Главная

Рабиуль-Авваль мубаракрай!

Рабиуль-Авваль мубаракрай!

Гьуьрметлу мусурманар, дуьньядин эхир мукьув хьайила, вахт фад фида лагьанва Исламдин ктабра. Алай вахтунда чун гьа гафарин шагьидар я. Агъсакъалри шагьидвалзава: «Чун авай девирда вахт икьван фад фидай тушир, аламатдин кIвалах хьанва, гьич са шейни ийиз агакьзавач».

И кардиз фикир тагузвай, масадан фикирдихъ галаз рази тежедай касди ихьтин гафар зарафатриз вегьин мумкин я. Амма гьакъикъат ам я хьи, сятер ва йикъар ваъ, гьафтеяр ва варцар акваз-такваз физва. За пака капI ийиз башламишда лугьузвайбурувайни пуд йисалайни башламишиз хьанвач, на лугьуди ада гаф гайи йикъалай алатнавайди анжах пуд югъ я. Къимет це вахтуниз, ам чаз лап тIимил ама.

Гьар юкъуз чи Дагъустанда жегьил чанар рекьехуьле, ацукьай чкадални кIвалахал алай чIавуз пуч жезва. Чна яргъи уьмуьррик умудар кутунва, анжах садлагьана Азраилди туьтуьнилай кьазвай чи юлдашриз, са суфрадихъ санал ацукьна тIуьн тIуьрбуруз гьич фикир гузвач. Фикир гайитIани, бязибуру Аллагьдикай чIуру фикир ийизва.

Гуя вучиз Вуна зи дуст вахчуна? Гьавиляй за ички хъвада. Вучиз Вуна зи велед вахчуна? Гьавиляй за капI гадарда. Я гьуьрметлубур, ибур шейтIандиз кIандай ихтилатар я. Аллагьдилай нарази хьун я. Вири гузвайди ва вахчузвайди Аллагь я. Чун мус уях жеда?

Масабурук тахсирар кутур кьван бес я, арабри икI лугьудайди я: «Альмушкиляту фина, нагьну» (Четин месэла чак, гьар садак ква). Ша чна сада-садаз хъсан кIвалахар ийиз куьмек гуда, чIуру кIвалах ийизвайбур акъвазарда! Чи бубайри чи халкь, халкьдин гаф Ислам диндалди виниз акъудайди я.

Чна исятда дамах ийизвай чи халкьдин игитар вужар ятIа куьне фикирдиз гъваш. Гьажи Давуд Муьшкьуьрви ва Мугьаммад аль-Ярагъи. Бес абур алимар, эфендияр туширни? Исламдин куьмекдалди абуру чи халкь сад авурди туширни? И суалриз жавабар куьне це, чи халкьдин тарих чидай кас и кIвалахрин лап хъсандиз гъавурда ава. Рабиуль-Аввалдикай рахай чIавуз рикIин гьиссер дуьздал акъатна.

Акваз-такваз фена акъатна мад са йис. Са ни ятIани Рабиуль-Авваль къейд ийизва, са ни ятIани ЦIийи йис. Хкядай мумкинвал чаз ганва хьи… Амма гьисаб-суал ахпа жеда. Рабиуль-Авваль чна гьар са мусурмандиз рикIин сидкьидай мубарак ийизва. Рабиуль-Авваль – чи играми Мугьаммад Пайгъамбар хайи варз я. И вацра дуьньядиз гьакъикъатдин нур чкIана. Вучиз ам Рабиуль-Аввалдин вацра дидедиз хьана? Вучиз пак тир варцара, йикъара и дуьньядиз атанач?

Вучиз лагьайтIа эгер ам, мисал яз, пак тир Арафадин юкъуз дидедиз хьанвай тиртIа, инсанри лугьудай: «Пайгъамбардин винизвал – ам Арафадин юкъуз хуналди я». Гьаниз килигна, акси яз гьакьван чIавалди пак тушир варз АллагьТааладиз Пайгъамбардин зурбавилелди пакди ийиз кIан хьана. Ам хадалди адетдин варцарин жергеда авай Рабиуль-Авваль, ам хайидалай кьулухъ мусурманрин рикI алай варцарикай сад хьана.

Са хъсанвал хьайила, инсанди вичин дустаризни мукьва-кьилийриз эверна шадвал ийизва. Бес вич себеб яз чун гьамишалугъ Жегьеннемдикай къутармиш жезвай ва гьамишалугъ Женнетдиз физвай (ин ша Аллагь) кас и дуьньядиз атун - шадвал ийидай кIвалах тушни? Гьелбетда я! Ва чун а кардал шад я! Къуй чи Пайгъабардин берекатдикай чаз пай хьурай, чи хизанар ва хуьрер ислягь хьурай!

2026-04-01 (Шаввал 1447 г.) №4.


Шейх Желил бубадикай кьисаяр

Аян хьана   Пlир Желилан са миресдиз – Шейхалидиз пуд рушни са гада хьана. Папан тlвар Халмездег тир. Гада агакьнавай, свас це лугьуз кlвачин хьанвай жегьил тир. Тlварни вичин Идрис тир. Идрис дидени галаз Желил имидин кьилив фена. Абуруз Желил имиди гададиз свас гъидай ихтияр гана...


СУАЛ-ЖАВАБ

Мусурманриз килисадиз фидай ихтияр авани? Имам ар-Рамлиди вичин «Нигьаят аль-Мугьтаж» ктабда кхьизва: «Мусурманриз килисадиз, синагогадиз ва икI мад фидай ихтияр ава, эгер: - абурун (гьа ибадатханадин векилрин) ихтияр аваз хьайитIа; - ана кьадардилай артух вине кьазвай шикилар,...


Диде-бубадиз гьуьрмет авунин эдебар

Эвел алатай нумрада   Диде-буба кечмиш хьайидалай кьулухъ абурухъ дуьаяр кIелун, Аллагьдивай ﷻ регьим ва абурун гунагьрилай гъил къачун тIалабун давамарун лазим я.   Гьадисда лугьузва: «Эгер диде-бубадиз азиятар гайи касди, рикIин сидкьидай а кардин патахъай туба авуна,...


Гьуьрмет авуна кlвачел къарагъуникай

Суал: Са касдихъ галаз гуьруьш хьайила адаз гьуьрмет авуна кIвачел къарагъдай ихтияр авани?   Жаваб: Ягъалмиш хьанвай инсанри тестикьарзава хьи, на лугьуди, са кас кIвализ атайла, адаз гьуьрмет авуна кIвачел къарагъдай ихтияр авач. Чпин гафар субутарун патал абуру Пайгъамбардин ﷺ ихьтин...


РикI пашманвиликай гьикI хуьда?

Чи уьмуьрда «иммунитет» гафуни мягькем чка кьунва. И гаф гьамиша духтуррин меслятрай ван къвезва, ам чаз витаминар авай кьватийрал аквазва ва мукьвабурухъ галаз кефидикай ийизвай ихтилатра веревирд ийизва.   Пандемиядилай кьулухъ беден хуьзвай къуватриз куьмек гун гзафбуруз...