Главная

Пайгъамбардикай хъуьруьнар авун – чIехи гунагь я

Пайгъамбардикай  хъуьруьнар авун – чIехи гунагь я

Пайгъамбардикай хъуьруьнар авун – чIехи гунагь я

Маса касдин ихтиярар башламишзавай чкадал гафунин азадвал куьтягь жезва.

Мугьаммад Пайгъамбардал хъуьруьн патал чIурукIа янавай шикилри дуьньядин вири мусурманрин рикIер къарсурна. Гафунин азадвиликай лугьудайла, тайин тир инсанри мусурманрин руьгьдин девлетрин намусдик хкIурдай гафар лугьунин жуьрэт ийизва.

Шаксуз, гьа ихьтин гафар ихтияр авай вири жуьрейрин сергьятрай акъатзава ва абур са диндивайни кьабулиз жедач. Чаз виридаз чизва, ина мусурманриз инсанрикай виридалайни пак тир ва виридалайни хъсан тир, чун адан гуьгъуьна аваз физвай ва адалай чешне къачузвай Мугьаммад Пайгъамбардик хкIуникай ихтилат физвайди, гьавиляй чи уьлкведа ва вири дуьньяда авай мусурманрин патай и кардиз ажугълу жаваб гунин гъавурда акьун ва кьабулун лазим я.

Мугьаммад Пайгъамбар – ам вуж я?

Мугьаммад Пайгъамбар - Аллагьдин пайгъамбар я. Ада виликдай атай пайгъамбарри чпин умматриз эвер гайи Аллагь Сад тирвилин инанмишвал цIийи хъувуна. Сад лагьай пайгъамбар чи ата-буба Адам тир, эхиримжиди – Мугьаммад Пайгъамбар .

Абурун арада инсаниятдин вири тарихда 124 агъзур пайгъамбар ракъурна, гьа жергедай яз 313 расул. Абурун виридан арада лап тамам галай-галайвал садалай-садал къвезвай алакъа ава. Абурун жергедай Мугьаммад Пайгъамбар , пайгъамбарар Ибрагьим (Авраам), Муса (Моисей), Иса (Иисус), Нугь (Ной) ва амайбур я.

Аллагьдихъ ва Адан пайгъамбаррихъ инанмиш хьун мусурмандин имандин дестек я, «мусурман» гафунин мана лагьайтIа, «Раббидиз муьтIуьгъди» лагьай чIал я. Раббидиз муьтIуьгъ хьайиди Аллагьдин вири пайгъамбаррихъ инанмиш хьун ва ада абурун везифа кьабулун чарасуз я, тахьайтIа адан иман гьакъикъиди жедач.

Пайгъамбаррикай ягьанатар ийизвай шикилар, кхьинар ва икI мад туькIуьрзавайва абурчапзавайксари са шумуд пис тереф авай чIехи гунагь ийизва.

Сад лагьайди, абуру инсанар бедбахтвиликай ва телеф хьуникай къутармишун патал, дуьз рекьел эцигун патал ва бахтлу жез куьмек гун патал атанвай Пайгъамбардин намусдик хкIазва.

Аллагь Таалади Къуръанда лугьузва (мана): «Ада (Халикьди) савадсуз инсанрин патав абурун чпин арадай Пайгъамбар ракъурна. Ада (Пайгъамбарди) абуруз Адан (Раббидин) аятар кIелзава, абур ширкдикай михьзава ва абуруз Ктаб (Раббидин калам) ва арифдарвал (ада авай эмирар ва къадагъаяр) чирзава, икьван чIавалди абур ачух ягъалмишвиле авайтIани» («Аль-Жума» сура, 2-аят).

Кьвед лагьайди, абуру чпин чIуру гафариз артух фикир гузвач ва ида абуру ийизвай намусдик хкIурдай крар генани еке ийизва. Аллагьдин Расулдик гафуналди ва я кардалди хкIаз жуьрэт авур ксариз чан аламаз и дуьньядал ва кьейидалай кьулухъ пис азабар гьазурнава.

Аллагьди Къуръанда лугьузва (мана): «…Аллагьдин Пайгъамбардиз зиян гузвайбуруз пис азиятар гьазурнава» («Тавба» сура, 61-аят).

