Рамазандин вацран лайихлувал

Рамазандин вацран лайилувиликай ва и вацра сивер хуьнин важиблувиликай гзаф гьадисра лагьанва. Абурукай бязибур чна инал гъизва:

1. Ибн Аббаса лагьана: «Аллагьдин Расул инсанрикай виридалайни жумартлуди тир ва Рамазандин вацра, вичихъ галаз Жибрил гуьруьшмиш хьайила, ам генани жумартлу жедай. Рамазандин вацра Къуръан тикрарун патал Жибрил адахъ галаз гьар йифиз гуьруьшмиш жедай ва, гьакъикъатда, Аллагьдин Расул Жибрилахъ u галаз гуьруьшмиш хьайила, ам Аллагьди инсанриз хъсанвал патал ракъурзавай гаралайни жумартлу жедай» (Аль-Бухари, Муслим).

2. Аишади лагьана: «Рамазан вацран эхиримжи цIуд югъ алукьайла, Аллагьдин Расулди йифер кпIар ийиз акъуддай, вичин хизан ахварай авуддай (ибадат авун патал), ибадатда кьетIен чалишмишвал ийидай ва вичин шалвар генани кIевиз кутIундай» (Аль-Бухари, Муслим).

3. Ибн Аббаса агакьарайвал, Аллагьдин Расулди лагьана: «Рамазандин варз алукьдалди сив кьамир, амма ам (цIийи варз) акурла сивер кьаз эгечI ва ам ахкурла сивер кьун акъвазара. Нагагь цав цифери кIевнаваз хьайитIа, къанни цIуд юкъуз сив яхъ» (Ат-Тирмизи).

4. Абу Гьурайради агакьарайвал, Аллагьдин Расулди лагьана: «Шабандин са пай амайла, сивер кьан хъийимир» (Ат-Тирмизи).

5. ТIалгьат бин Убайдуллагьа агакьарайваал, цIийи варз акурла Пайгъамбарди лугьудай: «Я Аллагь , ам чал хкаж хатасузвилелди (диндин ва дуьньядин крар патал), иман хьуналди (иман мягькем ва даим жедайвал), сагъ-саламатвилелди (азаррикай ва мукьва ксар кьиникай къутармишдайвал) ва Исламдалди (идалай кьулухъни Ислам гваз жедайвал)! Зи Рабби ва ви Рабби – Аллагь я, эй дуьз рекьяй ва хушбахтвиляй физвай варз! (Аллагьумма, агьиллагьу `алайна би-ль-амни ва-ль-имани, ва-с-саламати, валь-ислами! Рабби ва РаббукаЛлагьу хилалу рушдин ва хайрин!» (Ат-Тирмизи).

6. Анаса агакьарайвал, Аллагьдин Расулди лагьана: «Экв малум жедалди неъ, вучиз лагьайтIа сухурда (гьа чIавуз тIуьн тIуьна) берекат ава» (АльБухари, Муслим).

7. Зайд бин Сабита садра лагьана: «Са сеферда Рамазандин вацра чна Аллагьдин Расулдихъ галаз санал экв малум жедалди тIуьн тIуьна, ахпа капI авуна. Зайдавай жузуна: «Абурун (тIуьнин ва кпIунин) арада гьикьван вахт хьана?» Ада лагьана: «ЯхцIурни цIуд аят кIелдай кьван вахт» (АльБухари, Муслим).

8. Сагьл бин Са`да агакьарайвал, Аллагьдин Расулди лагьана: «Инсанрин дуланажагъ хъсан жеда акьван чIавалди, та абуру сив хкудиз тади ийизмай кьван» (Аль-Бухари, Муслим).

9. Абу АтIияди лагьана: «Садра Масрукахъ галаз чун Аишадин кьилив фена ва Масрука адаз лагьана: «Мугьаммад Пайгъамбардин асгьабрин арада кьве кас ава. Абуру кьведани са къайгъусузвални ийизвач, амма абурукай сад жезмай кьван фад нянин капI ийиз ва сив хкудиз алахъзава, муькуьда лагьайтIа, капI авунни, сив хкудунни кьулухъ язава». Аишади хабар кьуна: «Вуж фад капI ийиз ва сиф хкудиз алахъзава?» Масрука Ибн Мас`уд фикирда аваз лагьана: «Абдуллагь». А чIавуз Аишади лагьана: «ГьакI Аллагьдин Расулдини ийидай» (Муслим).

10. Салман бин Амир адДаббиди агакьарайвал, Пайгъамбарди лагьана: «Квекай сада сив хкуддайла хурмайралди хкудрай, эгер хурмаяр жагъун тавуртIа, целди хкудрай, вучиз лагьайтIа, гьакъикъатда, ада михьзава» (Абу Давуд, атТирмизи).

11. Анаса лагьана: «Аллагьдин Расулди гьамиша капI ийидалди са шумуд таза хурма тIуьна сив хкуддай. Нагагь таза хурмаяр авачиртIа – пуд кьурурнавай хурмадалди, эгер кьурурнавай хурмаярни авачиртIа, са шумуд хупI яд хъвадай» (Абу Давуд, ат-Тирмизи).

12. Абу Гьурайради агакьарайвал, Аллагьдин Расулди лагьана: «Квекай сада сив кьур юкъуз, къуй ада чиркин гафар лугьун тавурай ва сес хкаж тавурай. Эгер са касди адаз экъуьгъунар ийиз ва я адахъ галаз гьуьжетар ийиз (яни ам ягъиз) хьайитIа, къуй ахьтиндаз лугьурай: «Гьакъикъатда, за сив хуьзва!» (Аль-Бухари, Муслим).

13. Абу Гьурайради агакьарайвал, Пайгъамбарди лагьана: «Нагагь сив гвай вахтунда инсанди тапарар авун акъвазар тавуртIа, Аллагьдиз ам тIуьнивайни хъунивай акъвазун герек туш (яни ихьтин дуьшуьшда Аллагьди адан сив кьабулдач)» (Аль-Бухари).

14. Абу Гьурайради агакьарайвал, Пайгъамбарди лагьана: «Эгер са касди вичив сив гвайди рикIелай алатна тIуьн тIуьртIа ва я яд хъвайитIа, къуй ада вичин сив эхирдал кьван давамаррай, вучиз лагьайтIа, гьакъикъатда, адаз тIуьн ва яд гайиди Аллагь я» (Аль-Бухари, Муслим).

15. Лакъит бин Сабира лагьана: «Садра за тIалабна: «Я Аллагьдин Расул , заз лагь дастамаз гьикI къачун лазим ятIа». Ада лагьана: «Дастамаз кутугай тегьерда къачу, тупIарин араяр чуьхуьх ва дикъетдалди нера яд экъуьра, эгер вуна сив хуьн тийиз хьайитIа» (Абу Давуд, атТирмизи).

16. Аишади лагьана: «Аллагьдин Расул вичин папахъ галаз мукьва хьайидалай кьулухъ жунуб гьалда аваз экв малум хьайила, ада тамам дастамаз къачузвай (ферз тир гъусулдин яд иличзавай) ва сив кьунив эгечIзавай» (Аль-Бухари, Муслим).

ИМАМ АН-НАВАВИДИН «РИЯЗУ САЛИГЬИН» КТАБДАЙ.