Главная

Пайгъамбардикай хъуьруьнар авун – чIехи гунагь я

Пайгъамбардикай  хъуьруьнар авун – чIехи гунагь я

Пайгъамбардикай хъуьруьнар авун – чIехи гунагь я

Маса касдин ихтиярар башламишзавай чкадал гафунин азадвал куьтягь жезва.

Мугьаммад Пайгъамбардал хъуьруьн патал чIурукIа янавай шикилри дуьньядин вири мусурманрин рикIер къарсурна. Гафунин азадвиликай лугьудайла, тайин тир инсанри мусурманрин руьгьдин девлетрин намусдик хкIурдай гафар лугьунин жуьрэт ийизва.

Шаксуз, гьа ихьтин гафар ихтияр авай вири жуьрейрин сергьятрай акъатзава ва абур са диндивайни кьабулиз жедач. Чаз виридаз чизва, ина мусурманриз инсанрикай виридалайни пак тир ва виридалайни хъсан тир, чун адан гуьгъуьна аваз физвай ва адалай чешне къачузвай Мугьаммад Пайгъамбардик хкIуникай ихтилат физвайди, гьавиляй чи уьлкведа ва вири дуьньяда авай мусурманрин патай и кардиз ажугълу жаваб гунин гъавурда акьун ва кьабулун лазим я.

Мугьаммад Пайгъамбар – ам вуж я?

Мугьаммад Пайгъамбар - Аллагьдин пайгъамбар я. Ада виликдай атай пайгъамбарри чпин умматриз эвер гайи Аллагь Сад тирвилин инанмишвал цIийи хъувуна. Сад лагьай пайгъамбар чи ата-буба Адам тир, эхиримжиди – Мугьаммад Пайгъамбар .

Абурун арада инсаниятдин вири тарихда 124 агъзур пайгъамбар ракъурна, гьа жергедай яз 313 расул. Абурун виридан арада лап тамам галай-галайвал садалай-садал къвезвай алакъа ава. Абурун жергедай Мугьаммад Пайгъамбар , пайгъамбарар Ибрагьим (Авраам), Муса (Моисей), Иса (Иисус), Нугь (Ной) ва амайбур я.

Аллагьдихъ ва Адан пайгъамбаррихъ инанмиш хьун мусурмандин имандин дестек я, «мусурман» гафунин мана лагьайтIа, «Раббидиз муьтIуьгъди» лагьай чIал я. Раббидиз муьтIуьгъ хьайиди Аллагьдин вири пайгъамбаррихъ инанмиш хьун ва ада абурун везифа кьабулун чарасуз я, тахьайтIа адан иман гьакъикъиди жедач.

Пайгъамбаррикай ягьанатар ийизвай шикилар, кхьинар ва икI мад туькIуьрзавайва абурчапзавайксари са шумуд пис тереф авай чIехи гунагь ийизва.

Сад лагьайди, абуру инсанар бедбахтвиликай ва телеф хьуникай къутармишун патал, дуьз рекьел эцигун патал ва бахтлу жез куьмек гун патал атанвай Пайгъамбардин намусдик хкIазва.

Аллагь Таалади Къуръанда лугьузва (мана): «Ада (Халикьди) савадсуз инсанрин патав абурун чпин арадай Пайгъамбар ракъурна. Ада (Пайгъамбарди) абуруз Адан (Раббидин) аятар кIелзава, абур ширкдикай михьзава ва абуруз Ктаб (Раббидин калам) ва арифдарвал (ада авай эмирар ва къадагъаяр) чирзава, икьван чIавалди абур ачух ягъалмишвиле авайтIани» («Аль-Жума» сура, 2-аят).

Кьвед лагьайди, абуру чпин чIуру гафариз артух фикир гузвач ва ида абуру ийизвай намусдик хкIурдай крар генани еке ийизва. Аллагьдин Расулдик гафуналди ва я кардалди хкIаз жуьрэт авур ксариз чан аламаз и дуьньядал ва кьейидалай кьулухъ пис азабар гьазурнава.

Аллагьди Къуръанда лугьузва (мана): «…Аллагьдин Пайгъамбардиз зиян гузвайбуруз пис азиятар гьазурнава» («Тавба» сура, 61-аят).

Гьукуматдин кьиле акъвазнавай ва сад лагьай жергейра авай ксариз чир хьун лазим я хьи, абуру и ва я маса диндиз ва пайгъамбарриз лагьай гьар са гаф ва я авур гьар са кар инсанри пис кьабулдайди ва ида ажугъ, наразивилер ва къалабулухар хьтин пис нетижаяр арадал гъидайди.

