Главная

Бейкефвал багъишламишуналди эвез ая!

Бейкефвал багъишламишуналди эвез ая!

Чун чIехи жедайла, дуьнья чаз лап гуьрчег аквазва. Чаз чирзава, уьмуьрда вири «адалатлу» хьун лазим тирди, эгер вуна дуьз крар ийиз хьайитIа, инсанрини ваз гьахьтин рафтарвал ийидайди. АкI хьайила, са касни ва са чIавузни бейкефарун лазим туш ва дуьзвал гьикI хьайитIани винел акьалтун лазим я. Чна а кар патал женг чIугвазва.

 

Амма чIугвазвай женгина чна гзаф вахтара чи уьмуьрдин кьилин гьакъикъат фикирдай акъудзава. Аял чIавуз чун и дуьнья бегьем туширдан гъавурда акьазвач. Чун, инсанар хьиз, чи асул манадай камил туш. Гьавиляй чна гьамиша чиз-чиз ва аннамиш тавуна гъалатIар ийида, масабуруз тIарвал гуда. Дуьнья гьамиша адалатлу жедач.

Им чна гьахъсузвилихъ галаз женг чIугун акъвазарун ва я гьакъикъат герек амач лагьай чIал яни? Гьелбетда, ваъ. Амма им лагьай чIал я хьи, лап хъсан инсанрихъ къекъвез жув алдатмишун герек туш. Эхь, им гьамиша регьят туш. Чун зиян хкатзавай дуьньяда яшамиш жезва, инсанри чун алдатмишзава, гьатта жуван хизандини кваз рикI тIарзава. Мумкин я, виридалайни четинди – чи рикI тIарайла гъил къачуз алакьун я. Дурумлубур тушиз, чавай гьикI къуватлубур жез алакьда ва зайиф тушиз, хъуьтуьлбур яз гьикI амукьда? Мус чна женг чIугуна кIанда, мус – гъил къачуна? Багъишламишиз гьикI чир жеда?

И суалриз жавабар жагъуриз эгечIун патал, чна сифте чи хсуси уьмуьрдин сергьятрилай къецез кам къачуна кIанда. Гъавурда акьун патал, чун чаз са патахъай килигун лазим я: белки гзаф вахтара чун масабурухъ галаз гьахъсуз ятIа ва абуру чаз гузвай тIарвал гьа и кардин себе ятIа? Чна хиве кьун лазим я, чIехи хьун ва и дуьньядихъ галаз таниш хьун са чIавузни четин нетижаяр галачиз жедач ва агалкьунар анжах женг чIугунин ва жувал кIвалахунин нетижа я. И карда гьамиша аксивал авун ва масабуру гузвай зарардал тIем гъун ава.

Чи уьмуьрда чун гьахъсузвилел гьалтайла, чаз куьмекдиз чал къведалди яшамиш хьайибурун уьмуьрдикай мисалар къвезва. Нагагь чна адалатлу инсанрин ва пайгъамбаррин уьмуьрдай бязи кьисаяр рикIел хкайтIа, чи рикI тIарайла вуч ийидатIа, чаз чир жеда.

950 йисуз Нугь пайгъамбардин  халкьди адан намусдик хкIурзавай ва ам кьабулзавачир – им ада ийизвай вири хъсанвилерай абуру гузвай жаваб тир. ГьакIни чавай Мугьаммад Пайгъамбардиз ﷺ  гьикI къван ганайтIа, ам гьикI ивидал хьанайтIа ва гьикI адан асгьабриз зулумар ийизвайтIа, рикIел хкиз жеда. И вири писвал масабурун гъилералди гузвай, амма чаз Пайгъамбарди ﷺ  абуруз писвал тавун чирзавай.

Инсанри сада-садаз акси яз пис тахсиркарвилер авун – чи уьмуьрдин рикIиз такIан жедай гьакъикъат я. ЯтIани, чи девирда чакай чIехи паюнал виликдай яшамиш хьайибурун кьилел атай кьван бедбахтвилер гьалтнавач. Амма чакай чIехи паюниз чизва, рикIел хер хьайила шехьун вуч лагьай чIал ятIа.

Идакай къутармиш хьун мумкин яни? Гьайиф хьи, михьиз ваъ. Чакай гьар садаз гьикI хьайитIани масабур себеб яз азиятар гуда, амма чаз тIарвал гайи гьалда чна чун дуьз тухвайтIа, генани гзаф барбатI хьуникай хкатда.

