Ша’бан вацран фазилатлувал

Ша’бан – им лап къиметлу варцарикай сад я, и вацрай Мугьаммад Пайгъамбардин ﷺ гзаф суннаяр жагъида. Пайгъамбарди ﷺ лагьайвал, Ша’бан вацран тIвар «Таша’аба» гафунилай атанвайди я. Им чукIурун, гегьеншарун лагьай чIал жезва, гьавиляй и вацра хъсанвилер Аллагьди ﷻ артухарзава.

Ни, Аллагьдихъай ﷻ кичIез, гунагьрикай яргъа хьана, лазим крар авуналди Ша’бан варз вине кьуртIа, Сад Аллагьди ﷻ гьадан гунагьрилай гъил къачуда ва ам йисан муддатда бедбахтвилерикай ва азаррикай хуьда.

Ша’бан вацра, адет яз, гзафни-гзаф «салават» (Аллагьумма салли `аля саййидина Мугьаммадив-ва-`аля али саййидина Мугьаммадив-ва-саллим) дуьа кIелда. Им еке суваб авай кар я.

Сивер хуьн

Гьадисра лугьузвайвал, чи Пайгъамбарди ﷺ Ша’бан вацран чIехи пай сивер хуьниз бахшна.

И вацра сивер хуьн адаз ферз тушир, амма Ша’бан Рамазан вацран вилик квай варз хьуниз килигна, Пайгъамбарди ﷺ мусурманар сивер хуьнин вацраз гьазур хьун патал са жерге теклифар ганва. Агъадихъ чна са бязи теклифар куь фикирдиз гъизва:

1. Са сеферда Анас асгьабди Пайгъамбардивай ﷺ хабар кьунай: «Рамазан вацра сивер хуьнилай алатайла, гьи сив хуьн къиметлу я?». Пайгъамбарди ﷺ жаваб гана: «Ша’бан вацра Рамазан вацран хатурдай хуьзвай сив».
2. Усама ибн Зайд асгьабди лагьайвал, ада садра Пайгъамбардивай ﷺ хабар кьуна: «Я Аллагьдин Пайгъамбар ﷺ, заз вун Ша’бан вацра мукьвал-мукьвал сивер хуьз акуна, заз маса са вацрани (Рамазан варз квачиз) вуна икьван сивер хвена акурди туш». Мугьаммад Пайгъамбарди ﷺ жаваб гана: «Ша’бан Ражабдинни Рамазандин юкьва авай варз я, гьайиф хьи, гзаф инсанар адав гьуьрметсуздаказ эгечIзава. Инсанри ийизвай крарин гьахъ-гьисаб и вацра Аллагьдин ﷻ вилик акъваззава, гьаниз килигна заз жува ийизвай крар Аллагьдин ﷻ вилик жува сив хуьзвай вахтунда акъвазна кIанзава».
3. Муъминрин диде Айшади лагьана: «Мугьаммад Пайгъамбардиз ﷺ Ша’бан вацран вири йикъара сив хуьн адет хьанвай». За адавай хабар кьуна: «Я Аллагьдин Расул ﷺ, сив хуьн патал виридалайни ви рикI алай варз Ша’бан яни?». Ада жаваб гана: «Ша’бан вацра Аллагьди ﷻ алай йисуз рекьидайбурун сиягь тестикьарзава. Гьаниз килигна, заз зи кьиникь жува сив хуьзвай вахтунда атана кIанзава».
4. Маса гьадисда Айшади лугьузва: «Мугьаммад Пайгъамбарди ﷺ гагь-гагь а къайда акъваз тавуна сивер хуьдай хьи, гьатта чна мад ада сив хуьнин кар акъвазар хъийидач лагьана фикирдай, амма гагь-гагь ам сивер хуьн тавуна яргъалди акъваздай, чна гьатта ада садрани сив хуьн хъийидач лагьана фикирдай. Рамазан вацралай гъейри маса са вацрани Мугьаммад Пайгъамбарди ﷺ кьиляй-кьилиз сив хвена заз акурди туш ва гьакIни ада Ша’бан вацра кьван, маса са вацрани мукьвал-мукьвал сивер хвена заз акурди туш».

Ша’бандин 15-даз сив хуьн

Бараат йиф акъатайла алукьзавай юкъуз, яни Ша’бан 15-даз, сив хуьн меслят къалурзава. Лугьузвайвал, Мугьаммад Пайгъамбарди ﷺ и юкъуз сив хуьн кIевелай меслят къалурна. Ша’бандин вацран сифтегьан 15 юкъуз хвейи сиверихъ кьетIен лайихлувал ава ва Мугьаммад Пайгъамбарди ﷺ Ша’бан вацран чIехи паюна сивер хвена. Умматдин хейлин агъсакъалрини (саляфри) Ша’бандин 15-даз сив хвена.

Гьаниз килигна, Ша’бандин 15-даз хсуси гьевесдалди сив хуьн меслят къалурзава. ГьакIни и юкъуз къаза сив хуьн хъувуртIани жеда ва а сив хуьнай Аллагьди ﷻ еке сувабар кхьидайдак умударни кутаз жеда.