Главная

Дуьньядин ва девлетдин гьакъикъат

Дуьньядин ва девлетдин гьакъикъат

Чна инсандиз дуьздаказ къимет гузвайди, анжах ам чи арадай акъатна эхиратдиз фейила я, адал чан аламаз ам гьикьван хъсанди хьайитIани лайихлу къимет адаз садани гузвач.

Ислам дин патал чан гун – им гьар са гьакъикъи иман авай мусурмандин мурад я. Къуръанда лагьанва (мана): «Аллагьдин рекье чанар гайибур куьне кьейибурай гьисабмир, гьакъикъатда, абурал чан алама ва абурув Аллагьдин патай ризкьи агакьзава». Анжах ягъалмиш хьанвай рекье авайбуру (вагьабитри) «шагьид» лугьудай гафунин гьакъикъи мана чIурнава.

Гьавиляй бязибурук, а гафунин ван хьайила, къалабулух акатзава. Гьа и ягъалмиш хьанвай жегьилри са себебни авачиз, ислягьвал кIанзавай мусурманар кьулухъай атана яна рекьизвайбуруз «шагьидар» лугьузва. Абур шагьидар ваъ, кичIе чIутар я! Къияматдин юкъуз Аллагьди абурув чпин жаза агакьарда.

Шагьиддин лайихлу кьиникь къазанмишайбур, чпин уьмуьрдин къене Аллагьди садни са шумуд сеферда ахтармишна, сабур авунвай ксар я. Чаз аквазвайвал, хъсан инсанар Аллагьди чи арада геждалди тазвач, абуру чпин кIвалах гьакъисагъвилелди авуна Женнет къазанмишзава ва и дуьньядай эхиратдин кIвализ куьч жезва.

Аллагь Таалади Къуръанда лагьана (мана): «Гьакъикъатда, инсанар ахтармишдайвал, гьи касдин амал хъсанди жедатIа килигиз За и дуьнья жуьреба-жуьре темягь фидай шейэралди гуьрчегарна» («АльКагьф» сура, 7-аят). Эгер чна дуьньядиз далу гайитIа, ам метIерал алаз чи гуьгъуьна гьатда.

Лугьузва хьи, са сеферда Муса пайгъамбар шехьзавай касдин патавай винел фена. Вичин кIвалах кьилиз акъудна хкведайлани гьа и шехьзавайди алай чкадал аламай. Мусади Аллагьдихъ элкъвена лагьана: «Я Рабби, и лукI Вахъай кичIевиляй шехьзавани?» Аллагьди жаваб гана: «Я Имранан хва! Эгер адан вилерай накъварихъ галаз мефтI авахьайтIани ва ада вичин гъилер абур кьурадалди хкажна завай тIалабайтIани за адалай гъил къачудач, эгер адаз и дуьньядихъ муьгьуьббат аваз хьайитIа».

Чун и дуьньяда мугьманар я, чун чиликай халкьнава ва мукьвал гележегда гьаник хъфида. Чи сур гьихьтинди жедатIа гьадакай фикирна кIанда. Чаз ам цIай кьунвай, илан, икьраб авай Жегьеннемдин фур хьана кIанзавани, я тахьайтIа ахъа, экуь, атирдин ни къведай Женнетдин бустан? Уьмуьр – им савкьват туш, ахтармишун я.

Абу Хазима лагьана: «Куьне дуьнья виниз акъудмир. Гьакъикъатда, Къияматдин юкъуз дуьнья виниз акъудай касдиз лугьуда: «Аллагьди негь авур дуьнья и касди виниз акъудна!» Эхиратда чун вири махлукьатрин вилик виляй ават тийидайвал гила амаз фикирна кIанда.

Пайгъамбарди лагьана: «Эгер ваз кесибвал ви кIвализ къвез акуртIа, вуна лагь: «Ша хвашкелди, эй диндар ксарин лишан!» Умар асгьабди лагьана: «Гьакъикъатда, къанихвал – дарвал, девлетдихъ калтуг тавун – девлет я.

Инсанрин гъилера авайдахъ гьерекат тийизвади мал, девлетдихъ муьгьтеж туш. Куьне лагь: «Заз Сад Аллагь бес я, адалай гъейри маса илягь авач, Ам ЧIехи Аршдин Рабби я!» И гафар куьне мукьвал-мукьвал тикрар ая, куь рикIе авай герек авачир фикирар, къалабулух акъатда.

Къуй Аллагь Таала чалай рази хьурай! Амин.

АСИЯТ МЕГЬАМЕДОВА

2026-06-01 (Зуль Гьижжа 1447 г.) №6.


Сура «аль-Анфаль»

Эвел алатай нумрайра   (Эй, имансузар!) Эгер куьне къарар тIалабзавайтIа, къарар квел агакьна (куьн ваъ, мусурманар гъалиб хьана). Нагагь куьне акъвазарайтIа (Аллагьдин Расулдиз душманвал ийиз ва адахъ галаз дяве ийиз), ам квез хъсан жеда. Амма куьн элкъвена хтайтIа (адахъ галаз дяве авунал),...


Аш’аридин акъида дуьзди тушни?

Суал: Эхиримжи вахтара имам Аш’аридин акъида (инанмишвилин тегьер) инкар ийизвай, ам кафирвал я лугьузвай инсанар акъатнава. Абур гьахъ яни?   Жаваб: Ваъ, абур ягъалмиш я. Фикъгьдин (шариат) месэлайрин гьакъиндай «агьлу-с-Суннадин» имамар Абу Гьанифа, Малик, Шафии ва Агьмад...


Ашервиле тахсирлу авунин гунагь

Исламда цlемуьжуьд лагьай чlехи гунагь – михьи дишегьлияр, гьакlни итимар ашервиле (зина) тахсирлу авун я. Эгер ам авай кlвалах ятlа, ада Шариатдин къазидин кьилив а кар (зина) чпин вилералди акунвай кьуд шагьид-итим гъун лазим я. Тахьайтlа, маса кас ашервиле тахсирлу авурдаз жаза къвезва....


СУАЛ-ЖАВАБ

Теспягьрал вуч кIелайтIа хъсан я? Теспягьрал «СубгьанаЛлагь» (Аллагь ﷻ нукьсанрикай михьи я), «АльгьамдулиЛлягь» (шукур хьуй Аллагьдиз ﷻ), «Аллагьу акбар» (Аллагь ﷻ виридалай чIехи я), «астагъфируЛлагь» (за Аллагьдивай ﷻ гунагьрилай гъил къачун...


Дармандин набататар

Успагьан Урусатдин агьалийри чичIек-дикай, шивитдикай менфят къачузвай хьиз, европавийри успагьан (шпинат) ишлемишзава. И набатат абуруз гзаф менфят квайди тирвиляй кIанзава. Успагьан Россиядани эхиримжи вахтара гегьеншдиз ишлемишзавай набататрикай сад я. Гьакъикъатдани, пешекарри ам витаминралди...