каинатдай Гьар жуьредин ванер къведай.   Вучиз и экуь дуьньяда Йиф...


Сура ат-Тавба (гъил къачун тlалабун)

И сурадин вилик «Бисмиллягь…» авач, вучиз лагьайтlа гьакl буйругъна Пайгъамбарди ﷺ. Аль-Гьакима агакьарнавай гьадисди и кар тестикьарзава. Гьакlни чал агакьнава хьи, «бисмиллягь…» - Аллагьди ﷻ хуьн патал лугьузва, амма и сура имансузриз кlичlе гун патал...


Себеб хьана

Желил буба гьар нин кlвализ хьайитlани фидай кас тушир. Ам мукьувай чидай инсанри и кар тестикьардай. Гьар са хуьре адаз вич фидай кlвалер авалдай. Мегьарамдхуьре ихьтин кlвалерикай сад Къадиран гадайрикай тир Абас халудин кlвал тир.   Са сеферда чун (тахминан 1957-йис я), са десте жегьилар,...


Чам дустагъдай гуьзетдани?

Чам дустагъда ацукьарна. Чна мехъериз гьазурвал аквазвай ва вири хъсанзавай, амма садлагьана ам дустагъ авуна. Адаз са шумуд йис къвезва. Дустагъдай ахъайнамазди зал эвленмиш жеда лагьана гаф гузва. Заз вуч ийидатIа чизвач, ам дустагъдай гуьзетун герек яни?    Алимдин жаваб: Эгер куьн...