Главная

Рабиуль-Авваль мубаракрай!

Рабиуль-Авваль мубаракрай!

Гьуьрметлу мусурманар, дуьньядин эхир мукьув хьайила, вахт фад фида лагьанва Исламдин ктабра. Алай вахтунда чун гьа гафарин шагьидар я. Агъсакъалри шагьидвалзава: «Чун авай девирда вахт икьван фад фидай тушир, аламатдин кIвалах хьанва, гьич са шейни ийиз агакьзавач».

И кардиз фикир тагузвай, масадан фикирдихъ галаз рази тежедай касди ихьтин гафар зарафатриз вегьин мумкин я. Амма гьакъикъат ам я хьи, сятер ва йикъар ваъ, гьафтеяр ва варцар акваз-такваз физва. За пака капI ийиз башламишда лугьузвайбурувайни пуд йисалайни башламишиз хьанвач, на лугьуди ада гаф гайи йикъалай алатнавайди анжах пуд югъ я. Къимет це вахтуниз, ам чаз лап тIимил ама.

Гьар юкъуз чи Дагъустанда жегьил чанар рекьехуьле, ацукьай чкадални кIвалахал алай чIавуз пуч жезва. Чна яргъи уьмуьррик умудар кутунва, анжах садлагьана Азраилди туьтуьнилай кьазвай чи юлдашриз, са суфрадихъ санал ацукьна тIуьн тIуьрбуруз гьич фикир гузвач. Фикир гайитIани, бязибуру Аллагьдикай чIуру фикир ийизва.

Гуя вучиз Вуна зи дуст вахчуна? Гьавиляй за ички хъвада. Вучиз Вуна зи велед вахчуна? Гьавиляй за капI гадарда. Я гьуьрметлубур, ибур шейтIандиз кIандай ихтилатар я. Аллагьдилай нарази хьун я. Вири гузвайди ва вахчузвайди Аллагь я. Чун мус уях жеда?

Масабурук тахсирар кутур кьван бес я, арабри икI лугьудайди я: «Альмушкиляту фина, нагьну» (Четин месэла чак, гьар садак ква). Ша чна сада-садаз хъсан кIвалахар ийиз куьмек гуда, чIуру кIвалах ийизвайбур акъвазарда! Чи бубайри чи халкь, халкьдин гаф Ислам диндалди виниз акъудайди я.

Чна исятда дамах ийизвай чи халкьдин игитар вужар ятIа куьне фикирдиз гъваш. Гьажи Давуд Муьшкьуьрви ва Мугьаммад аль-Ярагъи. Бес абур алимар, эфендияр туширни? Исламдин куьмекдалди абуру чи халкь сад авурди туширни? И суалриз жавабар куьне це, чи халкьдин тарих чидай кас и кIвалахрин лап хъсандиз гъавурда ава. Рабиуль-Аввалдикай рахай чIавуз рикIин гьиссер дуьздал акъатна.

Акваз-такваз фена акъатна мад са йис. Са ни ятIани Рабиуль-Авваль къейд ийизва, са ни ятIани ЦIийи йис. Хкядай мумкинвал чаз ганва хьи… Амма гьисаб-суал ахпа жеда. Рабиуль-Авваль чна гьар са мусурмандиз рикIин сидкьидай мубарак ийизва. Рабиуль-Авваль – чи играми Мугьаммад Пайгъамбар хайи варз я. И вацра дуьньядиз гьакъикъатдин нур чкIана. Вучиз ам Рабиуль-Аввалдин вацра дидедиз хьана? Вучиз пак тир варцара, йикъара и дуьньядиз атанач?

Вучиз лагьайтIа эгер ам, мисал яз, пак тир Арафадин юкъуз дидедиз хьанвай тиртIа, инсанри лугьудай: «Пайгъамбардин винизвал – ам Арафадин юкъуз хуналди я». Гьаниз килигна, акси яз гьакьван чIавалди пак тушир варз АллагьТааладиз Пайгъамбардин зурбавилелди пакди ийиз кIан хьана. Ам хадалди адетдин варцарин жергеда авай Рабиуль-Авваль, ам хайидалай кьулухъ мусурманрин рикI алай варцарикай сад хьана.

Са хъсанвал хьайила, инсанди вичин дустаризни мукьва-кьилийриз эверна шадвал ийизва. Бес вич себеб яз чун гьамишалугъ Жегьеннемдикай къутармиш жезвай ва гьамишалугъ Женнетдиз физвай (ин ша Аллагь) кас и дуьньядиз атун - шадвал ийидай кIвалах тушни? Гьелбетда я! Ва чун а кардал шад я! Къуй чи Пайгъабардин берекатдикай чаз пай хьурай, чи хизанар ва хуьрер ислягь хьурай!

2026-07-01 (Мугьаррам 1448 г.) №7.


Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чирун

Мусурманди Мугьаммад Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чируниз кьетIен фикир гана кIанда. Чна Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чирунин себеб эвелни эвел, Аллагьди ﷻ Мугьаммадалай ﷺ лайихлу са касни халкь тавун я.   Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чирунин метлеб адакай ихтилат авун патал гьакI инсанар кIватIун туш, кьве...


СУАЛ-ЖАВАБ

Эгер бедендин тамам дастамаз (полное купание) къачудай чlавуз бедендин са пай чуьхуьн тавуна амукьайтIа, ахпа вири беден чуьхуьн хъувуна кIан жезвани, тахьайтIа гьа пай чуьхуьн хъувун бес жезвани? Тамам дастамаз къачудайла нубат хуьн ферз тахьуниз килигна, анжах чуьхуьн тавуна амукьай пай чуьхуьн...


Женнетдин няметар

1. Аль-Мугъира бин Шу`бади агакьарайвал, Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Са сеферда Мусади вичин Раббидивай ﷻ хабар кьуна: «Женнетда авай инсанрикай виридалайни агъада авай гьал низ жеда?»   Ада жаваб гана: «Ам Женнетдин вири агьалияр Женнетдиз фейидалай кьулухъ атай...


Дуьнья кlан хьунин мусибат

Инсанар ва чинерар, Къуръанда лугьузвайвал, Аллагьди ﷻ анжах Вичиз ибадат авун патал халкьнава. Анжах абур и дуьньяди алдатмишарзава. Малум тирвал, дуьнья кlан хьайи касдиз эхират такlан жезва, ада гьалал-гьарам лугьун тавуна дуьньядин девлет къазанмишзава ва Халикьдивай ﷻ яргъа...


Руьгь гьамга хьиз михьибур…

Лагьанач лугьумир!   Санал акъудиз бахчада йикъарни-йифер, Дустар хьанва къаргъаярни лифер. Гьа тегьерда дустар жезва кицIни кац, Шадвал ийиз, сада-садав вугуз пац. Алахъзавай масадан фу яванриз, И кар чешне туш са бязи инсанриз. *** Пеше кьунач, закай хьанач гъуьрчехъан, Алава яз,...