Главная

Пайгъамбардикай хъуьруьнар авун – чIехи гунагь я

Пайгъамбардикай  хъуьруьнар авун – чIехи гунагь я

Пайгъамбардикай хъуьруьнар авун – чIехи гунагь я

Маса касдин ихтиярар башламишзавай чкадал гафунин азадвал куьтягь жезва.

Мугьаммад Пайгъамбардал хъуьруьн патал чIурукIа янавай шикилри дуьньядин вири мусурманрин рикIер къарсурна. Гафунин азадвиликай лугьудайла, тайин тир инсанри мусурманрин руьгьдин девлетрин намусдик хкIурдай гафар лугьунин жуьрэт ийизва.

Шаксуз, гьа ихьтин гафар ихтияр авай вири жуьрейрин сергьятрай акъатзава ва абур са диндивайни кьабулиз жедач. Чаз виридаз чизва, ина мусурманриз инсанрикай виридалайни пак тир ва виридалайни хъсан тир, чун адан гуьгъуьна аваз физвай ва адалай чешне къачузвай Мугьаммад Пайгъамбардик хкIуникай ихтилат физвайди, гьавиляй чи уьлкведа ва вири дуьньяда авай мусурманрин патай и кардиз ажугълу жаваб гунин гъавурда акьун ва кьабулун лазим я.

Мугьаммад Пайгъамбар – ам вуж я?

Мугьаммад Пайгъамбар - Аллагьдин пайгъамбар я. Ада виликдай атай пайгъамбарри чпин умматриз эвер гайи Аллагь Сад тирвилин инанмишвал цIийи хъувуна. Сад лагьай пайгъамбар чи ата-буба Адам тир, эхиримжиди – Мугьаммад Пайгъамбар .

Абурун арада инсаниятдин вири тарихда 124 агъзур пайгъамбар ракъурна, гьа жергедай яз 313 расул. Абурун виридан арада лап тамам галай-галайвал садалай-садал къвезвай алакъа ава. Абурун жергедай Мугьаммад Пайгъамбар , пайгъамбарар Ибрагьим (Авраам), Муса (Моисей), Иса (Иисус), Нугь (Ной) ва амайбур я.

Аллагьдихъ ва Адан пайгъамбаррихъ инанмиш хьун мусурмандин имандин дестек я, «мусурман» гафунин мана лагьайтIа, «Раббидиз муьтIуьгъди» лагьай чIал я. Раббидиз муьтIуьгъ хьайиди Аллагьдин вири пайгъамбаррихъ инанмиш хьун ва ада абурун везифа кьабулун чарасуз я, тахьайтIа адан иман гьакъикъиди жедач.

Пайгъамбаррикай ягьанатар ийизвай шикилар, кхьинар ва икI мад туькIуьрзавайва абурчапзавайксари са шумуд пис тереф авай чIехи гунагь ийизва.

Сад лагьайди, абуру инсанар бедбахтвиликай ва телеф хьуникай къутармишун патал, дуьз рекьел эцигун патал ва бахтлу жез куьмек гун патал атанвай Пайгъамбардин намусдик хкIазва.

Аллагь Таалади Къуръанда лугьузва (мана): «Ада (Халикьди) савадсуз инсанрин патав абурун чпин арадай Пайгъамбар ракъурна. Ада (Пайгъамбарди) абуруз Адан (Раббидин) аятар кIелзава, абур ширкдикай михьзава ва абуруз Ктаб (Раббидин калам) ва арифдарвал (ада авай эмирар ва къадагъаяр) чирзава, икьван чIавалди абур ачух ягъалмишвиле авайтIани» («Аль-Жума» сура, 2-аят).

Кьвед лагьайди, абуру чпин чIуру гафариз артух фикир гузвач ва ида абуру ийизвай намусдик хкIурдай крар генани еке ийизва. Аллагьдин Расулдик гафуналди ва я кардалди хкIаз жуьрэт авур ксариз чан аламаз и дуьньядал ва кьейидалай кьулухъ пис азабар гьазурнава.

Аллагьди Къуръанда лугьузва (мана): «…Аллагьдин Пайгъамбардиз зиян гузвайбуруз пис азиятар гьазурнава» («Тавба» сура, 61-аят).

Гьукуматдин кьиле акъвазнавай ва сад лагьай жергейра авай ксариз чир хьун лазим я хьи, абуру и ва я маса диндиз ва пайгъамбарриз лагьай гьар са гаф ва я авур гьар са кар инсанри пис кьабулдайди ва ида ажугъ, наразивилер ва къалабулухар хьтин пис нетижаяр арадал гъидайди.

