Главная

Уьмуьр хъсан патахъ дегишардай кьуд кам

Уьмуьр хъсан патахъ дегишардай кьуд кам

Сифте килигайла, и дуьньяда авай вири инсанар гьа са жуьреда яшамиш жезва. Амма чакай гьар сад вичин тегьерда надир я, ва саки гьар са дуьздаказ фикир ийизвай касдиз вичивай авайдалай тамам жез алакьдайди чизва.

 

Чаз виридаз авайдалай хъсан жез кIанзава ва гьакI жедайвал алахъзава, амма а кар гьикI ийидатIа ва квел амал ийидатIа, гьамиша чизвач. Амма эгер фикир авуртIа, ам четин туш, а карда кьилинди, амай вири крара хьиз – дуьз къайда хкягъун я.

Квевай авайдалай хъсан жез алакьда, эгер агъадихъ галай меслятрал амал ийиз хьайитIа ва абур жуван уьмуьрда ишлемишайтIа.

 

1.       Хъсанвал чир хьухь

Халикьди ﷻ квез гайи вири няметрин ва регьимрин къадир хьухь ва жезмай кьван мукьвал-мукьвал Адаз шукур ая. Шукур авун квез четин туш, амма адакай квез гьикьван хийир жедатIа, фикирдиз гъваш, Аллагьди ﷻ Вичиз шукур ийизвайбуруз няметар артухарзава хьи.

Нагагь инсанди вичин Раббидиз ﷻ шукур ийизватIа, и карди ам вичин Халикьдилай ﷻ рази тирди къалурзава, им лагьайтIа, инсандин бахтунин са пай я. Чун гьикI рази жедач кьван, Халикьди ﷻ чаз вири герек шейэр гузвайла. Чавай абур гьакI хьана кIанзавай крар хьиз кьабулиз жедач эхир.

Нагагь са гьихьтин ятIани нямет квез ганвач лагьана куьне гьисабзаватIа, квелайни тIимил бахтуни гъайибур: муьгьтежбур ва азарлубур рикIел хкваш. Куьн са квекай ятIани магьрум авунва ва масабуруз авай затI квез авач лугьуз гьамиша фикирун герек туш. ГьикI хьайитIани, квез ганвай затIар куьн магьрум авунвайбурулай гзаф я.

2. Хъсанвал кIан хьухь

Хъсанвал кIан хьун – им инсандин къилихдин хъсан лишан я, хъсан гуьгьуьл хьуни гьар са карда куьмек гуда хьи. Нагагь куьн хъсан гуьгьуьл авай инсан ятIа, куьн гьамиша квехъ ва вири хъсан жедайдахъ инанмиш я.

РикIел хуьх: хъсанвал бахтунин куьлег я. Хъсан гуьгьуьл авай касди гьар юкъуз вич лап хъсанарзава. Пис фикирар хъсанбуралди дегишара, куьн бахтлу тирди, квехъ агалкьунар авайди рикIел хкваш.

Пис гьиссер арадал акъудзавайбуруз мукьва жемир, абуруз вири крар четин аквазва.

 

3. Пехилвиликай ва мискьивиликай кьил къакъуд

Виридалайни хаталу нукьсанрикай сад пехилвал я. Пехилвили инсандиз хъсанвилихъ физ ва бахтлу жез манийвал ийизва. Месэлаяр авачирбурал ва уьмуьрда агалкьунар хьанвайбурал пехилвал ийиз, са вахтундани жуван четинвилерилай арза ийимир.

Пехилвал ийидайла, куьне Вичиз кIан хьайидаз няметар гузвай Халикьдин ﷻ къарардал наразивал къалурзава. Пехил хьуналди куь са карни туькIуьдач, анжах наразивал къалуруналди ва авур хъсанвал чир тахьуналди, жуван руьгь рекьизва.

 

4. Алакъайрин къадир хьухь

Сифте нубатда хизанда алакъаяр хуьз ва мукьвавилин араяр мягькемариз алахъ. Адахъ галаз санал дустарихъ галаз гьамиша хъсан рафтарвилер хуьх, абурун къадир хьухь, санал вахт акъуд, гьуьжетар ийимир.

Эгер идан патахъай вири хъсан ятIа, квез са бедбахтвални къурху туш. Четин вахтунда абур вири ваз куьмек гуз гьазур жеда. Мукьва инсанрихъ галаз алакъа хьуни куь уьмуьр метлеблу ийида, арада кIанивал твада ва сада-садаз куьмек ийида. Гьавиляй инсанрихъ галаз авай алакъайрин къадир хьухь ва куь патав гвайбурухъ галаз хъсан алакъаяр хуьх.

 

Нурмугьаммад Изудинов

2026-04-01 (Шаввал 1447 г.) №4.


Диде-бубадиз гьуьрмет авунин эдебар

Эвел алатай нумрада   Диде-буба кечмиш хьайидалай кьулухъ абурухъ дуьаяр кIелун, Аллагьдивай ﷻ регьим ва абурун гунагьрилай гъил къачун тIалабун давамарун лазим я.   Гьадисда лугьузва: «Эгер диде-бубадиз азиятар гайи касди, рикIин сидкьидай а кардин патахъай туба авуна,...


Кьиникьихъ галаз алакъалу ферзер ва эдебар

Чан гайидалай кьулухъ руьгь инсандин бедендай экъечIзава. Инсан мейитдиз элкъвезва. Руьгь гаруз ва я гьавадиз тешпигь я. Ам аквадач ва гьамишалугъ амукьзава.   Азарлудал кьил чIугун сунна я, иллаки ам кьиникьин азар ятIа, амма яргъалди адан патав амукьун меслят къалурзавач. Азарлу касдив...


Гъуьлуь папаз гьуьрмет авунин эдебар

Гьар са инсанди вичин папахъ галаз рафтарвилер вичиз кIандайвал туькIуьрзава. Ни вичин кIвалахар Шариатдин къанунрихъ галаз кьадайвал туькIуьрзавачтIа, ада вичин рафтарвилер папахъ галаз вичин нефсиниз кIандайвал туькIуьрзава.   Бязибуру, чпи папаз кичIе гузва лугьуз, чпин рикIе акьур...


Шейх Желил бубадикай кьисаяр

Аян хьана   Пlир Желилан са миресдиз – Шейхалидиз пуд рушни са гада хьана. Папан тlвар Халмездег тир. Гада агакьнавай, свас це лугьуз кlвачин хьанвай жегьил тир. Тlварни вичин Идрис тир. Идрис дидени галаз Желил имидин кьилив фена. Абуруз Желил имиди гададиз свас гъидай ихтияр гана...


Дуьнья ислягь хьурай!

  Арабрин чил   Арабар гьаниз акъатдалди, Къумлух, кьуру чуьллер тир. Са стlал яд жагъидалди, Чан акъатай вахтар тир.   Чабалмишиз, чlугваз зегьмет, Арадиз гъана шегьерар. Гуьрчегвилиз авач къимет, Акурла вилиз меркезар.   Йифиз-юкъуз алимри Гьуьжетдивди ийиз...