Инсанар рекьиз и кардиз ажугъдалди жаваб гузвай, маса динрин багьа затIарик хкIазвай ва я къайдасузвилер арадал гъиз ва инсанриз кичIе гуз къанундин сергьятар чIурзавай ва гьа идалди чпин ажугъ къалурзавай инсанриз талукь яз лагьайтIа, Ислам динди ахьтин крар чирзавайди туш ва чеб гьа жуьреда тухунихъ эвер гузвайди туш!

Къуръанда лугьузва (мана): «… Диндин ва Аллагьдихъай кичIе хьунин крара сада-садаз куьмек це, амма гунагьда ва душманвиле садасадаз куьмек гумир» («Аль-Маида» сура, 2-аят).

И вахтунда мусурманри чпин ажугъ къалурна, абуруз жаваб яз гуж авуна кIандач, абуру Исламдин гуьрчегвал, хъсан эвер гун къалурун лап важиблу я. Аллагьдин Расулди чаз эвер гайи диндин михьивал хуьн важиблу я.

Гьа ихьтин, инсанриз диндин экстремизмдалди ва радикализмдалди кичIе гузвай вахтунда, Ислам – Ислягьвилин ва хъсанвилин дин тирди къалурун лазим я. Мумкин я, чи диндиз итиж ийизвай касдиз гьа чи иер ва хъуьтуьл эвер гун бегенмиш жеда ва ам диндал къведа.

Са кас дуьз рекьел эцигун лагьайтIа, вири и дуьньядилай ва ана авай вири затIарилай хъсан я. Амма жуван ажугъдалди цIудралди инсанриз кичIе гунай, я тахьайтIа Исламни терроризм гьа са гафар я лугьудай фикирдал гъунай ада гьа гьахьтин жавабдарвал хиве тухудачни мегер?!

Аллагьдиз кIанидан уьмуьр чира, адан Сунна кьиле твах ва ислягьвилихъ эвер це.

МУГЬАММАД КАХИБИ

2026-08-01 (Сафар 1448 г.) №8.


Сура ат-Тавба (гъил къачун тlалабун)

И сурадин вилик «Бисмиллягь…» авач, вучиз лагьайтlа гьакl буйругъна Пайгъамбарди ﷺ. Аль-Гьакима агакьарнавай гьадисди и кар тестикьарзава. Гьакlни чал агакьнава хьи, «бисмиллягь…» - Аллагьди ﷻ хуьн патал лугьузва, амма и сура имансузриз кlичlе гун патал...


Ибрагьим пайгъамбардикай гьакъикъи гьадисар

Са сеферда Ибрагьим пайгъамбардикай асгьабриз ахъайдай чlавуз Мугьаммад Пайгъамбарди ﷺ лагьана: «Гьакъикъатда, Ибрагьим Исмаилахъ ва адан дидедихъ галаз рекье гьатна ва абурув яд авай цел гвай. Исмаилан дидеди а целцяй яд хъваз хьана ва адаз вичин хциз гудай гзаф нек авай, та абур Меккадиз...


Аялриз Исламдин тербия гунин эдебар

Эвел алатай нумрада   Аял Исламди хъсан яз гьисабзавай лацу рангунин парталар алукIиз вердишарна кIанда, гьеле аял чIавуз рушарик кьил кIевирдай вердишвал кутуна кIанда, яни чIарар къалур тийидай. ГъвечIи чIавалай тербиясуз аял табий тежедайди, терсди, тапарардайди, буш рахунрал рикI алайди,...


Дастамаз къачудайла дуьаяр кlелун

Суал: Дуьз рекьелай алатнавай са бязибуру лугьузва хьи, дастамаз къачудайла (гъилер, кIвачер чуьхуьдайла) дуьаяр кIелун бид’а я, гьавиляй абур кIелдай ихтияр авач. И гафар дуьзбур яни?   Жаваб: Ваъ, дуьзбур туш. Дуьа гьина хьайитIани ва мус хьайитIани ийидай ихтияр ава, анжах...


Чам дустагъдай гуьзетдани?

Чам дустагъда ацукьарна. Чна мехъериз гьазурвал аквазвай ва вири хъсанзавай, амма садлагьана ам дустагъ авуна. Адаз са шумуд йис къвезва. Дустагъдай ахъайнамазди зал эвленмиш жеда лагьана гаф гузва. Заз вуч ийидатIа чизвач, ам дустагъдай гуьзетун герек яни?    Алимдин жаваб: Эгер куьн...