Главная

Дагъустандин Муфтийдин тебрик

Дагъустандин Муфтийдин тебрик

«Ассаламу алайкум ва рагьматуллагьи ва баракатугьу! Азиз стхаяр ва вахар! Сив хуьнин пак Рамазан варз алукьун за квез рикIин сидкьидай мубаракзава. Им фикирар авунин, гьакъисагъвилин ва муьтIуьгъвилин, хъсан крарин, михьи хьунин ва регьим авунин, гьакIни Халикьдин ﷻ чIехи жумартвилин шукур авуниз лайихлу вахт я.

 

Рамазан – им Раббидин ﷻ регьим я, вучиз лагьайтIа гьа и вацра Аллагьдин Гаф – Къуръан, иман гъанвайбуруз гзаф багьа савкьват хьиз, хъсан крарихъ эвер гузвай ва къадагъа крарикай хуьзвай лап гуьзел рехъ къалурдайди хьиз ракъурнай.

И берекатлу варз мад къаршиламишдай мумкинвал гунай Аллагьдиз ﷻ шукур авун, гьакIни Аллагьдивай ﷻ - алемрин Раббидивай ам Гьамишалугъ уьмуьр патал лап виниз тир кьадардин хийир аваз акъуддайвал куьмек тIалабун лазим я.

Гьа и экуь вацра Халикьди ﷻ чи хиве сив хуьн туна. Рамазан вацра сив хуьзвайбуруз вири нагьакьан ва абурсуз крарикай чеб хуьн эмирнава: масадакай пис рахуникай, таб авуникай, фитнейрикай, гьуьжетрикай, пис фикиррикай ва анжах хъсан крар ийиз алахъна кIанда. Гьавиляй Рамазан – им неинки инсандин беден михьи ийизвай, гьакI чи руьгьерни абуруз хас тир айибрикай михьзавай варз я.

Маса инсанрин амалар веревирд ийимир, вучиз лагьайтIа гафуналди виридалайни гзаф рикIиз тIарвал гун мумкин я, ва лагьай гафарай Аллагьдин ﷻ вилик жаваб гана кIан жеда. Гунагьрилай гъил къачунин умуд аваз хъсан крар ая ва жуван чешнедалди масабуруз акьалтIай намуслувилихъ ва къилих хъсанарунихъ эвер це. Квевай куьмек гуз жедай инсанар рикIелай алудмир, абуруз куьмек це, вучиз лагьайтIа Раббидин ﷻ вилик ам чи везифа я. Мумкинвилиз килигна муьгьтежбуруз садакьа гун артухара.

Раббидин Расулди – Мугьаммад Пайгъамбарди ﷺ - лагьана: «Гьакъикъатда, Женнетда «ар-Райян» тIвар алай кьетIен варар ава. Дувандин юкъуз аниз сив хвейибур гьахьда ва маса са касни аниз гьахьдач. Хабар кьада: «Сив хвейибур гьинава?» Ахпа абур гьа варарай фида. Абурукай эхиримжиди фейила, абур агалда ва маса са касни а варарай фидач» (Аль-Бухари, Муслим).

Сив хуьнин вацран лайихлувилерин кьадар гзаф я, гьахьняй а вацра чи чалишмишвилерни абурухъ галаз кьадайбур хьана кIанда.

Къе вири инсаният чIехи имтигьанрин девирда яшамиш жезва. Абурай лайихлудаказ, жуван къене патан алем дуьзгуьнвиле хвена экъечIиз анжах рикIин сидкьидай тир иманди ва Аллагьдик ﷻ умуд кутуни куьмек гуда. Аллагьди ﷻ Къуръанда чи рикIел хкизва (баяндин мана): «Гьакъикъатда, четинвилихъ регьятвал гала. Гьакъикъатда, четинвилихъ регьятвал гала» («Аль-Инширагь» сура, 5-6-аятар).

И четин вахтунда за Халикьдивай ﷻ чи рикIер мягькемарун ва виридалайни артух сабур гун тIалабзава. ГьакIни Аллагьдивай ﷻ чун вири азаррикай, дяве-шулугърикай ва бедбахтвилерикай хуьн тIалабзава.

Къуй чаз Раббиди ﷻ Рамазан варз виридалайни хъсан ибадат ийиз кьиле тухуз куьмек гурай. Къуй и шукур авуниз лайихлу, хъсанвал, язух чIугун ва кIанивал лишанламишзавай варз руьгь михьи хьунин, рикIер секин хьунин ва хъсан крар артух хьунин себеб хьурай.

Къуй Аллагьди ﷻ сив хуьнин йикъар Адаз кьетIен ибадат ийиз акъудиз куьмек гурай, ва хъсан крарни дуьаяр чи Ватан руьгьдин ва къуватдин гьакъиндай кIвачел акьалдар хъувунин ва цIийи хъувунин себеб хьурай. Амин».

 

РД-дин Муфтий – шейх Агьмад афанди Абдулаев

2026-08-01 (Сафар 1448 г.) №8.


Ислягь алакъайра жен

Квез жавандихъ галаз суьгьбетиз кIан хьунин алахъунар шумуд сеферда къал-макъалдалди акьалтIна? Ягьсуз хьанвай аял ягъ тавун патал куьн шумуд сеферда сабур хуьниз мажбур хьана? Вири и дуьшуьшар масакIа куьтягь хьунни мумкин тир! КIанзавайди и четин макъамда аялдив эгечIдай тегьер чир хьун я....


Исламда зурба дишегьлияр

Къенин юкъуз дишегьлидин гуьрчегвал рекламада ишлемишун - им дишегьлияр маса гайидай, абурал хъуьрейдай жезва.    Алай девирдин рагъ акIидай патан медениятди (культура) дишегьли гуя вири патарихъай азад ийизва. Амма а мусурман тушир халкьарин ниятар михьибур туш, чахъ абуруз къимет...


Тlебии дарманар

Чи дарманар чи патарив гва. Чна фагьум тагуз, я тахьайтIа, абурукай хабар авачиз, чин тийиз гьикьван менфятлу шейэр гадарзава. Месела, къачун чна гьар хуьрек гьазурдайла ишлемишзавай чичIекар.   Хъуьруьшар гьиниз физва? Гьелбетда, гадарзава. Абуру простатит, аденома авайбуруз лап хъсан куьмекда....


СУАЛ-ЖАВАБ

КапI авурдалай кьулухъ бязибуру кьилелай гъил алтадзава ва са вуч ятIани кIелзава. Ам Шариатда авай кIвалах яни? Ферз тир капI авурдалай кьулухъ кьилин чIараривай гъил гвягъун Сунна (Пайгъамбардин ﷺ рехъ) я. Анас бин Малика лагьана: «КапI авурдалай кьулухъ Пайгъамбарди ﷺ гъил кьиливай...


Сура ат-Тавба (гъил къачун тlалабун)

И сурадин вилик «Бисмиллягь…» авач, вучиз лагьайтlа гьакl буйругъна Пайгъамбарди ﷺ. Аль-Гьакима агакьарнавай гьадисди и кар тестикьарзава. Гьакlни чал агакьнава хьи, «бисмиллягь…» - Аллагьди ﷻ хуьн патал лугьузва, амма и сура имансузриз кlичlе гун патал...