Гьукуматдин кьиле акъвазнавай ва сад лагьай жергейра авай ксариз чир хьун лазим я хьи, абуру и ва я маса диндиз ва пайгъамбарриз лагьай гьар са гаф ва я авур гьар са кар инсанри пис кьабулдайди ва ида ажугъ, наразивилер ва къалабулухар хьтин пис нетижаяр арадал гъидайди.

Инсанар рекьиз и кардиз ажугъдалди жаваб гузвай, маса динрин багьа затIарик хкIазвай ва я къайдасузвилер арадал гъиз ва инсанриз кичIе гуз къанундин сергьятар чIурзавай ва гьа идалди чпин ажугъ къалурзавай инсанриз талукь яз лагьайтIа, Ислам динди ахьтин крар чирзавайди туш ва чеб гьа жуьреда тухунихъ эвер гузвайди туш!

Къуръанда лугьузва (мана): «… Диндин ва Аллагьдихъай кичIе хьунин крара сада-садаз куьмек це, амма гунагьда ва душманвиле садасадаз куьмек гумир» («Аль-Маида» сура, 2-аят).

И вахтунда мусурманри чпин ажугъ къалурна, абуруз жаваб яз гуж авуна кIандач, абуру Исламдин гуьрчегвал, хъсан эвер гун къалурун лап важиблу я. Аллагьдин Расулди чаз эвер гайи диндин михьивал хуьн важиблу я.

Гьа ихьтин, инсанриз диндин экстремизмдалди ва радикализмдалди кичIе гузвай вахтунда, Ислам – Ислягьвилин ва хъсанвилин дин тирди къалурун лазим я. Мумкин я, чи диндиз итиж ийизвай касдиз гьа чи иер ва хъуьтуьл эвер гун бегенмиш жеда ва ам диндал къведа.

Са кас дуьз рекьел эцигун лагьайтIа, вири и дуьньядилай ва ана авай вири затIарилай хъсан я. Амма жуван ажугъдалди цIудралди инсанриз кичIе гунай, я тахьайтIа Исламни терроризм гьа са гафар я лугьудай фикирдал гъунай ада гьа гьахьтин жавабдарвал хиве тухудачни мегер?!

Аллагьдиз кIанидан уьмуьр чира, адан Сунна кьиле твах ва ислягьвилихъ эвер це.

МУГЬАММАД КАХИБИ

2026-07-01 (Мугьаррам 1448 г.) №7.


Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чирун

Мусурманди Мугьаммад Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чируниз кьетIен фикир гана кIанда. Чна Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чирунин себеб эвелни эвел, Аллагьди ﷻ Мугьаммадалай ﷺ лайихлу са касни халкь тавун я.   Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чирунин метлеб адакай ихтилат авун патал гьакI инсанар кIватIун туш, кьве...


Итимдин далу

Заз, папаз хьиз, гъуьл кIвалахдал хкаж жедай ва агалкьунар жедай шартIар арадал гъиз кIанзава. Им хизандин сергьятра мумкин яни? Я тахьайтIа итим кIвалахдин рекьяй хкаж хьун анжах адан къилихдилай ва хсуси ерийрилай аслу яни? Бес гьа «далу» гьикI хьана кьван?   Алимдин...


Зулумдалди эменни къазанмишун

Ислам динда къад лагьай чlехи гунагь – зулумдалди эменни къазанмишун я (цlекlуьд лагьай чlехи гунагь – им дяведа душманривай вахчунвай эменнидикай (трофей) чуьнуьхун я. Ам зулумдалди эменни къазанмишунин жуьрейрикай сад хьуниз килигна чна а кьве чlехи гунагьдизни талукь яз са макъала...


Дуьнья кlан хьунин мусибат

Инсанар ва чинерар, Къуръанда лугьузвайвал, Аллагьди ﷻ анжах Вичиз ибадат авун патал халкьнава. Анжах абур и дуьньяди алдатмишарзава. Малум тирвал, дуьнья кlан хьайи касдиз эхират такlан жезва, ада гьалал-гьарам лугьун тавуна дуьньядин девлет къазанмишзава ва Халикьдивай ﷻ яргъа...


ФатIимадин къугъунар

Гьар гъилера ФатIима куьчедал экъечIайла, адан кьилел са кар къведай. Гагь адал къунши куьчедавай кицI элуькьдай, гагь тутун тарцяй аватдай, гагь парудилай элячIдайла юбка къазун жедай.   Вун гада хьтин руш я, ­ айиб авуна дидеди. – Рушариз чеб акI тухун кутугнавач. ­ Бес...