Главная

Уьмуьр – им ахтармишун я

Уьмуьр – им ахтармишун я Уьмуьр – им ахтармишун я

Уьмуьр – им ахтармишун я

 

Чир хьун лазим я хьи, инсандин вири уьмуьр – кьиляй-кьилиз ахтармишун я. Хушбахтдаказ яшамиш жезвайлани ахтармишун я, бедбахтвиле авайлани. И дуьньяда адал агакьай няметрайни ада и дуьньядани ва эхиратдани жаваб гана кIан жеда.

 

Жуван девлет жуваз, хизандиз ва жемятдиз хийир аваз харж ийиз чир хьун – им кьве дуьньядани жаза гудай гьахъ-гьисабдикай къутармиш хьун я. Эгер инсанди вичиз авай мал-девлет масакIа харж авуртIа, ам и дуьньядин уьмуьрдани, эхиратдин уьмуьрдани Аллагьдин ﷻ жазадикай къутармиш жедач. Гьа ахтармишунин мисалар гьикI хъсанвилихъ галаз, гьакI бедбахтвилихъ галаз алакъалу дуьшуьшриз гъиз жеда.

Санлай къачурла, инсан хайидалай кьулухъ и дуьньядиз атун – гьа им ахтармишун я, вучиз лагьайтIа сифте вахтарилай башламишна инсандин уьмуьр четинвилери элкъуьрна кьунва – гьакIан адет хьанвайбуруни ва четин важиблубуруни. Нагагь инсан Раббидин ﷻ насигьатдалди вилик физ хьайитIа, адаз уьмуьр регьят жеда, вучиз лагьайтIа адахъ галаз Халикьдин ﷻ куьмек жеда.

Гзаф вахтара чаз ахьтин фикир жезва хьи, и дуьнья чаз бахтлудаказ ва сагъ-саламатдиз яшамиш хьун патал ганва. Эгер кьисметдай чаз абур тахьайтIа, гьикI хьайитIани абур жагъуриз, къазанмишиз ва абурухъ галаз дуьзгуьнвиле яшамиш жез алахъзава.

Чакай гзафбурун уьмуьр гьакI финни ийизва – и амукь тийидай дуьнья ибарат хьанвай гьа кьве паюнин гуьгъуьна гьатна, чи уьмуьрдиз абур кьведни атунин умуд аваз, анжах къайгъуйрай ва четинвилерай ацIанвай къенин югъ я эхна кIанзавайди. Гзафбур гъавурда авач, вири татугайвилер гьикI бегьемариз жедатIа, чи руьгьдин алем чукIун тавуна сагъдиз амукьдайвал, абурулай гьикI элячIна фидатIа. Гьа къенепатан алем чукIуни инсан яргъал тир стрессдал гъизва, стрессди – депрессиядал, ва ада адетдин гьар йикъан уьмуьрдин кьацIай акъудзава.

Гзаф вахтара чаз арадал атай четин гьалдай экъечIдай рехъ аквазвач, мягьтелвилелди гъилер ахъайзава, са затIунини рикI секинарзавач, амма гьа са вахтунда рикI секинардай шей чи патав гва, лап мукьвал ала ва анжах чна фикир желб авун гуьзетзава. Уьмуьр гьихьтинди ятIа, гьакI авайвал кьабулна кIанда, вири крара Раббидин ﷻ арифдарвал акун ва Адан ﷻ эмиррал амал авун герек я. Пайгъамбарри - Аллагьдин ﷻ илчийри –уьмуьрдин жуьреба-жуьре гьалара вуч ийидатIа ва гьа са вахтунда Раббидин ﷻ разивал гьикI къазанмишдатIа чаз ачух тавур уьмуьрдин са легьзени, кIвалахдин са хелни тунвач. Гьахьняй чаз амукьзавайди жуван дин чирун, алимрин насигьатриз яб гун, гъвечIи чIавалай аялар диндин рекье аваз вердишарун я. А чIавуз, инанмиш хьухь, чи винел патан ва къене патан алем экуь, шад ва бахтлуди жеда.

 

Патимат Гьасанова

2026-04-01 (Шаввал 1447 г.) №4.


Сура аль-А`раф (Манийвилер)

эвел алатай нумрайра   Чна абур дестейралди чилел чукIурна (дуьньядин жуьреба-жуьре паяриз). Абурун арада хъсан ксар ава (Ислам кьабулнавайбур) ва масабур (имансузар ва гунагькарар). Чна абур ахтармишна хъсанвилелди (агьвалдалди ва сагъламвилелди) ва писвилелди (кашалди ва азарралди),...


Гъуьлуь папаз гьуьрмет авунин эдебар

Гьар са инсанди вичин папахъ галаз рафтарвилер вичиз кIандайвал туькIуьрзава. Ни вичин кIвалахар Шариатдин къанунрихъ галаз кьадайвал туькIуьрзавачтIа, ада вичин рафтарвилер папахъ галаз вичин нефсиниз кIандайвал туькIуьрзава.   Бязибуру, чпи папаз кичIе гузва лугьуз, чпин рикIе акьур...


Кьиникьихъ галаз алакъалу ферзер ва эдебар

Чан гайидалай кьулухъ руьгь инсандин бедендай экъечIзава. Инсан мейитдиз элкъвезва. Руьгь гаруз ва я гьавадиз тешпигь я. Ам аквадач ва гьамишалугъ амукьзава.   Азарлудал кьил чIугун сунна я, иллаки ам кьиникьин азар ятIа, амма яргъалди адан патав амукьун меслят къалурзавач. Азарлу касдив...


Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Абу Бакра дуьньядин няметрикай игьтиятвал ийизва   Зайд ибн Аркама агакьарна: «Чун Абу Бакрахъ галаз санал алай ва ада вичиз яд гъун тIалабна. Адаз яд ва вирт гъана. Абу Бакраз вичиз цихъ галаз виртни гъанвайди акурла, адан вилерал накъвар акьалтна, ахпа ам кIевиз шехьиз гатIумна. Абу...


Гьуьрмет авуна кlвачел къарагъуникай

Суал: Са касдихъ галаз гуьруьш хьайила адаз гьуьрмет авуна кIвачел къарагъдай ихтияр авани?   Жаваб: Ягъалмиш хьанвай инсанри тестикьарзава хьи, на лугьуди, са кас кIвализ атайла, адаз гьуьрмет авуна кIвачел къарагъдай ихтияр авач. Чпин гафар субутарун патал абуру Пайгъамбардин ﷺ ихьтин...