Инсанар рекьиз и кардиз ажугъдалди жаваб гузвай, маса динрин багьа затIарик хкIазвай ва я къайдасузвилер арадал гъиз ва инсанриз кичIе гуз къанундин сергьятар чIурзавай ва гьа идалди чпин ажугъ къалурзавай инсанриз талукь яз лагьайтIа, Ислам динди ахьтин крар чирзавайди туш ва чеб гьа жуьреда тухунихъ эвер гузвайди туш!

Къуръанда лугьузва (мана): «… Диндин ва Аллагьдихъай кичIе хьунин крара сада-садаз куьмек це, амма гунагьда ва душманвиле садасадаз куьмек гумир» («Аль-Маида» сура, 2-аят).

И вахтунда мусурманри чпин ажугъ къалурна, абуруз жаваб яз гуж авуна кIандач, абуру Исламдин гуьрчегвал, хъсан эвер гун къалурун лап важиблу я. Аллагьдин Расулди чаз эвер гайи диндин михьивал хуьн важиблу я.

Гьа ихьтин, инсанриз диндин экстремизмдалди ва радикализмдалди кичIе гузвай вахтунда, Ислам – Ислягьвилин ва хъсанвилин дин тирди къалурун лазим я. Мумкин я, чи диндиз итиж ийизвай касдиз гьа чи иер ва хъуьтуьл эвер гун бегенмиш жеда ва ам диндал къведа.

Са кас дуьз рекьел эцигун лагьайтIа, вири и дуьньядилай ва ана авай вири затIарилай хъсан я. Амма жуван ажугъдалди цIудралди инсанриз кичIе гунай, я тахьайтIа Исламни терроризм гьа са гафар я лугьудай фикирдал гъунай ада гьа гьахьтин жавабдарвал хиве тухудачни мегер?!

Аллагьдиз кIанидан уьмуьр чира, адан Сунна кьиле твах ва ислягьвилихъ эвер це.

МУГЬАММАД КАХИБИ

2026-06-01 (Зуль Гьижжа 1447 г.) №6.


Тапарар ва алай аямдин илим

Чна виш лагьай сеферда Къуръандин аят гъизва (мана): «Чна ахпа Чи аламатар къалурда, та абуруз, Ам Гьакъикъат тирди, ашкара жедалди» («Фуссилат» сурадин 53-аят) – ва виш лагьай сеферда Аллагьдин ﷻ регьимдал чун аламат жезва, вучиз лагьайтIа Ада Вичи лагьайдахъ чаз...


Папа гъуьлуьз гьуьрмет авунин эдебар

Ислам – им инсаният патал виридалайни хъсан рехъ ва вини дережадин чешне я.   Гьавиляй ада хизандин рафтарвилерин виридалайни метлеблу, гуьзел ва хийирлу рехъ тайин ийизва, вичиз ухшар авайди мад авачир. Инсанрин тIебиатдихъ галаз кьан тийизвай, кьиле тефир къанунрал бинеламиш хьанвай...


Ашервиле тахсирлу авунин гунагь

Исламда цlемуьжуьд лагьай чlехи гунагь – михьи дишегьлияр, гьакlни итимар ашервиле (зина) тахсирлу авун я. Эгер ам авай кlвалах ятlа, ада Шариатдин къазидин кьилив а кар (зина) чпин вилералди акунвай кьуд шагьид-итим гъун лазим я. Тахьайтlа, маса кас ашервиле тахсирлу авурдаз жаза къвезва....


Бахтунин чинебан къайда

«Саляту-н-нарият» - им Мугьаммад Пайгъамбардиз ﷺ салават гъунин виридалайни фазилатлу ва багьа жуьрейрикай сад я.   Араб чIала «ан-Нар» гафунихъ «цIай» лугьудай мана ава, яни «Саляту-н-нарият» - им цIу хьиз фад таъсир ийидай, фад агакьдай...


Аш’аридин акъида дуьзди тушни?

Суал: Эхиримжи вахтара имам Аш’аридин акъида (инанмишвилин тегьер) инкар ийизвай, ам кафирвал я лугьузвай инсанар акъатнава. Абур гьахъ яни?   Жаваб: Ваъ, абур ягъалмиш я. Фикъгьдин (шариат) месэлайрин гьакъиндай «агьлу-с-Суннадин» имамар Абу Гьанифа, Малик, Шафии ва Агьмад...