Месела, чи вири ихтибарвал, инанмишвал ва умуд маса инсандик кутун – им кардин эхир кьил фагьум тавун ва ахмакьвал я. Инсанар гъалатI жезвайди рикIел хуьн чарасуз я, гьавиляй са рахунни алачир чи ихтибарвал, инанмишвал ва умуд анжах Халикьдик ﷻ кутун лазим я.

Нагагь чна и кар рикIел хвейитIа, ида чун гзаф герек авачир рикI хунрикай къутармишда ва чи кефи хайибурулай гъил къачуз куьмек гуда.

ЯтIани, им чаз инсанар такIан хьана кIанда лагьай чIал туш. Чаз ГЬИКI кIанзавата, гьам важиблу я. Чи рикIера Аллагьдихъ ﷻ авай кIанивилелай вине авай са затIни хьун лазим туш. Чаз са чIавузни инсанрикай сад, ам галачиз яшамиш жез мумкин тежедай гьалда гзаф кIан хьун лазим туш.

Гъил къачуз жуваз гьикI чирда? Чи хирер сагъар хъийиз ва инсанар патал хъсанбур яз амукьиз жуваз гьикI чирда, гьатта абуру чаз писвал ийиз хьайитIани?

Регьятдиз гъил къачуз алакьун – чна масабурун патахъайни гъалатIар ийизвайди ва чакни нукьсанар квайди аннамишунал бинеламиш хьана кIанда. Амма чи муьтIуьгъвилин шартIунин делил ам я хьи, гьар юкъуз гунагьар авуналди чун Халикьдив ﷻ гьахъсузвилелди эгечIзава. Раббидив ﷻ гекъигайла чун вужар я кьван? ЯтIани, Аллагьди ﷻ, Алемрин Пачагьди, югъди-йифди чалай гъил къачузва. Чун вужар я кьван багъишламиш тийидайвал? Эгер Аллагьди ﷻ чалай гъил къачуник чна умуд кутазватIа, гьикI чна масабурулай гъил къачудач кьван?

Халикьдин ﷻ регьимдик умуд кутуни чун багъишламишун патал гьевеслу авун лазим я. Къуй Аллагьди ﷻ чаз хъсан къилих гурай ва чи рикIера муьтIуьгъвал артухаррай! 

2026-06-01 (Зуль Гьижжа 1447 г.) №6.


Шейх Желилакай гьикая

Гьуьрметлу Желил халу заз аял чlавалай жуван буба хьиз чида, ада захъ галаз назик, ширин суьгьбетар ийидай.   Желил халуни зи буба Жамалдин рикl алай дустар яз, стхайрилайни багъри тир. Сифтегьан Цlелегуьнар – Касал булахдин кьилел, Магьмутрин, Брекрин хуьрер аквадай кьакьан тепедал,...


Мусурман ва чарадан мал-мулк

Угъривал ва къанунсуз саягъда чарадан мал-девлет вичиз къачун – им вири мусурманрин вилерай чIехи гунагь яз гьисабзавай еке чIуру кар я. Ам Аллагьди ﷻ къадагъа авунвайдан патахъай абурукай садни шаклу жезвач.   Гьакъикъи мусурман гьамиша дугъри ва намуслу я ва чарадан эменнидикай са...


ФатIима ва мультфильм

ФатIима вичин гъвечIи стха Рамазанахъ галаз санал Винни Пухакай мультфильмдиз килигзавай. Йифен геж вахт тир, амма аялар садни ксуз хъфизвачир. Дах кIвале авачир, ам командировкадиз фенвай. Диде лагьайтIа, кIвалин кIвалахрал машгъул тир.   Ада пакадин йикъан экуьнахъ мугьманар гуьзетзавай ва...


СУАЛ-ЖАВАБ

Теспягьрал вуч кIелайтIа хъсан я? Теспягьрал «СубгьанаЛлагь» (Аллагь ﷻ нукьсанрикай михьи я), «АльгьамдулиЛлягь» (шукур хьуй Аллагьдиз ﷻ), «Аллагьу акбар» (Аллагь ﷻ виридалай чIехи я), «астагъфируЛлагь» (за Аллагьдивай ﷻ гунагьрилай гъил къачун...


Ашервиле тахсирлу авунин гунагь

Исламда цlемуьжуьд лагьай чlехи гунагь – михьи дишегьлияр, гьакlни итимар ашервиле (зина) тахсирлу авун я. Эгер ам авай кlвалах ятlа, ада Шариатдин къазидин кьилив а кар (зина) чпин вилералди акунвай кьуд шагьид-итим гъун лазим я. Тахьайтlа, маса кас ашервиле тахсирлу авурдаз жаза къвезва....