Главная

Рабиуль-Авваль мубаракрай!

Рабиуль-Авваль мубаракрай!

Гьуьрметлу мусурманар, дуьньядин эхир мукьув хьайила, вахт фад фида лагьанва Исламдин ктабра. Алай вахтунда чун гьа гафарин шагьидар я. Агъсакъалри шагьидвалзава: «Чун авай девирда вахт икьван фад фидай тушир, аламатдин кIвалах хьанва, гьич са шейни ийиз агакьзавач».

И кардиз фикир тагузвай, масадан фикирдихъ галаз рази тежедай касди ихьтин гафар зарафатриз вегьин мумкин я. Амма гьакъикъат ам я хьи, сятер ва йикъар ваъ, гьафтеяр ва варцар акваз-такваз физва. За пака капI ийиз башламишда лугьузвайбурувайни пуд йисалайни башламишиз хьанвач, на лугьуди ада гаф гайи йикъалай алатнавайди анжах пуд югъ я. Къимет це вахтуниз, ам чаз лап тIимил ама.

Гьар юкъуз чи Дагъустанда жегьил чанар рекьехуьле, ацукьай чкадални кIвалахал алай чIавуз пуч жезва. Чна яргъи уьмуьррик умудар кутунва, анжах садлагьана Азраилди туьтуьнилай кьазвай чи юлдашриз, са суфрадихъ санал ацукьна тIуьн тIуьрбуруз гьич фикир гузвач. Фикир гайитIани, бязибуру Аллагьдикай чIуру фикир ийизва.

Гуя вучиз Вуна зи дуст вахчуна? Гьавиляй за ички хъвада. Вучиз Вуна зи велед вахчуна? Гьавиляй за капI гадарда. Я гьуьрметлубур, ибур шейтIандиз кIандай ихтилатар я. Аллагьдилай нарази хьун я. Вири гузвайди ва вахчузвайди Аллагь я. Чун мус уях жеда?

Масабурук тахсирар кутур кьван бес я, арабри икI лугьудайди я: «Альмушкиляту фина, нагьну» (Четин месэла чак, гьар садак ква). Ша чна сада-садаз хъсан кIвалахар ийиз куьмек гуда, чIуру кIвалах ийизвайбур акъвазарда! Чи бубайри чи халкь, халкьдин гаф Ислам диндалди виниз акъудайди я.

Чна исятда дамах ийизвай чи халкьдин игитар вужар ятIа куьне фикирдиз гъваш. Гьажи Давуд Муьшкьуьрви ва Мугьаммад аль-Ярагъи. Бес абур алимар, эфендияр туширни? Исламдин куьмекдалди абуру чи халкь сад авурди туширни? И суалриз жавабар куьне це, чи халкьдин тарих чидай кас и кIвалахрин лап хъсандиз гъавурда ава. Рабиуль-Аввалдикай рахай чIавуз рикIин гьиссер дуьздал акъатна.

Акваз-такваз фена акъатна мад са йис. Са ни ятIани Рабиуль-Авваль къейд ийизва, са ни ятIани ЦIийи йис. Хкядай мумкинвал чаз ганва хьи… Амма гьисаб-суал ахпа жеда. Рабиуль-Авваль чна гьар са мусурмандиз рикIин сидкьидай мубарак ийизва. Рабиуль-Авваль – чи играми Мугьаммад Пайгъамбар хайи варз я. И вацра дуьньядиз гьакъикъатдин нур чкIана. Вучиз ам Рабиуль-Аввалдин вацра дидедиз хьана? Вучиз пак тир варцара, йикъара и дуьньядиз атанач?

Вучиз лагьайтIа эгер ам, мисал яз, пак тир Арафадин юкъуз дидедиз хьанвай тиртIа, инсанри лугьудай: «Пайгъамбардин винизвал – ам Арафадин юкъуз хуналди я». Гьаниз килигна, акси яз гьакьван чIавалди пак тушир варз АллагьТааладиз Пайгъамбардин зурбавилелди пакди ийиз кIан хьана. Ам хадалди адетдин варцарин жергеда авай Рабиуль-Авваль, ам хайидалай кьулухъ мусурманрин рикI алай варцарикай сад хьана.

Са хъсанвал хьайила, инсанди вичин дустаризни мукьва-кьилийриз эверна шадвал ийизва. Бес вич себеб яз чун гьамишалугъ Жегьеннемдикай къутармиш жезвай ва гьамишалугъ Женнетдиз физвай (ин ша Аллагь) кас и дуьньядиз атун - шадвал ийидай кIвалах тушни? Гьелбетда я! Ва чун а кардал шад я! Къуй чи Пайгъабардин берекатдикай чаз пай хьурай, чи хизанар ва хуьрер ислягь хьурай!

2026-02-01 (Шаабан 1447 г) №2.


Сура аль-А`раф (Манийвилер)

эвел алатай нумрайра   Фиръавана лагьана: «Куьне зи ихтияр авачиз адал иман гъанани? Гьакъикъатда, ибур – чинебан чIуру къасатар я куьне (Мусадихъ галаз икьрар хьана) уьлкведа (Египетда) фикир авунвай, анай адан агьалияр чукурдайвал. Амма мукьвара квез чир жеда (и кардай квез...


Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Кьунвай кьиниз вафалувал   Айшади ахъайзава: «Абу Бакра са чIавузни кьур кьин чIурайди туш, та кьин кьун чIурайла гъил къачуниз куьмекдай кар авунин аят ракъурдалди». Адалай кьулухъ ада лагьана: «Къедлай кьулухъ, са кардин патахъай кьин кьурла, эгер заз идалай са маса кар...


Шейх Желил бубадикай кьисаяр

Вучиз чай хъваначир?   Шейх Желилаз, мугьмандиз ша лугьуз, гзаф теклифдай тир. Тlвар за кьадач, амма са касди Желилаз мугьмандиз ша лагьанай. Мугьмандиз фидайла, шейх Желилан суьрсет вичин гьебеда (чанта) жедай тир. Кlвализ фенмазди вичив гвай паярни фад-фад акъуддай. Ша лагьай чкадиз ам фидай...


ТIуьн тIуьрдалай кьулухъ зарарлу хесетар

Чна гьар юкъуз са гьихьтин ятIани крар ийизва ва абур чи хесетриз ва я адетриз элкъвезва. Амма абурукай гзафбуру чи сагъламвилиз пис эсер авун мумкин я, иллаки тIуьнилай кьулухъ чна чун тухунихъ галаз алакъалубур. Чна куь фикирдиз, тIуьн тIуьрдалай кьулухъ гьасятда вуч авун виже къвезвачтIа,...


Мусурманриз садаз-сад кIан хьун лазим я

А юкъуз Айша кIвализ пашмандаказ хтана. И кар кьетIай дидеди адаз гьасятда суалар гуз башламишнач. Эхирни, югъ няни хьайила, тарсар авурдалай кьулухъ, ада мектебда вуч хьанатIа жузуна. Айшади са гужуналди накъвар хвена, суьгьбетиз эгечIна: «Вуна заз къачур карандашар рикIел аламани? Къе зун...