Главная

Уьмуьр – им ахтармишун я

Уьмуьр – им ахтармишун я Уьмуьр – им ахтармишун я

Уьмуьр – им ахтармишун я

 

Чир хьун лазим я хьи, инсандин вири уьмуьр – кьиляй-кьилиз ахтармишун я. Хушбахтдаказ яшамиш жезвайлани ахтармишун я, бедбахтвиле авайлани. И дуьньяда адал агакьай няметрайни ада и дуьньядани ва эхиратдани жаваб гана кIан жеда.

 

Жуван девлет жуваз, хизандиз ва жемятдиз хийир аваз харж ийиз чир хьун – им кьве дуьньядани жаза гудай гьахъ-гьисабдикай къутармиш хьун я. Эгер инсанди вичиз авай мал-девлет масакIа харж авуртIа, ам и дуьньядин уьмуьрдани, эхиратдин уьмуьрдани Аллагьдин ﷻ жазадикай къутармиш жедач. Гьа ахтармишунин мисалар гьикI хъсанвилихъ галаз, гьакI бедбахтвилихъ галаз алакъалу дуьшуьшриз гъиз жеда.

Санлай къачурла, инсан хайидалай кьулухъ и дуьньядиз атун – гьа им ахтармишун я, вучиз лагьайтIа сифте вахтарилай башламишна инсандин уьмуьр четинвилери элкъуьрна кьунва – гьакIан адет хьанвайбуруни ва четин важиблубуруни. Нагагь инсан Раббидин ﷻ насигьатдалди вилик физ хьайитIа, адаз уьмуьр регьят жеда, вучиз лагьайтIа адахъ галаз Халикьдин ﷻ куьмек жеда.

Гзаф вахтара чаз ахьтин фикир жезва хьи, и дуьнья чаз бахтлудаказ ва сагъ-саламатдиз яшамиш хьун патал ганва. Эгер кьисметдай чаз абур тахьайтIа, гьикI хьайитIани абур жагъуриз, къазанмишиз ва абурухъ галаз дуьзгуьнвиле яшамиш жез алахъзава.

Чакай гзафбурун уьмуьр гьакI финни ийизва – и амукь тийидай дуьнья ибарат хьанвай гьа кьве паюнин гуьгъуьна гьатна, чи уьмуьрдиз абур кьведни атунин умуд аваз, анжах къайгъуйрай ва четинвилерай ацIанвай къенин югъ я эхна кIанзавайди. Гзафбур гъавурда авач, вири татугайвилер гьикI бегьемариз жедатIа, чи руьгьдин алем чукIун тавуна сагъдиз амукьдайвал, абурулай гьикI элячIна фидатIа. Гьа къенепатан алем чукIуни инсан яргъал тир стрессдал гъизва, стрессди – депрессиядал, ва ада адетдин гьар йикъан уьмуьрдин кьацIай акъудзава.

Гзаф вахтара чаз арадал атай четин гьалдай экъечIдай рехъ аквазвач, мягьтелвилелди гъилер ахъайзава, са затIунини рикI секинарзавач, амма гьа са вахтунда рикI секинардай шей чи патав гва, лап мукьвал ала ва анжах чна фикир желб авун гуьзетзава. Уьмуьр гьихьтинди ятIа, гьакI авайвал кьабулна кIанда, вири крара Раббидин ﷻ арифдарвал акун ва Адан ﷻ эмиррал амал авун герек я. Пайгъамбарри - Аллагьдин ﷻ илчийри –уьмуьрдин жуьреба-жуьре гьалара вуч ийидатIа ва гьа са вахтунда Раббидин ﷻ разивал гьикI къазанмишдатIа чаз ачух тавур уьмуьрдин са легьзени, кIвалахдин са хелни тунвач. Гьахьняй чаз амукьзавайди жуван дин чирун, алимрин насигьатриз яб гун, гъвечIи чIавалай аялар диндин рекье аваз вердишарун я. А чIавуз, инанмиш хьухь, чи винел патан ва къене патан алем экуь, шад ва бахтлуди жеда.

 

Патимат Гьасанова

2026-06-01 (Зуль Гьижжа 1447 г.) №6.


Папа гъуьлуьз гьуьрмет авунин эдебар

Ислам – им инсаният патал виридалайни хъсан рехъ ва вини дережадин чешне я.   Гьавиляй ада хизандин рафтарвилерин виридалайни метлеблу, гуьзел ва хийирлу рехъ тайин ийизва, вичиз ухшар авайди мад авачир. Инсанрин тIебиатдихъ галаз кьан тийизвай, кьиле тефир къанунрал бинеламиш хьанвай...


Женнетдикай гьакъикъи делилар

Аллагь Таалади лагьана: «Гьакъикъатда, Аллагьдихъай кичIебур багълара ва булахрин юкьва жеда. Абуруз лугьуда: «Алад гьаниз ислягьвилелди, са затIунихъайни хатавал авачиз!» Чна абурун рикIерай такIанвал акъудда ва абур месерал стхаяр хьиз ацукьда, сад-садахъ элкъвена. Абур ана са...


Мусурман ва чарадан мал-мулк

Угъривал ва къанунсуз саягъда чарадан мал-девлет вичиз къачун – им вири мусурманрин вилерай чIехи гунагь яз гьисабзавай еке чIуру кар я. Ам Аллагьди ﷻ къадагъа авунвайдан патахъай абурукай садни шаклу жезвач.   Гьакъикъи мусурман гьамиша дугъри ва намуслу я ва чарадан эменнидикай са...


Халис инсан ятIа эгер…

ИкI лугьудай Хъсанвал ая эбеди, Амукьдайди са гьам я. Тикрардай заз дидеди, Писвал авун гьарам я.   “Батмиш жедач вацIа ам, ВегьейтIани кудач цIуз”. Жедачир кагьул бубадиз, Заз акьулдин тарсар гуз.   — Хъсанвал я ядигар, РикIелай гьич тефидай. Чун я, бала, инсанар, Дуьнья туна...


ФатIима ва мультфильм

ФатIима вичин гъвечIи стха Рамазанахъ галаз санал Винни Пухакай мультфильмдиз килигзавай. Йифен геж вахт тир, амма аялар садни ксуз хъфизвачир. Дах кIвале авачир, ам командировкадиз фенвай. Диде лагьайтIа, кIвалин кIвалахрал машгъул тир.   Ада пакадин йикъан экуьнахъ мугьманар гуьзетзавай ва...